Money: 8મા પગાર પંચનું એક વર્ષ: શું ₹25,000નું પેન્શન ₹87,500 થઈ જશે? ‘ફિટમેન્ટ ફેક્ટર’ અંગે જાણો લેટેસ્ટ અપડેટ

Money: કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે 8મા કેન્દ્રીય પગાર પંચની સત્તાવાર રચનાને એક વર્ષ પૂર્ણ થયું છે. 3 નવેમ્બર, 2025ના રોજ રચાયેલા આ પંચને સરકાર સમક્ષ પોતાની ભલામણો રજૂ કરવા માટે 18 મહિનાનો સમય આપવામાં આવ્યો છે. દરમિયાન, સોશિયલ મીડિયા અને વિવિધ અહેવાલોમાં કર્મચારીઓના પગાર અને પેન્શનરોને મળતી રકમમાં ધરખમ વધારા અંગેના દાવાઓ અને આંકડાઓ ફરતા થયા છે. સામાન્ય જનતા, સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો દ્વારા વારંવાર પૂછવામાં આવતા 12 મુખ્ય પ્રશ્નોના માધ્યમથી, ચાલો જાણીએ કે 8મા પગાર પંચ અંગે અત્યાર સુધી શું થયું છે અને વાસ્તવિક સ્થિતિ શું છે.

1. 8મા પગાર પંચની સત્તાવાર રચના ક્યારે થઈ અને તેના સભ્યો કોણ છે?
   કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે 28 ઓક્ટોબર, 2025ના રોજ 8મા પગાર પંચ માટે ‘ટર્મ્સ ઓફ રેફરન્સ’ (ToR – કાર્યક્ષેત્ર અને શરતો) ને મંજૂરી આપી હતી. ત્યારબાદ, નાણા મંત્રાલય હેઠળના ‘વ્યય વિભાગ’ (Department of Expenditure) દ્વારા 3 નવેમ્બર, 2025ના રોજ આ પંચની સત્તાવાર રચના કરવામાં આવી. ત્રણ સભ્યો ધરાવતા આ પંચના અધ્યક્ષ સુપ્રીમ કોર્ટના પૂર્વ ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ રંજના પ્રકાશ દેસાઈ છે. અન્ય સભ્યોમાં પ્રોફેસર પુલક ઘોષ (પાર્ટ-ટાઇમ સભ્ય) અને પંકજ જૈન (સભ્ય-સચિવ)નો સમાવેશ થાય છે.
2. પંચને પોતાની ભલામણો રજૂ કરવા માટે કેટલો સમય આપવામાં આવ્યો છે?
   પંચને તેની રચનાની તારીખથી 18 મહિનાની અંદર સરકારને પોતાની ભલામણો સોંપવાની રહેશે. આ સમયમર્યાદા મુજબ, પંચે મે 2027 (આશરે 3 મે, 2027) સુધીમાં સરકારને પોતાનો અંતિમ અહેવાલ સુપરત કરવાનો રહેશે.
3. કયા કર્મચારીઓ 8મા પગાર પંચની ભલામણોના દાયરામાં આવશે?
   આ પંચની ભલામણોનો વ્યાપ ઘણો વિશાળ છે. તેમાં કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ, અખિલ ભારતીય સેવાઓના અધિકારીઓ, સશસ્ત્ર દળોના જવાનો, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના કર્મચારીઓ તેમજ ચોક્કસ ન્યાયિક અને નિયમનકારી સંસ્થાઓના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોનો સમાવેશ થાય છે. 4. આયોગે તેની રચનાના પ્રથમ વર્ષમાં કઈ પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ કરી છે?
   કાર્યકાળના પ્રથમ વર્ષ દરમિયાન, આયોગે તેનું પ્રાથમિક સંગઠનાત્મક માળખું સ્થાપિત કર્યું છે અને હિતધારકો પાસેથી સૂચનો એકત્રિત કર્યા છે. આયોગે ‘MyGov’ (માયગવ) પોર્ટલ દ્વારા 18 પ્રશ્નો ધરાવતું ઓનલાઇન સર્વેક્ષણ હાથ ધર્યું, ઓનલાઇન પ્લેટફોર્મ દ્વારા આવેદનપત્રો (મેમોરેન્ડમ) સ્વીકાર્યા અને દેશના વિવિધ રાજ્યોમાં કર્મચારી સંગઠનો સાથે પરામર્શ બેઠકો યોજી. આ ઉપરાંત, સંશોધન-સંબંધિત કાર્યો માટે સલાહકારો (કન્સલ્ટન્ટ્સ) અંગેની માર્ગદર્શિકા એપ્રિલ 2026માં બહાર પાડવામાં આવી હતી, જેમાં પાછળથી 11 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ સુધારા કરવામાં આવ્યા હતા.
4. ‘MyGov’ પોર્ટલ પર હાથ ધરવામાં આવેલી સર્વેક્ષણ પ્રક્રિયાની સ્થિતિ શું છે?
   5 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ, આયોગે ‘MyGov’ પોર્ટલ પર 18 પ્રશ્નો ધરાવતું સર્વેક્ષણ શરૂ કર્યું. આ માધ્યમથી કર્મચારીઓ, પેન્શનધારકો, સરકારી વિભાગો, સેવા સંગઠનો અને સંશોધકો પાસેથી વ્યવસ્થિત પ્રતિભાવો (ફીડબેક) મંગાવવામાં આવ્યા હતા. આ સર્વેક્ષણ પ્રક્રિયા 31 માર્ચ, 2026ના રોજ પૂર્ણ થઈ હતી.
5. કર્મચારી સંગઠનો માટે તેમના આવેદનપત્રો (મેમોરેન્ડમ) સબમિટ કરવાની અંતિમ તારીખ કઈ હતી?
   5 માર્ચ, 2026ના રોજ, આયોગે ઓનલાઇન પોર્ટલ દ્વારા કર્મચારીઓ અને સંગઠનો પાસેથી આવેદનપત્રો મંગાવ્યા હતા. શરૂઆતમાં અંતિમ તારીખ 30 એપ્રિલ, 2026 નક્કી કરવામાં આવી હતી, જેને પાછળથી લંબાવીને 15 જૂન, 2026 કરવામાં આવી હતી. આયોગે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે માત્ર નિર્ધારિત પોર્ટલ દ્વારા સબમિટ કરાયેલા આવેદનપત્રો જ સ્વીકારવામાં આવશે; ભૌતિક ટપાલ (ફિઝિકલ મેઇલ) અથવા ઈમેલ દ્વારા મોકલવામાં આવેલા આવેદનપત્રો ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે નહીં.