Diwali: દિવાળી માટે ૧ કલાક ૫૬ મિનિટનો શુભ સમય: દિલ્હીથી મુંબઈ સુધી, તમારા શહેર માટેનો સમય તપાસો
Diwali: આજે, રવિવાર, ૮ નવેમ્બર ૨૦૨૬ના રોજ, પ્રકાશ અને આનંદનો તહેવાર—દિવાળી—સમગ્ર દેશમાં ખૂબ જ ઉત્સાહ સાથે ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે. દિવાળીની રાત્રે, દેવી લક્ષ્મીનું સ્વાગત કરવા અને ભગવાન ગણેશના આશીર્વાદ મેળવવા માટે ઘરોમાં દીવા પ્રગટાવવામાં આવે છે અને વિધિવત પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે. એવી માન્યતા છે કે આ દિવસે શુભ સમય દરમિયાન લક્ષ્મી અને ગણેશની પૂજા કરવાથી ઘરમાં સુખ, સમૃદ્ધિ અને કલ્યાણ આવે છે.
દિવાળીની રાત્રે લોકો લક્ષ્મી પૂજન કરે છે અને દેવીના આશીર્વાદ મેળવવા માટે વિવિધ પરંપરાગત રીત-રિવાજોનું પાલન કરે છે. પૂજા માટેનો શુભ સમય સ્થળ પ્રમાણે અલગ-અલગ હોવાથી, ચાલો દિલ્હી, નોઈડા, ગુરુગ્રામ, મુંબઈ, જયપુર અને કોલકાતા જેવા શહેરો માટે લક્ષ્મી પૂજનના ચોક્કસ મુહૂર્ત—તેમજ પૂજાની સંપૂર્ણ વિધિ—વિશે જાણીએ. દિવાળી પર લક્ષ્મી પૂજન માટેનો શુભ સમય કયો છે?
દિવાળી પૂજન માટેનો શુભ સમય (મુહૂર્ત) ૨૦૨૬
દિવાળીની સાંજે દેવી લક્ષ્મી અને ભગવાન ગણેશની પૂજા માટે ‘પ્રદોષ કાળ’ (સૂર્યાસ્તની આસપાસનો સમય) અને ‘વૃષભ લગ્ન’ને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ૮ નવેમ્બરના રોજ, દિલ્હી અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં લક્ષ્મી પૂજન માટેનો શુભ સમય સાંજે ૫:૫૪ થી સાંજે ૭:૫૦ સુધીનો રહેશે. આ સમયગાળા દરમિયાન ‘વૃષભ લગ્ન’ રહેશે. આમ, પૂજા માટે કુલ ૧ કલાક ૫૬ મિનિટનો શુભ સમય ઉપલબ્ધ રહેશે. લક્ષ્મી પૂજા: સાંજે 5:54 થી સાંજે 7:50 સુધી
પ્રદોષ કાળ: સાંજે 5:31 થી રાત્રે 8:09 સુધી
નિશિતા કાળ: રાત્રે 11:39 થી મધ્યરાત્રિ પછી 12:41 સુધી (9 નવેમ્બરના રોજ)
તમારા શહેર મુજબ લક્ષ્મી પૂજાનો સમય તપાસો
દિવાળી પર લક્ષ્મી પૂજાનો સમય સ્થાનિક સૂર્યાસ્તના સમય અને પ્રાદેશિક પંચાંગના આધારે અલગ-અલગ શહેરોમાં ભિન્ન હોઈ શકે છે. તેથી, કૃપા કરીને તમારા શહેર મુજબ પૂજા માટેનો શુભ મુહૂર્ત જાણી લો.
દિલ્હી / નોઈડા: સાંજે 5:54 થી સાંજે 7:50 સુધી
ગુરુગ્રામ: સાંજે 5:55 થી સાંજે 7:51 સુધી
જયપુર: સાંજે 6:03 થી સાંજે 7:59 સુધી
મુંબઈ: સાંજે 6:27 થી રાત્રે 8:27 સુધી
કોલકાતા: સાંજે 5:20 થી સાંજે 7:18 સુધી
ચેન્નાઈ / હૈદરાબાદ: સાંજે 6:07 વાગ્યા પછી
દિવાળી પર લક્ષ્મી-ગણેશ પૂજા કેવી રીતે કરવી?
દિવાળીની રાત્રે દેવી લક્ષ્મી, ભગવાન ગણેશ અને ભગવાન કુબેરની પૂજા કરવાની વિશેષ પરંપરા છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, વિધિ-વિધાન સાથે પૂજા કરવાથી ઘરમાં સુખ, સમૃદ્ધિ અને કલ્યાણ આવે છે. તમે પણ નીચે જણાવેલ સરળ પદ્ધતિને અનુસરીને પૂજા કરી શકો છો.
