Bangladeshi : રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે યુદ્ધ ચાલુ છે. ચાલુ સંઘર્ષ વચ્ચે, એવું બહાર આવ્યું છે કે બાંગ્લાદેશી કામદારોને છેતરવામાં આવ્યા હતા અને પછી યુદ્ધમાં ધકેલી દેવામાં આવ્યા હતા.

એક મજૂર ભરતી કરનારે મકસુદુર રહેમાનને હજારો માઇલ દૂર રશિયાના ઠંડા દેશમાં સફાઈ કામદાર તરીકે નોકરી માટે લલચાવ્યો હતો. અઠવાડિયામાં, રહેમાને પોતાને રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધની સૌથી ખતરનાક ફ્રન્ટલાઈન પર જોયો. એસોસિએટેડ પ્રેસ (એપી) દ્વારા કરવામાં આવેલી ઊંડાણપૂર્વકની તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે બાંગ્લાદેશી કામદારોને રોજગારના ખોટા વચનો આપીને રશિયા લાવવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ યુદ્ધ ક્ષેત્રમાં દબાણ કરવામાં આવ્યું હતું. ઘણાને હિંસા, કેદ અથવા મૃત્યુની ધમકી આપવામાં આવી હતી.

રશિયન સેનામાંથી ભાગી ગયેલા બાંગ્લાદેશી પુરુષો
એસોસિએટેડ પ્રેસે રહેમાન સહિત રશિયન સેનામાંથી ભાગી ગયેલા ત્રણ બાંગ્લાદેશી પુરુષો સાથે વાત કરી. તેમણે કહ્યું કે મોસ્કો પહોંચ્યા પછી, તેમને અને અન્ય બાંગ્લાદેશી કામદારોને રશિયન દસ્તાવેજો પર સહી કરવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું, જે પાછળથી લશ્કરી કરાર હોવાનું બહાર આવ્યું. તેમને આર્મી કેમ્પમાં લઈ જવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં તેમને ડ્રોન યુદ્ધ, તબીબી સ્થળાંતર અને ભારે શસ્ત્રોના ઉપયોગની મૂળભૂત તાલીમ મળી હતી. રહેમાને વિરોધ કર્યો અને કહ્યું કે તે આ માટે આવ્યો નથી. એક રશિયન કમાન્ડરે અનુવાદ એપ્લિકેશન દ્વારા જવાબ આપ્યો: “તમારા એજન્ટે તમને અહીં મોકલ્યા. અમે તમને ખરીદ્યા.” ત્રણેયે ફ્રન્ટલાઈન ડ્યુટીના ભયાનક અનુભવો વર્ણવ્યા, જેમાં તેમને રશિયન સેના સાથે આગળ વધવા, પુરવઠો પહોંચાડવા, ઘાયલોને બહાર કાઢવા અને મૃતદેહો મેળવવાનું કામ સોંપવામાં આવ્યું હતું.

રહેમાને શું કહ્યું?

રશિયન સંરક્ષણ મંત્રાલય, વિદેશ મંત્રાલય અને બાંગ્લાદેશ સરકારે એપીના પ્રશ્નોના જવાબ આપ્યા નથી. રહેમાને કહ્યું કે કામદારોને 10 વર્ષની જેલ અને માર મારવાની ધમકી આપવામાં આવી હતી. “તેઓ કહેતા, ‘તમે કેમ કામ નથી કરતા? તમે કેમ રડો છો?’ અને અમને લાત મારતા,” તેમણે કહ્યું, ઉમેર્યું કે તે સાત મહિના પછી ઘરે પરત ફરવામાં સફળ રહ્યો. કામદારોના નિવેદનોને મુસાફરી દસ્તાવેજો, રશિયન લશ્કરી કરારો, તબીબી અહેવાલો, પોલીસ રેકોર્ડ અને ફોટોગ્રાફ્સ દ્વારા સમર્થન આપવામાં આવ્યું છે. આ દસ્તાવેજો યુદ્ધમાં તેમની હાજરીના પુરાવા આપે છે.

લક્ષ્મીપુરની વાર્તા
આ રીતે યુદ્ધમાં કેટલા બાંગ્લાદેશી કામદારોને છેતરવામાં આવ્યા છે તે સ્પષ્ટ નથી. કેટલાક બાંગ્લાદેશી પુરુષોએ એપીને જણાવ્યું હતું કે તેમણે સેંકડો બાંગ્લાદેશીઓને ફ્રન્ટલાઈન પર જોયા છે. બાંગ્લાદેશમાં વિદેશ કામ પરિવારો માટે આર્થિક સહાય છે, ખાસ કરીને લક્ષ્મીપુર જેવા વિસ્તારોમાં, જ્યાં લગભગ દરેક ઘરમાં એક સ્થળાંતરિત કામદાર છે. દક્ષિણપૂર્વ બાંગ્લાદેશના લક્ષ્મીપુર જિલ્લામાં ગરીબી અને રોજગારના અભાવે સ્થળાંતરને એક આવશ્યકતા બનાવી દીધી છે. પિતા વર્ષો વિદેશમાં વિતાવે છે, ફક્ત ટૂંકા ગાળા માટે ઘરે પાછા ફરે છે. 2024 માં, રહેમાન મલેશિયાથી પાછો ફર્યો અને નવી નોકરી શોધી રહ્યો હતો. એક ભરતી કરનારે તેને રશિયાના લશ્કરી છાવણીમાં સફાઈ કામદાર તરીકે નોકરી આપવાની લાલચ આપી, જેમાં માસિક $1,000-1,500 પગાર અને કાયમી રહેઠાણનું વચન આપવામાં આવ્યું. રહેમાને એજન્ટને ચૂકવણી કરવા માટે 1.2 મિલિયન ટાકા (લગભગ $9,800) ઉધાર લીધા અને ડિસેમ્બર 2024 માં મોસ્કો પહોંચ્યા.

