oil: દેશમાં કેટલા દિવસનું તેલ બાકી છે?: હોર્મુઝ બંધ થયા પછી કામગીરી કેવી રીતે ચાલુ રહેશે? નવીનતમ અપડેટ્સ જાણો

oil: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા ઓપરેશન એપિક ફ્યુરી અને મધ્ય પૂર્વમાં વધતા ભૂ-રાજકીય તણાવને કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં અનિશ્ચિતતા સર્જાઈ છે. વિશ્વનો ત્રીજો સૌથી મોટો તેલ આયાતકાર ભારત તેની ક્રૂડ ઓઇલની જરૂરિયાતનો લગભગ 88% હિસ્સો આયાત કરે છે, જેમાં 50% થી વધુ પુરવઠો મધ્ય પૂર્વીય દેશોમાંથી આવે છે. પરિણામે, જો વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલા ખોરવાઈ જાય તો આ યુદ્ધની ભારતના અર્થતંત્ર અને સામાન્ય જનતા પર શું અસર પડશે તે પ્રશ્ન થવો સ્વાભાવિક છે.

ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા, ક્રૂડ ઓઇલ ભંડાર અને સરકારી તૈયારીઓ સંબંધિત મુખ્ય પ્રશ્નોના જવાબો જાણો.

યુદ્ધની સ્થિતિમાં ભારત પાસે હાલમાં કેટલા દિવસનું તેલ અને ગેસ ભંડાર છે?

તાજેતરના સરકારી સૂત્રો અનુસાર, ભારત પાસે હાલમાં 25 થી 45 દિવસનું ક્રૂડ ઓઇલ અને રિફાઇન્ડ ઉત્પાદનો (જેમ કે પેટ્રોલ અને ડીઝલ) છે. વધુમાં, દેશમાં LPGનો 25-30 દિવસનો અનામત જથ્થો છે.

ડેટા એનાલિટિક્સ ફર્મ કેપ્લરના જણાવ્યા મુજબ, ભારતના ભંડારમાં વાણિજ્યિક ઇન્વેન્ટરી, ભૂગર્ભ વ્યૂહાત્મક પેટ્રોલિયમ ભંડાર અને સમુદ્રમાં આવતા જહાજોમાંથી તેલનો સમાવેશ થાય છે, જે આશરે 100 મિલિયન બેરલ છે, જે 40-45 દિવસની તેલની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે પૂરતું છે.

કેપ્લરના રિફાઇનિંગ અને મોડેલિંગ માટેના મુખ્ય સંશોધન વિશ્લેષક સુમિત રિટોલિયાએ જણાવ્યું હતું કે જો મધ્ય પૂર્વમાંથી ક્રૂડ ઓઇલનો પુરવઠો અસ્થાયી રૂપે અને સંપૂર્ણપણે વિક્ષેપિત થાય છે, તો તેની લોજિસ્ટિક્સ અને કિંમતો પર તાત્કાલિક અસર પડશે. જો લાંબા સમય સુધી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા ટ્રાફિક વિક્ષેપિત થાય છે તો પુરવઠાના જોખમો વધશે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાથી શરૂઆતમાં તાત્કાલિક કાર્ગો હિલચાલ પર અસર પડશે.

“જોકે, રિફાઇનર્સ સામાન્ય રીતે વાણિજ્યિક ભંડાર જાળવી રાખે છે, અને જળમાર્ગ પર કાર્ગો વહેતો રહેશે, જે સિસ્ટમને કામચલાઉ રાહત આપશે,” રિટોલિયાએ જણાવ્યું હતું. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે લાંબા સમય સુધી વિક્ષેપની સ્થિતિમાં, આયાત ખર્ચમાં વધારો, નૂર જોખમો અને લાંબા અંતર પર પુરવઠાને રીડાયરેક્ટ કરવાની જરૂરિયાતને કારણે મધ્યમ ગાળાના દબાણમાં વધારો થશે.

ગયા મહિને, પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ જણાવ્યું હતું કે માંગને પહોંચી વળવા માટે દેશમાં કુલ 74 દિવસનો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે. સરકારે જનતાને અપીલ કરી છે કે ગભરાવાની કે તેલનો સંગ્રહ કરવાની જરૂર નથી. મંગળવારે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થયા બાદ, કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ જણાવ્યું હતું કે, “સરકાર સંપૂર્ણપણે સતર્ક છે અને પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે.” ભારત વિશ્વનો ત્રીજો સૌથી મોટો ક્રૂડ ઓઇલ આયાતકાર, ચોથો સૌથી મોટો રિફાઇનર અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનો પાંચમો સૌથી મોટો નિકાસકાર દેશ છે. દેશમાં ક્રૂડ ઓઇલ, પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એવિએશન ટર્બાઇન ઇંધણનો પૂરતો ભંડાર છે, જે ટૂંકા ગાળાના પુરવઠા વિક્ષેપોને દૂર કરવામાં મદદ કરી શકે છે.