લક્ષ્મી પૂજા માટે જરૂરી સામગ્રી
દેવી લક્ષ્મી, ભગવાન ગણેશ અને ભગવાન કુબેરની મૂર્તિઓ અથવા ચિત્રો; એક કળશ; આંબાના પાન; નાળિયેર; ગંગાજળ; રોલી (કંકુ); કુમકુમ; અક્ષત (આખા ચોખા); કમળ અથવા ગલગોટાના ફૂલ; પાન-સોપારી; લવિંગ; એલચી; મીઠાઈઓ; ખીલ-બતાશા (ધાણી અને ખાંડના બતાશા) વગેરે સામગ્રી સાથે રાખો. અને દીવા માટે ઘી અથવા તેલ.
દિવાળી પર લક્ષ્મી પૂજનની વિધિ
- ચોકી ગોઠવવી: સૌપ્રથમ, એક સ્વચ્છ ચોકી પર લાલ અથવા પીળા રંગનું વસ્ત્ર પાથરો. તેના પર દેવી લક્ષ્મી અને ભગવાન ગણેશની મૂર્તિઓ સ્થાપિત કરો. ધ્યાન રાખો કે દેવી લક્ષ્મી ભગવાન ગણેશની જમણી બાજુએ બિરાજમાન હોય. તમે તમારી તિજોરી, સિક્કા અથવા હિસાબની ચોપડીઓ પણ તેની નજીક રાખી શકો છો.
- કળશ સ્થાપન: તાંબાના અથવા માટીના પાત્ર (કળશ) માં પાણી ભરો. તેમાં સોપારી, દૂર્વા, અક્ષત (આખા ચોખા) અને એક સિક્કો મૂકો. કળશની ઉપર આંબાના પાન અને નાળિયેર મૂકો.
- સંકલ્પ લેવો: હાથમાં થોડું પાણી, અક્ષત અને ફૂલ લઈને, પૂજા-અર્ચના કરવાનો અને દેવી-દેવતાઓ પાસે સુખ-સમૃદ્ધિ માટે પ્રાર્થના કરવાનો સંકલ્પ લો.
- દીવો પ્રગટાવવો: ચોકીની સામે ચોખાની ઢગલી (આસન) બનાવીને તેના પર ઘી અથવા સરસવના તેલથી ભરેલો મોટો દીવો પ્રગટાવો. પરંપરા અનુસાર, આ દીવો આખી રાત પ્રજ્વલિત રાખવામાં આવે છે. ધ્યાન રાખો કે દીવો સુરક્ષિત જગ્યાએ મૂકવામાં આવે.
- દેવી-દેવતાઓને સ્નાન કરાવવું: સૌપ્રથમ તમામ દેવી-દેવતાઓ પર ગંગાજળ અથવા શુદ્ધ જળ છાંટીને તેમને સ્નાન કરાવો. ત્યારબાદ, વસ્ત્રના પ્રતીક રૂપે તેમને પવિત્ર દોરો (કલાવા કે મૌલી) અર્પણ કરો.
- તિલક કરવું અને ફૂલ અર્પણ કરવા: ભગવાન ગણેશ અને દેવી લક્ષ્મીને રોલી, હળદર, ચંદન, કુમકુમ અને અક્ષતનું તિલક કરો. ભગવાન ગણેશને દૂર્વા અર્પણ કરો અને દેવી લક્ષ્મીને કમળ અથવા લાલ રંગનું ફૂલ અર્પણ કરો.
- ભોગ ધરાવવો: દેવી-દેવતાઓને ફળ, મીઠાઈ અને ખીલ-બતાશા (ધાણી અને ખાંડની મીઠાઈઓ) અર્પણ કરો. ખાસ કરીને, દેવી લક્ષ્મીને ખીલ-બતાશા ધરાવો. આ ઉપરાંત, એક પાન પર સોપારી, લવિંગ અને ઈલાયચી મૂકીને તે પણ અર્પણ કરો. 8. મંત્રો અને સ્તોત્રોનો પાઠ કરો: દેવી લક્ષ્મી અને ભગવાન ગણેશને સમર્પિત ‘બીજ મંત્રો’ અથવા સ્તોત્રોનો પાઠ કરો. આ દરમિયાન, તમારું મન શાંત રાખો અને અત્યંત ભક્તિભાવ સાથે પ્રાર્થના કરો.
- આરતી કરો: ઘીનો દીવો અને કપૂરનો ઉપયોગ કરીને દેવી લક્ષ્મી અને ભગવાન ગણેશની આરતી ઉતારીને પૂજા સંપન્ન કરો. પૂજા દરમિયાન અજાણતા રહી ગયેલી કોઈ પણ ભૂલ કે ક્ષતિ માટે ક્ષમા માંગો.