ટેક્નોલોજીના વધતા ઉપયોગથી લોકોનું જીવન સરળ બન્યું છે, પરંતુ તેની સાથે સાયબર ગુનાઓના નવા રસ્તાઓ પણ સામે આવી રહ્યા છે. હવે Cyber fraudઓ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને લોકોને છેતરવા લાગ્યા છે. ખાસ કરીને લગ્નની સિઝન અને તહેવારો દરમિયાન વોટ્સએપ પર ડિજિટલ કંકોત્રી, ગિફ્ટ કાર્ડ કે અન્ય આકર્ષક લિંક્સ મોકલીને લોકો સાથે છેતરપિંડી કરવામાં આવી રહી છે.
AIની મદદથી અસલી જેવી નકલી કંકોત્રી અને જાહેરાતો
સાયબર ગુનેગારો પોતાની છેતરપિંડીને વધુ વિશ્વસનીય બનાવવા માટે AI ટેક્નોલોજીનો દુરુપયોગ કરી રહ્યા છે. AIની મદદથી તેઓ અસલી જેવી દેખાતી નકલી લગ્નની કંકોત્રી, ટિકિટો અને જાહેરાતો તૈયાર કરે છે. આ ઉપરાંત ડીપફેક વીડિયો અને વોઇસ ક્લોનિંગની મદદથી ઓળખીતા કે નજીકના સંબંધીઓના અવાજમાં મેસેજ મોકલીને પૈસાની માંગણી કરવામાં આવે છે.
લોકો ઘણી વખત આવા મેસેજને સાચા માનીને તેના પર વિશ્વાસ કરી લે છે અને છેતરપિંડીનો ભોગ બને છે.
એક APK ફાઇલથી મોબાઈલની માહિતી ચોરાવવાનો પ્રયાસ
સાયબર ઠગો વોટ્સએપ પર લિંક સાથે APK ફાઇલ મોકલીને લોકોને તેને ઇન્સ્ટોલ કરવા માટે લલચાવે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ અજાણી APK ફાઇલ મોબાઈલમાં ઇન્સ્ટોલ કરી લે, તો તેના ફોનની માહિતી અને ડેટા જોખમમાં મુકાઈ શકે છે. ગુનેગારો આવી રીતે વ્યક્તિની અંગત માહિતી સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે અને બેંક ખાતામાંથી નાણાંની ઉચાપત કરી શકે છે.
AIના વધતા ઉપયોગને કારણે અસલી અને નકલી વચ્ચેનો ભેદ પારખવો પણ મુશ્કેલ બની રહ્યો છે. પરિણામે સાયબર ફ્રોડ રોકવું પોલીસ અને સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે મોટો પડકાર બની રહ્યું છે.
સાયબર ફ્રોડથી બચવા પોલીસે આપી સાવચેતી રાખવાની સલાહ
સાયબર છેતરપિંડીથી બચવા માટે પોલીસે લોકોને કેટલીક મહત્વપૂર્ણ સાવચેતી રાખવા અપીલ કરી છે.
- અજાણી લિંક પર ક્લિક કરવાનું ટાળો.
- વોટ્સએપ પર આવેલી અજાણી APK ફાઇલ ડાઉનલોડ કે ઇન્સ્ટોલ ન કરો.
- ડિજિટલ કંકોત્રી કે ગિફ્ટ કાર્ડ ખોલતાં પહેલાં મોકલનાર વ્યક્તિને ફોન કરીને ખરાઈ કરો.
- એપ્લિકેશન માત્ર સત્તાવાર પ્લે સ્ટોર પરથી જ ડાઉનલોડ કરો.
- OTP અને UPI PIN કોઈની સાથે શેર ન કરો.
- ઓળખીતા વ્યક્તિના અવાજમાં પૈસાની માંગણી થાય તો પણ અલગથી ફોન કરીને ખાતરી કરો.
સાયબર ફ્રોડ થાય તો 1930 પર સંપર્ક કરો
જો કોઈ વ્યક્તિ સાયબર છેતરપિંડીનો ભોગ બને તો સમય બગાડ્યા વિના પોલીસનો સંપર્ક કરવો જોઈએ. નાણાકીય સાયબર ફ્રોડની ફરિયાદ માટે 1930 હેલ્પલાઇન નંબર પર સંપર્ક કરી શકાય છે. વહેલી તકે ફરિયાદ કરવાથી નાણાં અટકાવવાની શક્યતા વધારી શકાય છે.
AI ટેક્નોલોજી જેટલી ઉપયોગી છે, તેટલી જ તેનો ખોટો ઉપયોગ જોખમી બની શકે છે. તેથી તહેવારો અને લગ્નની સિઝનમાં વોટ્સએપ પર આવતી કોઈપણ લિંક કે ફાઇલ પર વિશ્વાસ કરતાં પહેલાં તેની ખરાઈ કરવી અત્યંત જરૂરી છે.