Dahod News: ગુજરાતના દાહોદ જિલ્લામાં દિવાળી અને નૂતન વર્ષની ઉજવણી એક અનોખી પરંપરા સાથે કરવામાં આવે છે. દાહોદ, ગાગરડી, ગરબાડા, લીમડી અને અભલોડ સહિતનાં ગામોમાં નવા વર્ષના દિવસે પરંપરાગત ‘ગાય ગોહરી’ ઉત્સવ ઉજવવામાં આવે છે. આ ઉત્સવમાં લોકો પોતાની માનતા પૂર્ણ કરવા માટે જમીન પર આડા સૂઈ જાય છે અને શણગારેલી ગાયોનું ટોળું તેમના શરીર પરથી પસાર થાય છે. આ અનોખી પરંપરા નિહાળવા માટે દૂર-દૂરથી હજારો લોકો ઉમટી પડે છે.
ગાયોને દુલ્હનની જેમ શણગારવામાં આવે છે
ગાય ગોહરી ઉત્સવના એક દિવસ પહેલાં આ ધાર્મિક વિધિમાં સામેલ થનારા પશુઓને ખાસ ગોળ ખવડાવવામાં આવે છે. નવા વર્ષના દિવસે વહેલી સવારે ગાયોને સુંદર રીતે શણગારવામાં આવે છે.
ગાયોના શરીર પર વિવિધ રંગો અને મહેંદી લગાવવામાં આવે છે. તેમના પગ અને ગળામાં ઘંટડીઓ બાંધવામાં આવે છે. ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના પ્રિય ગણાતા મોરપિચ્છનો પણ ગાયોના શણગારમાં ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ રીતે ગાયોને જાણે દુલ્હનની જેમ સજાવવામાં આવે છે.
મંદિરની આરતી બાદ ચોકમાં દોડાવવામાં આવે છે ગાયો
Dahod જિલ્લાના ગાંગરડી અને લીમડી સહિતનાં ગામોમાં આ ઉત્સવની શરૂઆત મંદિરની આરતી અને પ્રાર્થનાથી થાય છે. ધાર્મિક વિધિ પૂર્ણ થયા બાદ મોટી સંખ્યામાં શણગારેલી ગાયોને ગામના મુખ્ય ચોકમાં દોડાવવામાં આવે છે.
આ દરમિયાન પોતાની માનતા રાખનારા લોકો જમીન પર મોઢું રાખીને પ્રણામની મુદ્રામાં સૂઈ જાય છે. ત્યારબાદ ગાયોનું ટોળું તેમના શરીર પરથી પસાર થાય છે. આ સમગ્ર દ્રશ્ય જોવા માટે મોટી સંખ્યામાં લોકો એકઠા થાય છે.
માનતા પૂર્ણ કરવા અને પશુઓની ક્ષમા મેળવવાની માન્યતા
સ્થાનિક પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર, ખેતીકામ દરમિયાન અજાણતાં ગાય કે અન્ય પશુઓને ઈજા થઈ હોય તો તેમની ક્ષમા મેળવવા માટે આ પરંપરા કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત લોકો પોતાની માનતા પૂર્ણ થાય તે માટે પણ ગાય ગોહરીની વિધિમાં ભાગ લે છે.
સ્થાનિક લોકોની માન્યતા છે કે આ પ્રાચીન પરંપરા દરમિયાન અત્યાર સુધી કોઈને ઈજા થઈ નથી કે સામાન્ય ખંજવાળ પણ આવી નથી. જોકે, આ એક સ્થાનિક ધાર્મિક માન્યતા છે.
ગોપાલકો ગાયોની રક્ષા માટે ગાય છે પરંપરાગત ગીતો
ગાય ગોહરીની વિધિ દરમિયાન જ્યારે લોકો ગાયોના ટોળા નીચે સૂઈ જાય છે, ત્યારે ગોપાલકો સાથે મળીને પરંપરાગત ‘છુપાયેલા’ ગીતો ગાય છે. સ્થાનિક માન્યતા પ્રમાણે આ ગીતો ગાયોના ભારને હળવો કરવા અને જમીન પર સૂતેલા લોકોની રક્ષા માટે પ્રાર્થના રૂપે ગાવામાં આવે છે.
તમામ સમાજના લોકો ઉત્સાહથી લે છે ભાગ
આ ઉત્સવ માત્ર આદિવાસી સમાજ પૂરતો મર્યાદિત નથી. ગામના વિવિધ સમાજના લોકો અને ગ્રામજનો ભક્તિભાવ તથા ઉત્સાહ સાથે તેમાં ભાગ લે છે. સ્થાનિક રહેવાસી અલ્કાશ વૈરાગીના જણાવ્યા અનુસાર, ગાય ગોહરી માત્ર ધાર્મિક વિધિ નથી, પરંતુ ગામની સાંસ્કૃતિક પરંપરા, સામાજિક એકતા અને પશુધન પ્રત્યેની આસ્થાનું પ્રતીક પણ છે. દાહોદની આ અનોખી પરંપરા ગુજરાતની લોકસંસ્કૃતિ અને ગ્રામ્ય જીવનની વિશિષ્ટ ઓળખ રજૂ કરે છે.