Muslim: અન્ય મુખ્ય ધાર્મિક સમુદાયોની સરખામણીમાં વૈશ્વિક મુસ્લિમ વસ્તી વધુ ઝડપથી વધી રહી છે. એક નવા અહેવાલ મુજબ, ૨૦૭૦ સુધીમાં વિશ્વભરમાં મુસ્લિમોની સંખ્યા આશરે ૩.૬ અબજ સુધી પહોંચી શકે છે. વૈશ્વિક મુસ્લિમ વસ્તી કેટલી ઝડપથી વધી રહી છે અને આગામી વર્ષોમાં કયા દેશો તથા પ્રદેશો પર તેની સૌથી વધુ અસર જોવા મળશે? તાજેતરના એક અહેવાલ મુજબ, અન્ય ધાર્મિક સમુદાયોની તુલનામાં મુસ્લિમ વસ્તી વધુ ઝડપથી વધવાની શક્યતા છે. આના મુખ્ય કારણોમાં મુસ્લિમ વસ્તીની પ્રમાણમાં ઓછી સરેરાશ ઉંમર અને મહિલાઓમાં ઊંચો પ્રજનન દર છે.

અહેવાલમાં નોંધવામાં આવ્યું છે કે ૨૦૨૦ થી ૨૦૨૫ દરમિયાન, વિશ્વભરમાં મુસ્લિમ મહિલાઓનો સરેરાશ પ્રજનન દર પ્રતિ મહિલા ૩.૧ બાળકો હતો, જ્યારે બિન-મુસ્લિમ મહિલાઓમાં આ દર પ્રતિ મહિલા ૨ બાળકો હતો. સબ-સહારન આફ્રિકામાં, મુસ્લિમ મહિલાઓનો પ્રજનન દર પ્રતિ મહિલા ૫.૧ બાળકો નોંધાયો હતો—જેનો અર્થ એ છે કે, આ પ્રદેશમાં એક મહિલા તેના સમગ્ર જીવનકાળ દરમિયાન સરેરાશ પાંચથી વધુ બાળકોને જન્મ આપી શકે છે. પરિણામે, આફ્રિકાનો આ પ્રદેશ વૈશ્વિક મુસ્લિમ વસ્તીના વિકાસમાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવે છે.

૨૦૭૦ સુધીમાં મુસ્લિમ વસ્તીમાં વધારો થઈ શકે છે
પ્યુ રિસર્ચ સેન્ટર (Pew Research Center) ના તાજેતરના એક અહેવાલ મુજબ, જો વર્તમાન વસ્તી વિષયક વલણો ચાલુ રહે, તો ૨૦૭૦ સુધીમાં વૈશ્વિક મુસ્લિમ વસ્તી વધીને આશરે ૩.૬ અબજ થઈ શકે છે. તે સમયે, વિશ્વની કુલ વસ્તીમાં મુસ્લિમોનો હિસ્સો લગભગ ૩૬ ટકા હોવાનો અંદાજ છે. વધુમાં, ૨૦૩૫ સુધીમાં મુસ્લિમ વસ્તી ખ્રિસ્તી વસ્તીને પણ વટાવી શકે છે.

મુસ્લિમ મહિલાઓમાં પ્રજનન દર શું છે?
પ્રજનન દર એટલે એક મહિલા તેના સમગ્ર જીવનકાળ દરમિયાન સરેરાશ કેટલા બાળકોને જન્મ આપે છે તે સંખ્યા. આ આંકડો કોઈ એક વર્ષમાં જન્મેલા બાળકોની વાસ્તવિક સંખ્યા દર્શાવતો નથી; પરંતુ, તે તે સમયના જન્મ દરના આધારે કાઢવામાં આવેલો એક અંદાજ છે. અહેવાલ મુજબ, ૨૦૨૦ અને ૨૦૨૫ની વચ્ચે વિવિધ પ્રદેશોમાં મુસ્લિમ મહિલાઓનો પ્રજનન દર (ફર્ટિલિટી રેટ) નીચે મુજબ હતો:

