Iranના નવા સુપ્રીમ લીડર મોજતબાને પડકારજનક સમયનો કરવો પડશે સામનો, ખામેની તરફથી વારસામાં મળ્યા ઘણા પડકારો

Irans new Supreme Leader: આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના અવસાન બાદ, મોજતબા ખામેનીને ઈરાનના નવા સર્વોચ્ચ નેતા તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. ઈરાની મીડિયાએ અહેવાલ આપ્યો છે કે ઈરાનની નિષ્ણાત પરિષદે સોમવારે વહેલી સવારે આયતુલ્લાહ સૈયદ મોજતબા ખામેનીને ઈસ્લામિક ક્રાંતિના ત્રીજા નેતા જાહેર કર્યા છે. મોજતબાએ પહેલાં ક્યારેય કોઈ રાજકીય પદ સંભાળ્યું નથી, પરંતુ તેમણે ઈરાની રાજકારણ પર પ્રભુત્વ મેળવ્યું છે. જોકે, હવે તેઓ ઘણા પડકારોનો સામનો કરી રહ્યા છે.

મોજતબાની નિમણૂક એવા સમયે થઈ છે જ્યારે ઈરાન વધતા બાહ્ય હુમલાઓ અને દબાણનો સામનો કરી રહ્યું છે, જ્યારે દેશમાં ગુસ્સો પણ વધી રહ્યો છે. અગાઉના નેતાઓ કટ્ટર સમર્થકોના મજબૂત જૂથ પર આધાર રાખતા હતા, પરંતુ હવે તે સ્પષ્ટ નથી કે નવા નેતા તેમના પર એ જ રીતે વિશ્વાસ કરી શકશે કે નહીં.

મોજતબા ખામેની કોણ છે?

8 સપ્ટેમ્બર, 1969 ના રોજ મશહદમાં જન્મેલા, મોજતબા ખામેની અલી ખામેનીના બીજા પુત્ર છે. ૫૬ વર્ષીય શિયા ધર્મગુરુ ખામેની ઈરાની સત્તાના કોરિડોરમાં સૌથી પ્રભાવશાળી વ્યક્તિઓમાંના એક છે અને તેમને શક્તિશાળી ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) ની નજીક માનવામાં આવે છે. ઈરાનની નિષ્ણાતોની સભાએ ઈરાની લોકોને નવા ચૂંટાયેલા નેતાની પાછળ ઊભા રહેવા અને “એકતા જાળવી રાખવા” વિનંતી કરી છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અગાઉ મોજતબાની ચૂંટણીનો વિરોધ કર્યો હતો.

કરવા માટે સખત મહેનત

આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના મૃત્યુ પછી, તેમના કટ્ટરપંથી પુત્ર, મોજતબા ખામેનીને નવા સર્વોચ્ચ નેતા બનવા માટે સૌથી આગળ માનવામાં આવ્યા હતા. જો કે, તે અનિશ્ચિત છે કે શું તેમને પહેલા જેવો જ મોટો ટેકો મળશે, અને શું દેશનો મોટો ભાગ તેમની પાછળ એક થશે. રોઇટર્સે કેટલાક બાસીજ સભ્યો, સામાન્ય ઈરાનીઓ, અધિકારીઓ, આંતરિક લોકો અને રાજકીય વિશ્લેષકોને ટાંકીને જણાવ્યું હતું કે મોજતબાને આ પડકારોને દૂર કરવા માટે સખત મહેનત કરવી પડશે. અહેવાલો અનુસાર, ઇસ્લામિક રિપબ્લિકનો એક સમયે વ્યાપક સમર્થન આધાર નોંધપાત્ર રીતે સંકોચાઈ ગયો છે.

બ્રિટનની સેન્ટ એન્ડ્રુઝ યુનિવર્સિટીમાં આધુનિક ઇતિહાસના પ્રોફેસર અલી અન્સારીના મતે, જો ઈરાન કોઈ કટ્ટરપંથીને તેના નવા નેતા તરીકે પસંદ કરે છે, તો તેનો ધ્યેય તેના સમર્થન આધારને મજબૂત કરવાનો રહેશે. તેમણે કહ્યું, “પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે તેમનો સમર્થન આધાર સતત સંકોચાઈ રહ્યો છે. જ્યાં સુધી આ ચાલુ રહેશે, ત્યાં સુધી સિસ્ટમ તેની પકડ ગુમાવશે.”

ઘટતો ટેકો

છેલ્લી રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં, સૌથી કટ્ટરપંથી ઉમેદવાર, સઈદ જલીલીને પ્રથમ રાઉન્ડમાં આશરે 9 મિલિયન અને બીજા રાઉન્ડમાં આશરે 13 મિલિયન મત મળ્યા હતા. સત્તાવાર આંકડાઓ અનુસાર, ઈરાનની 85 મિલિયનથી વધુ વસ્તીમાંથી માત્ર 61 મિલિયન લોકો જ તે વર્ષે મતદાન કરવા માટે લાયક હતા. ઈરાનની કુલ વસ્તીની તુલનામાં કટ્ટરપંથીઓ માટે આ સમર્થન ઓછું લાગે છે. વધુમાં, સતત બોમ્બ ધડાકાઓએ દેશમાં અરાજકતાનો ભય વધાર્યો છે. અરક શહેરના 34 વર્ષીય ઉદ્યોગપતિ બાબાકે કહ્યું, “ગાર્ડ્સ અને સિસ્ટમ હજુ પણ શક્તિશાળી છે. તેમની પાસે આ શાસનને બચાવવા માટે લડવા માટે હજારો લડવૈયાઓ તૈયાર છે. પરંતુ અમારા જેવા સામાન્ય લોકો પાસે કંઈ નથી.”

ઇસ્લામિક શાસન પ્રત્યે અસંતોષ

નોંધનીય છે કે ૧૯૭૯ની ક્રાંતિ પછી ઈરાનમાં ઇસ્લામિક રિપબ્લિકની સ્થાપના થઈ હતી, અને તેને લાખો ઈરાનીઓનો ટેકો મળ્યો હતો. જોકે, દાયકાઓના શાસન દરમિયાન ભ્રષ્ટાચાર, દમન અને નબળા સંચાલનના આરોપોએ આ સમર્થનને નબળું પાડ્યું અને જનતાના એક મોટા ભાગને અલગ કરી દીધો. આ હોવા છતાં, કટ્ટર સમર્થકોનો એક મજબૂત જૂથ હજુ પણ છે. આ લોકો ખૂબ જ સંગઠિત છે અને જરૂર પડ્યે ઝડપથી એકત્ર થઈ શકે છે. તેથી, તેઓ અમેરિકા અથવા ઇઝરાયલ દ્વારા શાસન પરિવર્તન લાવવાના કોઈપણ પ્રયાસમાં નોંધપાત્ર અવરોધ ઊભો કરી શકે છે.