હોરમુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) અંગે અમેરિકા માટે ઈરાનની શરતો; પરમાણુ સામગ્રી વિશે ઈરાની અધિકારીઓએ શું કહ્યું?

Hormuz: ઈરાને તેની સમૃદ્ધ (enriched) પરમાણુ સામગ્રી વિદેશ મોકલવાની શક્યતાને સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢી છે. સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલના સચિવ, મેજર જનરલ મોહસેન રેઝાઈએ જણાવ્યું હતું કે ઈરાન તેનો સમગ્ર પરમાણુ ભંડાર પોતાની પાસે જ રાખશે અને તેનો ઉપયોગ આંતરિક જરૂરિયાતો માટે કરશે. અમેરિકા સાથે હાલમાં કોઈપણ પ્રકારની વાટાઘાટો થવાની શક્યતાને ફગાવી દેતા તેમણે કહ્યું કે, તેહરાને વોશિંગ્ટન સમક્ષ સાત શરતો મૂકી છે; જ્યાં સુધી આ શરતો પૂરી નહીં થાય ત્યાં સુધી હોરમુઝની સામુદ્રધુની ફરીથી ખોલવામાં આવશે નહીં. દરમિયાન, રશિયાએ ઈરાનને સમર્થન આપવાની અને સંઘર્ષનો અંત લાવવામાં મદદ કરવાની ઓફર કરી છે, જ્યારે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે લશ્કરી કાર્યવાહી કરવાને બદલે આર્થિક દબાણ વધારવાનો માર્ગ પસંદ કર્યો છે.

અમેરિકા સમક્ષ રજૂ કરાયેલી સાત શરતો

રેઝાઈએ જણાવ્યું હતું કે ઈરાન હાલમાં અમેરિકા સાથે કોઈ પણ પ્રકારની વાતચીત કરી રહ્યું નથી. તેહરાને ભવિષ્યની રાજદ્વારી વાટાઘાટો માટે સાત શરતો નક્કી કરી છે અને તે વોશિંગ્ટન તરફથી સ્પષ્ટ પ્રતિભાવની રાહ જોઈ રહ્યું છે. તેમણે અમેરિકાના પ્રતિભાવને અસ્પષ્ટ અને ભ્રામક ગણાવ્યો હતો. ‘અલ જઝીરા’ના અહેવાલ મુજબ, ઈરાનની માંગણીઓમાં આર્થિક પ્રતિબંધો હટાવવા, અમેરિકા દ્વારા લાદવામાં આવેલી નૌકાદળની નાકાબંધી સમાપ્ત કરવી, જપ્ત કરાયેલી સંપત્તિ પરત કરવી અને આ પ્રદેશમાં અમેરિકી સૈન્યની હાજરીમાં ઘટાડો કરવાનો સમાવેશ થાય છે. નાયબ વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાગચી અગાઉ સંકેત આપી ચૂક્યા છે કે જો આ શરતો સ્વીકારી લેવામાં આવે, તો ૪૮ કલાકની અંદર જહાજોની અવરજવર ફરી શરૂ થઈ શકે છે.

હોરમુઝની સામુદ્રધુની અંગે ઈરાનનું મક્કમ વલણ

રેઝાઈએ સ્પષ્ટ કર્યું કે જ્યાં સુધી ઈરાનની તમામ સાત શરતો પૂરી નહીં થાય, ત્યાં સુધી હોરમુઝની સામુદ્રધુની ફરીથી ખોલવામાં આવશે નહીં. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે આ શરતો ઈરાની રાષ્ટ્રના અધિકારો સાથે જોડાયેલી છે. જ્યાં સુધી આ શરતો પૂરી ન થાય ત્યાં સુધી તેહરાન અમેરિકા સાથે કોઈ પણ પ્રકારના કરાર કે વાટાઘાટો કરવા તૈયાર નથી.

પરમાણુ ઊર્જા અને સબમરીન માટે જરૂરી સામગ્રી

રેઝાઈના જણાવ્યા અનુસાર, ઈરાન તેની સમૃદ્ધ પરમાણુ સામગ્રીનો ઉપયોગ પરમાણુ ઊર્જાથી ચાલતા જહાજો અને સબમરીનના વિકાસ માટે કરવા માંગે છે. વધુમાં, ભવિષ્યમાં ‘સ્મોલ મોડ્યુલર રિએક્ટર્સ’ (SMRs) પર આધારિત પાવર પ્લાન્ટ્સ બનાવવાની પણ યોજના છે. તેમણે સવાલ ઉઠાવ્યો કે જ્યારે આ પ્રોજેક્ટ્સ માટે સામગ્રીની જરૂર હોય, ત્યારે ઈરાન તેને વિદેશ શા માટે મોકલે? તેમણે એમ પણ જણાવ્યું કે રશિયાને આ નિર્ણય વિશે જાણ કરી દેવામાં આવી છે. રશિયા ઈરાનને સમર્થન આપે છે

ઈરાની સમાચાર એજન્સી IRNA અનુસાર, રેઝાઈએ જણાવ્યું હતું કે રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને ઈરાન અને તેના પરમાણુ સુવિધાઓ પર અમેરિકા અને ઈઝરાયલ દ્વારા કરવામાં આવેલા હુમલાઓની સખત નિંદા કરી છે. 5 નવેમ્બરના રોજ ક્રેમલિનમાં પુતિન સાથેની મુલાકાત દરમિયાન, રેઝાઈએ આયાતુલ્લાહ સૈયદ મોજતબા ખામેનીનો સંદેશ આપ્યો. રશિયાએ પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષનો અંત લાવવા માટે પણ પોતાનો ટેકો આપ્યો છે.

પેઝેશ્કિયાને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પર નિશાન સાધ્યું

દરમિયાન, ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન બુધવારે 31મા સંયુક્ત રાષ્ટ્રના જળવાયુ પરિવર્તન પરિષદ (COP-31)માં ભાગ લેવા માટે તુર્કી પહોંચ્યા. તેમણે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સને વૈશ્વિક શાંતિ અને સુરક્ષા માટે ખતરો ગણાવ્યો. સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર, તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે યુ.એસ. પરમાણુ શસ્ત્રોના પ્રસારને રોકવાના બહાના હેઠળ ઈરાન સામે યુદ્ધ અને ધમકીઓનો આશરો લઈ રહ્યું છે. તેમણે યુ.એસ. લશ્કરી કાર્યવાહી – અને “મધર ઓફ ઓલ બોમ્બ્સ” નો ઉપયોગ કરવાની ધમકી – ને વિરોધાભાસી ગણાવી.