સબ-સહારન આફ્રિકા: પ્રતિ મહિલા ૫.૧ બાળકો
મધ્ય પૂર્વ અને ઉત્તર આફ્રિકા: પ્રતિ મહિલા ૩.૧ બાળકો
એશિયા-પેસિફિક: પ્રતિ મહિલા ૨.૫ બાળકો
યુરોપ: પ્રતિ મહિલા ૧.૯ બાળકો
ઉત્તર અમેરિકા: પ્રતિ મહિલા ૧.૯ બાળકો
મુસ્લિમ મહિલાઓ માટે વૈશ્વિક સરેરાશ: પ્રતિ મહિલા ૩.૧ બાળકો.
વિશ્વની સૌથી મોટી મુસ્લિમ વસ્તી ક્યાં આવેલી છે?
મુસ્લિમ વસ્તીની દ્રષ્ટિએ હાલમાં એશિયા-પેસિફિક પ્રદેશ મોખરે છે. સંશોધન મુજબ, ૨૦૨૦માં વિશ્વના લગભગ ૬૦ ટકા મુસ્લિમો આ પ્રદેશમાં રહેતા હતા. ત્યારબાદ મધ્ય પૂર્વ અને ઉત્તર આફ્રિકાનો ક્રમ આવે છે, જ્યાં વિશ્વના ૨૦ ટકા મુસ્લિમો વસે છે. વૈશ્વિક મુસ્લિમ વસ્તીના લગભગ ૧૮ ટકા લોકો સબ-સહારન આફ્રિકામાં રહે છે.

અહેવાલ મુજબ, ૨૦૭૦ સુધીમાં આ સ્થિતિ બદલાઈ શકે છે. તે સમય સુધીમાં, વૈશ્વિક મુસ્લિમ વસ્તીમાં સબ-સહારન આફ્રિકાનો હિસ્સો વધીને લગભગ ૨૭ ટકા થવાની ધારણા છે, જ્યારે એશિયા-પેસિફિક પ્રદેશનો હિસ્સો ઘટીને ૫૦ ટકા થઈ શકે છે.

ભારત, પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશમાં મુસ્લિમ વસ્તી
૨૦૨૦ના ડેટાના આધારે, અહેવાલમાં સૌથી વધુ મુસ્લિમ વસ્તી ધરાવતા પાંચ દેશોની ઓળખ કરવામાં આવી છે. તેમાં અનુમાન લગાવવામાં આવ્યું છે કે ૨૦૭૦ સુધીમાં પાકિસ્તાન, ઇન્ડોનેશિયાને પાછળ છોડીને વિશ્વમાં સૌથી વધુ મુસ્લિમ વસ્તી ધરાવતો દેશ બની શકે છે. તે સમયે, પાકિસ્તાનમાં મુસ્લિમ વસ્તી આશરે ૪૬૧ મિલિયન (૪૬.૧ કરોડ) સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. ભારત બીજા ક્રમે રહેવાની ધારણા છે, જ્યાં મુસ્લિમ વસ્તી આશરે ૩૩૪ મિલિયન (૩૩.૪ કરોડ) હોઈ શકે છે.

૨૦૨૦માં, ઇન્ડોનેશિયામાં આશરે ૨૩૯ મિલિયન (૨૩.૯ કરોડ) મુસ્લિમો હતા.
પાકિસ્તાનમાં મુસ્લિમ વસ્તી આશરે ૨૨૭ મિલિયન (૨૨.૭ કરોડ) હતી. ભારતમાં આશરે ૨૧૩ મિલિયન (૨૧.૩ કરોડ) મુસ્લિમો હતા.
બાંગ્લાદેશમાં આશરે ૧૫૧ મિલિયન (૧૫.૧ કરોડ) મુસ્લિમો રહેતા હતા.
નાઈજીરિયામાં મુસ્લિમ વસ્તી આશરે ૧૨૦ મિલિયન (૧૨ કરોડ) હતી.