bangladesh: સત્તા પરિવર્તન છતાં રાજકીય હિંસા યથાવત; નવ મહિનામાં ૯૪ લોકોના મોત, અહેવાલમાં ખુલાસો
bangladesh: બાંગ્લાદેશમાં રાજકીય નેતૃત્વમાં પરિવર્તન આવ્યા પછી પણ રાજકીય હિંસા ચાલુ છે. સત્તાધારી ‘બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટી’ (BNP) ના સમર્થકોની તાજેતરમાં થયેલી હત્યાઓ દર્શાવે છે કે સ્થાનિક પ્રભાવ, રાજકીય હોદ્દાઓ અને સંસાધનો પર નિયંત્રણને લઈને ચાલી આવતી જૂની દુશ્મનાવટ હજુ પણ ઊંડે સુધી મૂળ જમાવીને બેઠી છે.
‘ધ ડિપ્લોમેટ’ (The Diplomat) માં પ્રકાશિત એક અહેવાલમાં છેલ્લા બે દાયકા દરમિયાન થયેલી રાજકીય હિંસાની પેટર્નનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું છે. આ અહેવાલ બાંગ્લાદેશી માનવાધિકાર સંગઠન ‘આઈન ઓ સાલિશ કેન્દ્ર’ (ASK) ના રેકોર્ડ, શૈક્ષણિક સંશોધનો અને મીડિયા અહેવાલો પર આધારિત છે.
અહેવાલ મુજબ, વિવિધ શાસનો દરમિયાન અને મોટા રાજકીય પરિવર્તનના સમયગાળામાં પણ રાજકીય સંઘર્ષો સતત ચાલુ રહ્યા છે.
તાજેતરની એક ઘટનામાં, ૧૮ ઓક્ટોબરના રોજ નારાયણગંજ જિલ્લાના પાઈસ્કા વિસ્તારમાં ‘જુબો દલ’ (BNPની યુવા પાંખ) ના સ્થાનિક નેતા રિપોન મિયાનો પીછો કરીને તેમના પર ધારદાર હથિયારો વડે હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. પરિવારજનો તેમને તાત્કાલિક હોસ્પિટલ લઈ ગયા હતા, પરંતુ ત્યાં તબીબોએ તેમને મૃત જાહેર કર્યા.
સ્થાનિક BNP કાર્યકરોએ જણાવ્યું હતું કે, એક ધાર્મિક કાર્યક્રમ માટેના મહેમાનોની યાદીમાં અમુક ચોક્કસ નામોના સમાવેશને લઈને બે જૂથો વચ્ચે તણાવ વધી ગયો હતો. રિપોનની પુત્રી શિલાએ સ્થાનિક મીડિયાને જણાવ્યું કે કેટલાક લોકોએ તેના પિતાનો પીછો કરીને તેમના પર હુમલો કર્યો હતો. સ્થાનિક BNP પ્રમુખે આ હત્યાને રાજકીય વર્ચસ્વ જમાવવાના સંઘર્ષ સાથે જોડી છે.
BNP અને જમાત સમર્થકો વચ્ચે સંઘર્ષ કેમ થયો?
૨૮ ફેબ્રુઆરીના રોજ ચુઆડાંગા જિલ્લામાં બનેલી અન્ય એક ઘટનામાં, BNP અને ‘જમાત-એ-ઈસ્લામી’ (JI) ના સમર્થકો વચ્ચે થયેલા સંઘર્ષમાં બે ભાઈઓના મોત થયા હતા.
પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, રમઝાન મહિના દરમિયાન ‘ઈફ્તાર’ (રોઝો તોડવા માટે લેવાતું સાંજનું ભોજન) પછી થયેલી એક બોલાચાલી હિંસક સંઘર્ષમાં ફેરવાઈ ગઈ હતી. આ ઘટનાના થોડા કલાકો બાદ હાફિઝુર રહેમાનનું મૃત્યુ થયું હતું, જ્યારે તેમના ભાઈ મોફિઝુર રહેમાન—જેઓ JI ના સ્થાનિક નેતા હતા—તેમણે ૧૦ માર્ચે ઢાકાની એક હોસ્પિટલમાં ઈજાઓને કારણે દમ તોડ્યો હતો.
બંને પક્ષોએ આ ઘટના માટે એકબીજાને જવાબદાર ઠેરવ્યા છે. પરિવાર દ્વારા હત્યાનો કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યા બાદ, પોલીસે ત્રણ વ્યક્તિઓની ધરપકડ કરી છે, જેમાં સ્થાનિક બીએનપી (BNP) નેતા અને પક્ષની સ્વયંસેવક પાંખના ભૂતપૂર્વ પદાધિકારીનો સમાવેશ થાય છે. આ ઘટના બીએનપીના સત્તામાં આવ્યાના બે અઠવાડિયાથી પણ ઓછા સમયમાં બની હતી.
આંકડા શું સૂચવે છે?
એએસકે (ASK) દ્વારા તેના અહેવાલમાં આપવામાં આવેલા આંકડા આ સમસ્યાની ગંભીરતા દર્શાવે છે. જાન્યુઆરીથી સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ દરમિયાન, સંસ્થાએ રાજકીય હિંસાની ૪૬૭ ઘટનાઓ નોંધી છે, જેમાં ૯૪ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે અને ૩,૫૮૭ લોકો ઘાયલ થયા છે. આમાંથી ૧૧૨ ઘટનાઓ બીએનપીની અંદરના પ્રતિસ્પર્ધી જૂથો વચ્ચેના સંઘર્ષની હતી, જેના પરિણામે ૧૮ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં અને ૧,૨૧૫ લોકો ઘાયલ થયા.