Gujarat UCC: ઉત્તરાખંડ પછી, ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) શાસિત ગુજરાત પણ યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ (UCC) લાગુ કરવા માટે તૈયાર છે. બુધવારે યોજાયેલી ગુજરાત કેબિનેટની બેઠકમાં UCC બિલનો ડ્રાફ્ટ મંજૂર કરવામાં આવ્યો હતો અને તેને વિધાનસભા સચિવાલયમાં મોકલવામાં આવ્યો હતો. સરકાર તેને વર્તમાન સત્રમાં જ પસાર કરવાનો ઇરાદો ધરાવે છે.
યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ 2026 બિલ ગૃહ દ્વારા પસાર થઈ ગયા પછી, રાજ્યના તમામ સમુદાયો માટે લગ્ન, છૂટાછેડા, વારસો અને લિવ-ઇન સંબંધો માટેના નિયમો સમાન હશે. જો કે, નોંધપાત્ર આદિવાસી વસ્તી ધરાવતા આ રાજ્યમાં અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) ને તેના કાર્યક્ષેત્રમાંથી બાકાત રાખવામાં આવી શકે છે.
લગ્ન વિધિ ધાર્મિક રિવાજો અનુસાર કરવામાં આવશે, પરંતુ પ્રસ્તાવિત બિલ લગ્ન અને છૂટાછેડા નોંધણી ફરજિયાત બનાવશે. પાલન કરવામાં નિષ્ફળતાના પરિણામે 10,000 રૂપિયાનો દંડ થઈ શકે છે. ઉત્તરાખંડની જેમ, ગુજરાત પણ લિવ-ઇન સંબંધો માટે કાનૂની માળખું લાગુ કરશે.
લિવ-ઇન સંબંધો માટે અન્ય કયા નિયમો લાગુ પડે છે?
બંને લિવ-ઇન ભાગીદારોએ જિલ્લા રજિસ્ટ્રાર સાથે તેમના સંબંધો નોંધાવવા પડશે. ફક્ત લિવ-ઇન સંબંધો જ નહીં પરંતુ અલગ થવાના નિર્ણયોની પણ જાણ કરવી પડશે. આવા સંબંધથી જન્મેલું કોઈપણ બાળક કાયદેસર રહેશે અને તેને બધા અધિકારો મળશે. જો કોઈ સ્ત્રીને તેના લિવ-ઇન પાર્ટનર દ્વારા ત્યજી દેવામાં આવે છે, તો તે ભરણપોષણ મેળવવા માટે હકદાર રહેશે.
લગ્નની ઉંમર: એક, બહુપત્નીત્વ માટે સજા
લગ્નની ઉંમર બધા ધર્મોના લોકો માટે સમાન રહેશે. ડ્રાફ્ટ મુજબ, પુરુષો માટે લઘુત્તમ ઉંમર 21 અને સ્ત્રીઓ માટે 18 છે. જો કોઈ પણ જીવનસાથી ગેરમાર્ગે દોરનારી માહિતી પ્રદાન કરે છે, તો લગ્ન રદબાતલ થશે. યુસીસી બહુપત્નીત્વને પણ પ્રતિબંધિત કરે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ કાનૂની છૂટાછેડા વિના બીજી કે ત્રીજી વાર લગ્ન કરે છે, અથવા એક કરતાં વધુ પત્નીઓ ધરાવે છે, તો તેને સાત વર્ષ સુધીની જેલની સજા થઈ શકે છે.
વારસાનું શું?
વારસા અંગેના નિયમો બધા ધર્મોના લોકો માટે સમાન રહેશે. ડ્રાફ્ટમાં જણાવાયું છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ વસિયત ન બનાવે, તો વારસદારોને ત્રણ શ્રેણીઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવશે. પ્રથમ-વર્ગના વારસદારો, બીજા-વર્ગના વારસદારો અને અન્ય સંબંધીઓ. પ્રથમ-વર્ગના વારસદારોમાં જીવનસાથી, બાળકો અને માતાપિતાનો સમાવેશ થાય છે. બીજા-વર્ગના વારસદારોમાં સાવકા માતાપિતા, દાદા-દાદી અને પરદાદાનો સમાવેશ થાય છે. અન્ય સંબંધીઓમાં પ્રથમ અને બીજા વર્ગના લોકો સિવાયના વ્યક્તિઓનો સમાવેશ થાય છે.