acid rain: ઈરાનમાં પડી રહ્યો છે એસિડ વરસાદ, ઇઝરાયલ-અમેરિકન હુમલાઓની ખતરનાક અસરો દેખાય છે; નિષ્ણાતો ચિંતા વ્યક્ત કરે છે
acid rain: સપ્તાહના અંતે ઈરાનમાં તેલના ડેપો પર યુએસ-ઇઝરાયલી હવાઈ હુમલા બાદ, કેટલાક વિસ્તારોમાં કાળા વરસાદના અહેવાલો સામે આવી રહ્યા છે. ઘણા મીડિયા અહેવાલો તેને એસિડ વરસાદ તરીકે વર્ણવી રહ્યા છે. સ્થાનિક રહેવાસીઓના મતે, વરસાદનું પાણી કાળું દેખાય છે અને તેલ જેવું સ્તર દેખાય છે, જે ઇમારતો અને વાહનો પર જમા થાય છે. કેટલાક લોકોએ માથાનો દુખાવો અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફની ફરિયાદ પણ કરી છે. ઈરાનની રેડ ક્રેસેન્ટ સોસાયટીએ પણ ચેતવણી આપી છે કે આ હુમલાઓ પછીનો વરસાદ અત્યંત ખતરનાક અને એસિડિક હોઈ શકે છે.
વાતાવરણીય રસાયણશાસ્ત્ર અને વાયુ પ્રદૂષણ પર કામ કરતા વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે આ પરિસ્થિતિ ફક્ત સરળ એસિડ વરસાદ સુધી મર્યાદિત ન હોઈ શકે, પરંતુ તેમાં ઘણા ખતરનાક પ્રદૂષકો શામેલ હોવાની શક્યતા છે. તેઓ માને છે કે પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર હોઈ શકે છે.
કાળો વરસાદ કેમ થઈ રહ્યો છે?
વાતાવરણમાંથી પ્રદૂષકોને દૂર કરવાનો વરસાદ એક મુખ્ય માર્ગ છે. જ્યારે હવામાં મોટી માત્રામાં પ્રદૂષકો હાજર હોય છે, ત્યારે વરસાદના ટીપાં તેમને જમીન પર લઈ જાય છે. તેલ ડેપો પર હુમલા બાદ, વાતાવરણમાં મોટી માત્રામાં ધુમાડો અને પ્રદૂષકો ફેલાઈ ગયા હશે. પરિણામે, વરસાદના ટીપાં આ પ્રદૂષકોને પોતાની સાથે લઈ જઈ રહ્યા છે, જેનાથી કાળો વરસાદ પડી રહ્યો છે.
આ વરસાદમાં અનેક જોખમી પદાર્થો હોવાની શંકા છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે આ વરસાદમાં અનેક જોખમી પદાર્થો હોઈ શકે છે, જેમાં હાઇડ્રોકાર્બન, અલ્ટ્રા-ફાઇન કણો અને પોલિસાયક્લિક એરોમેટિક હાઇડ્રોકાર્બન (PAHs)નો સમાવેશ થાય છે. PAHs એ કાર્સિનોજેનિક તરીકે જાણીતા રસાયણો છે.
વરસાદમાં અન્ય અજાણ્યા રસાયણોનું મિશ્રણ પણ હોઈ શકે છે. આમાં ઇમારતો, માળખાં અને વિસ્ફોટમાં નાશ પામેલા અન્ય પદાર્થોમાંથી મુક્ત થતી ભારે ધાતુઓ અને અકાર્બનિક સંયોજનો શામેલ હોઈ શકે છે.
તેલ ડેપોમાં આગ લાગવાથી સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ અને નાઇટ્રોજન ડાયોક્સાઇડ જેવા વાયુઓ પણ મોટી માત્રામાં મુક્ત થાય છે. આ વાયુઓ હવામાં રાસાયણિક રીતે પ્રતિક્રિયા આપીને સલ્ફ્યુરિક એસિડ અને નાઈટ્રિક એસિડ બનાવે છે. જ્યારે આ એસિડ વરસાદના ટીપાંમાં ઓગળી જાય છે, ત્યારે વરસાદને એસિડ વરસાદ કહેવામાં આવે છે.