તાલીમ અને યુદ્ધભૂમિ
રશિયા પહોંચ્યા પછી, તેને રશિયન ભાષામાં દસ્તાવેજો આપવામાં આવ્યા, જેના પર તેણે સફાઈ કરાર સમજીને સહી કરી. ત્યારબાદ તેને લશ્કરી સુવિધામાં લઈ જવામાં આવ્યો, જ્યાં તેને શસ્ત્રો આપવામાં આવ્યા અને શૂટિંગ, હિલચાલ અને પ્રાથમિક સારવારમાં ત્રણ દિવસની તાલીમ આપવામાં આવી. તેને સરહદ નજીક એક બેરેકમાં મોકલવામાં આવ્યો. “રશિયન સૈનિકો કહેતા, ‘પાંચ બાંગ્લાદેશીઓના જૂથને લઈ જાઓ.’ તેઓ અમને આગળ મોકલતા, અને તેઓ પાછળ રહેતા.” રહેમાને વરસાદમાં પડતા બોમ્બ, ઉપરથી ઉડતા મિસાઇલોનું વર્ણન કર્યું. એકવાર, ભોજન પીરસતી વખતે, એક માણસ ડ્રોન દ્વારા માર્યો ગયો, અને તરત જ તેની જગ્યાએ બીજાને મોકલવામાં આવ્યો.

રહેમાન કેવી રીતે પાછો ફર્યો
રહેમાન એક ઘાયલ રશિયન સૈનિકને બહાર કાઢતી વખતે ડ્રોન હુમલામાં ફસાઈ ગયો. તે લેન્ડમાઈન હુમલામાં ફસાઈ ગયો, તેના પગમાં ઈજા થઈ. ઈજા પછી, રહેમાનને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યો, જ્યાંથી તે બાંગ્લાદેશી દૂતાવાસમાં ભાગી ગયો અને તેની વાર્તા કહી. આ પછી, રહેમાન ઘરે પરત ફરવામાં સફળ રહ્યો.

છેતરપિંડીના અન્ય ઉદાહરણો
બીજા મજૂર, મોહન મિયાજીને ઇલેક્ટ્રિશિયન તરીકે નોકરી આપવાનું વચન આપવામાં આવ્યું હતું પરંતુ તેને લશ્કરમાં ભરતી કરવામાં આવ્યો. તેણે કમાન્ડરને તેની કુશળતા સમજાવી, પરંતુ તેને કહેવામાં આવ્યું: “તમને છેતરવામાં આવ્યા છે. હવે તમે ફક્ત બટાલિયનમાં જ કામ કરી શકો છો.” તેને માર મારવામાં આવ્યો, હાથકડી લગાવવામાં આવી અને ભોંયરામાં ત્રાસ આપવામાં આવ્યો. નાની ભૂલો માટે પણ તેને સજા કરવામાં આવી. તેમને ફ્રન્ટલાઈન પર પુરવઠો અને લાશો એકત્રિત કરવાનું કામ સોંપવામાં આવ્યું હતું.

ગુમ થયેલા લોકોના પરિવારો
ઘણા પરિવારો તેમના ગુમ થયેલા સંબંધીઓ માટે ઝંખી રહ્યા છે. સલમા અખ્તરના પતિ, અઝગર હુસૈનને લોન્ડ્રી એટેન્ડન્ટ તરીકે નોકરી આપવાનું વચન આપવામાં આવ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે તેઓ આર્મી કેમ્પમાં શસ્ત્રોની તાલીમ લઈ રહ્યા હતા. બાદમાં, સંપર્ક તૂટી ગયો. મોહમ્મદ સિરાજનો 20 વર્ષનો પુત્ર, સજ્જાદ, રસોઈયા બનવાની આશામાં ત્યાં ગયો હતો પરંતુ તાલીમ પછી તેને ફ્રન્ટલાઈનમાં મોકલવામાં આવ્યો. ડ્રોન હુમલામાં તેનું મૃત્યુ થયું. પરિવારોએ પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવી, પરંતુ કોઈ નક્કર કાર્યવાહી કરવામાં આવી નહીં.