IT & Tech Budget : આર્થિક સર્વેમાં સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગ માટે વય મર્યાદા સૂચવવામાં આવી છે
IT & Tech Budget : આજે સંસદમાં રજૂ કરાયેલા આર્થિક સર્વેમાં દેશમાં સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગ માટે વય મર્યાદા નક્કી કરવાનું સૂચન કરવામાં આવ્યું છે, પરંતુ ભારત જેવા વિશાળ દેશમાં આની શક્યતા હાલમાં અજાણ છે.
બાળકો માટે સોશિયલ મીડિયા પ્રતિબંધના વૈશ્વિક સંકેતોને ટાંકીને, સરકારના આર્થિક સર્વેમાં જણાવાયું છે કે ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મના ઉપયોગ માટે વય-આધારિત મર્યાદાઓ ધ્યાનમાં લેવી જોઈએ. વધુમાં, ડિજિટલ વ્યસનને રોકવા માટે ઓનલાઈન શિક્ષણમાં ઘટાડો કરવો જોઈએ. સંસદમાં રજૂ કરાયેલા સર્વેમાં જણાવાયું છે કે શાળાઓ બાળકોની ડિજિટલ ટેવો સુધારવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. બાળકોને હાનિકારક સામગ્રીથી બચાવવા માટે સરળ ઉપકરણો (જેમ કે સામાન્ય ફોન અથવા ટેબ્લેટ) પર શૈક્ષણિક સામગ્રીની ઍક્સેસનો પ્રચાર કરવો જોઈએ.
સુરક્ષિત ઉપકરણોના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપો – આર્થિક સર્વે
સર્વે મુજબ, “વય-આધારિત ઍક્સેસ મર્યાદાઓ અંગેની નીતિઓ ધ્યાનમાં લઈ શકાય છે, કારણ કે નાના વપરાશકર્તાઓ ફરજિયાત ઉપયોગ અને હાનિકારક સામગ્રી માટે વધુ સંવેદનશીલ હોય છે. પ્લેટફોર્મને વય ચકાસણી અને વય-યોગ્ય ડિફોલ્ટ સેટિંગ્સ લાગુ કરવા માટે જવાબદાર ઠેરવવા જોઈએ. આ ફરજિયાત હોવું જોઈએ, ખાસ કરીને સોશિયલ મીડિયા, જુગાર એપ્લિકેશનો, ઓટો-પ્લે સુવિધાઓ અને લક્ષિત જાહેરાતો માટે.” સર્વેમાં ડિજિટલ વ્યસનની વધતી જતી સમસ્યાનો સામનો કરવા માટે સલામત ઉપકરણોના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે.
ઑફલાઇન શિક્ષણને પ્રાથમિકતા આપો – આર્થિક સર્વે
તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, “શાળાઓએ ‘ડિજિટલ વેલનેસ અભ્યાસક્રમ’ રજૂ કરવો જોઈએ જેમાં સ્ક્રીન સમય, સાયબર સુરક્ષા અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય વિશે જાગૃતિ શામેલ હોય. COVID-19 દરમિયાન શરૂ થયેલા ઑનલાઇન શિક્ષણ સાધનો પર નિર્ભરતા ઘટાડવી જોઈએ અને ઑફલાઇન શિક્ષણને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ.”
ડિજિટલ વ્યસન એક વધતી જતી સમસ્યા છે – આર્થિક સર્વે
આર્થિક સર્વે 2025-26 માં ડિજિટલ વ્યસનને યુવાનો અને પુખ્ત વયના લોકોના માનસિક સ્વાસ્થ્યને અસર કરતી વધતી જતી સમસ્યા તરીકે ઓળખવામાં આવ્યું હતું. સર્વે પરિવારોને શિક્ષિત કરવા અને મોબાઇલ ઉપયોગ પર મર્યાદા નક્કી કરવા અને શેર કરેલી ઑફલાઇન પ્રવૃત્તિઓને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે. તે શાળાઓ અને સમુદાય કેન્દ્રો દ્વારા માતાપિતા માટે વર્કશોપ યોજવાનું પણ કહે છે જેથી તેઓ સ્વસ્થ સીમાઓ નક્કી કરી શકે, વ્યસનના સંકેતોને ઓળખી શકે અને માતાપિતા નિયંત્રણ સાધનોનો અસરકારક રીતે ઉપયોગ કરી શકે.