putin: રશિયાએ ઈરાનના સુરક્ષા વડા લારીજાનીના મૃત્યુને ‘હત્યા’ ગણાવ્યું; પશ્ચિમ એશિયામાં કટોકટી વધુ ઘેરી બની
putin: બુધવારે, રશિયાએ ઈરાની સુરક્ષા વડા અલી લારીજાનીની હત્યાની નિંદા કરી હતી. લારીજાનીએ જાન્યુઆરીમાં ક્રેમલિનમાં રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સાથે મુલાકાત કરી હતી. આ મુલાકાત પશ્ચિમ એશિયામાં યુએસ સૈનિકોની વધતી તૈનાતી વચ્ચે થઈ હતી, કારણ કે આગામી મહિને ઈરાન પર યુએસ અને ઇઝરાયલી હુમલાઓ થવાની ધારણા હતી.
ક્રેમલિનના પ્રવક્તા દિમિત્રી પેસ્કોવે પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે, “અમે સાર્વભૌમ અને સ્વતંત્ર ઈરાનના નેતૃત્વને નુકસાન પહોંચાડવાના હેતુથી કરવામાં આવેલા પગલાંની સખત નિંદા કરીએ છીએ – અને તેનાથી પણ વધુ, તેમની હત્યા.” પેસ્કોવે સ્પષ્ટપણે લારીજાનીનું નામ લીધું ન હતું, ન તો તેમણે તેમના મૃત્યુ માટે ઇઝરાયલને સીધા જવાબદાર ઠેરવ્યા હતા.
અગાઉ, રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા, આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના મૃત્યુની નિંદા કરી હતી. તેમણે તેને “ક્રૂર હત્યા” ગણાવી હતી અને કહ્યું હતું કે તે નૈતિકતા અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન છે. ક્રેમલિન દ્વારા ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાનને એક સંદેશ જારી કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં રાષ્ટ્રપતિ પુતિને આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના મૃત્યુ પર શોક વ્યક્ત કર્યો હતો અને તેમની પ્રશંસા કરી હતી. પુતિને નોંધ્યું હતું કે ખામેનીએ રશિયા અને ઈરાન વચ્ચેના સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવ્યા હતા અને બંને રાષ્ટ્રો વચ્ચે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને મજબૂત બનાવવામાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું હતું.
લારીજાની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સના વડા હતા: નેતન્યાહૂ
૧૭ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના રોજ એક ટેલિવિઝન સંબોધનમાં, ઇઝરાયલી વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ ઈરાનના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા વડા અલી લારીજાનીની હત્યાની પુષ્ટિ કરી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે, “આજે સવારે, અમે અલી લારીજાનીને મારી નાખ્યા, જે રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સના વડા હતા. તે – (IRGC) – ‘ગેંગ્સનો સમૂહ’ છે જે ઈરાનને અસરકારક રીતે ચલાવે છે.”
લારીજાની કોણ હતા?
લારીજાની ઈરાનની સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલના સેક્રેટરી તરીકે સેવા આપી હતી. ગયા શુક્રવારે, તેહરાન યુનિવર્સિટી નજીક ફરદોસી સ્ક્વેર પર એક વિસ્ફોટ થયો હતો. પેલેસ્ટાઇનના સમર્થનમાં કુદ્સ ડે રેલી ત્યાં યોજાઈ રહી હતી, જેમાં હજારો લોકો ભેગા થયા હતા. લારીજાની પણ આ કાર્યક્રમમાં હાજર રહ્યા હતા. તેમણે પોતાના સંબોધનમાં ઇઝરાયલ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પર આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. અમેરિકન-ઇઝરાયલી હુમલાઓમાં આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના મૃત્યુ પછી, લારીજાની નેતૃત્વમાં એક અગ્રણી વ્યક્તિ તરીકે ઉભરી આવ્યા હતા.
રેલીને સંબોધતા તેમણે કહ્યું, “ઈરાન પર બોમ્બમારો એ દુશ્મનની હતાશાની નિશાની છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇઝરાયલે સમજવું જોઈએ કે ઈરાની લોકો તેમના હુમલાઓથી ડરતા નથી; તેનાથી વિપરીત, આ હુમલાઓ ફક્ત તેમને વધુ મજબૂત બનાવવાનું કામ કરે છે.” તેમણે ઉમેર્યું કે રેલી પરના હુમલાએ લોકોના સંકલ્પને વધુ મજબૂત બનાવવાનું કામ કર્યું છે.
લારીજાનીને લાંબા સમયથી ઈરાની શાસનમાં શાંત અને વ્યવહારિક વ્યક્તિ તરીકે ઓળખવામાં આવતા હતા. જો કે, તાજેતરના સમયમાં, તેમનું વલણ આક્રમકતા તરફ વળ્યું હોય તેવું લાગતું હતું. તેમણે અગાઉ પરમાણુ કરારો અંગે પશ્ચિમી રાષ્ટ્રો સાથે વાટાઘાટોનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. તેમણે જર્મન ફિલોસોફર ઇમેન્યુઅલ કાન્ટ પર પુસ્તકો પણ લખ્યા હતા.
તાજેતરમાં, અલી ખામેની અને મોહમ્મદ પાકપુર – ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) ના કમાન્ડર – યુદ્ધમાં માર્યા ગયા હતા. આ ઘટનાઓ પછી, લારીજાની (67) એ આક્રમક વલણ અપનાવ્યું. અલી ખામેનીના મૃત્યુના સમાચાર મળતાં, તેઓ ટેલિવિઝન પર દેખાયા અને જાહેર કર્યું, “યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇઝરાયલે ઈરાનના હૃદયમાં આગ લગાવી દીધી છે. અમે ખાતરી કરીશું કે તેઓ આનો અફસોસ કરે.”
તેમને ઈરાનના કેનેડી તરીકે કેમ ઓળખવામાં આવે છે?
લારીજાનીને વ્યાપકપણે ઈરાનના કેનેડી તરીકે ઓળખવામાં આવતા હતા. તેઓ ઇરાકના નજફ સ્થિત એક શ્રીમંત પરિવારમાંથી આવે છે. તેમની સમૃદ્ધ પૃષ્ઠભૂમિ અને કુલીન વર્તનને કારણે, ટાઇમ મેગેઝિને 2009 માં તેમને “ઈરાનના કેનેડી” તરીકે ઓળખાવ્યા હતા. લારીજાનીના પિતા, મિર્ઝા હાશેમ અમોલી, તેમના યુગના પ્રખ્યાત ધાર્મિક વિદ્વાન હતા, જ્યારે તેમના ભાઈઓ ઈરાની સરકારમાં શક્તિશાળી હોદ્દા પર રહ્યા છે. તેમની પત્ની પણ એક પ્રભાવશાળી પરિવારની છે. વધુમાં, તેમની પુત્રી, ફાતેમેહે ઓસ્ટ્રેલિયાની પ્રતિષ્ઠિત ક્વીન્સલેન્ડ યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ કર્યો.