ukraine: યુક્રેનને મળશે 500 પેટ્રિયોટ મિસાઈલ: અમેરિકા શસ્ત્રો વેચશે, પરંતુ તેના માટે ભંડોળ નહીં આપે—તો ચૂકવણી કોણ કરશે?

ukraine: અમેરિકાના વિદેશ વિભાગના ‘બ્યુરો ઓફ પોલિટિકલ-મિલિટરી અફેર્સ’ (રાજકીય-લશ્કરી બાબતોના બ્યુરો) એ યુક્રેનને 2.1 અબજ ડોલરના લશ્કરી સાધનો વેચવાની મંજૂરી આપી છે. આ સોદા હેઠળ, યુક્રેનને 500 ‘પેટ્રિયોટ એડવાન્સ્ડ કેપેબિલિટી-3 (PAC-3) MSE’ મિસાઈલ અને સંબંધિત સાધનો મળશે.

આ સોદાનું મહત્વ શું છે?
અમેરિકાના વિદેશ વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રસ્તાવિત વેચાણ અમેરિકાની વિદેશ નીતિ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના ઉદ્દેશ્યોને સમર્થન આપે છે. તે એક એવા ભાગીદાર દેશની સુરક્ષાને મજબૂત બનાવશે, જે યુરોપમાં રાજકીય અને આર્થિક સ્થિરતા જાળવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

યુક્રેન આ ખરીદી માટે કેનેડા, જર્મની અને નોર્વે તરફથી મળેલા દાન તેમજ પોતાના રાષ્ટ્રીય ભંડોળનો ઉપયોગ કરશે. આ નાણાં ‘જમ્પસ્ટાર્ટ’ (Jumpstart) કાર્યક્રમ દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, યુક્રેન માટે યુરોપિયન યુનિયન દ્વારા આપવામાં આવેલી સહાયક લોનમાંથી પણ નાણાકીય વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે. આ સોદામાં અમેરિકી સરકારના કોઈ ભંડોળનો સમાવેશ થતો નથી.

ઝેલેન્સ્કીએ શું ચેતવણી આપી હતી?
આ મહિનાની શરૂઆતમાં, યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમિર ઝેલેન્સ્કીએ ચેતવણી આપી હતી કે રશિયન હુમલાઓનો સામનો કરવા માટે જરૂરી મહત્વપૂર્ણ લશ્કરી મિસાઈલોનો ભંડાર તેમના દેશમાં લગભગ સમાપ્ત થઈ ગયો છે. દરમિયાન, યુક્રેન અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વહીવટીતંત્ર વચ્ચે તણાવ પણ વધી ગયો હતો.

ઝેલેન્સ્કીએ પેન્ટાગોન પર આરોપ લગાવ્યો હતો કે અન્ય દેશો દ્વારા યુક્રેન માટે ખરીદવામાં આવેલી મિસાઈલોની ડિલિવરીમાં વિલંબ કરવામાં આવી રહ્યો છે. તેમણે એ પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો કે અમેરિકા તરફથી મળતી ગુપ્તચર માહિતી (intelligence)—જે રશિયાના સંભવિત હુમલાઓ સામે ચેતવણી મેળવવા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે—તે મળવાનું બંધ થઈ ગયું હતું. વધુમાં, ‘સ્ટારલિંક’ (Starlink) સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવાની ગતિ પણ મર્યાદિત કરી દેવામાં આવી હતી. જોકે, યુક્રેન હવે જણાવે છે કે સ્ટારલિંક ઇન્ટરનેટની ગતિ અને અમેરિકી ગુપ્તચર માહિતીની સુલભતા—બંને ફરીથી પૂર્વવત થઈ ગયા છે.

યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિએ શું કહ્યું? રાષ્ટ્રપતિ ઝેલેન્સ્કીએ જણાવ્યું હતું કે અમેરિકાના વિદેશ વિભાગનો આ એક મજબૂત નિર્ણય છે, જેણે યુક્રેનને રશિયાની બેલેસ્ટિક મિસાઈલોનો સામનો કરવા માટે પેટ્રિયોટ મિસાઈલો ખરીદવાની મંજૂરી આપી છે.

તેમણે નોંધ્યું કે 500 PAC-3 મિસાઈલોનો જથ્થો ઘણો મોટો છે, જેને આ શિયાળા સુધીમાં એક અત્યંત અસરકારક સંરક્ષણ પ્રણાલી તરીકે તૈનાત કરી શકાય છે. જોકે, એક શરત એવી છે કે તેની ડિલિવરી (સોંપણી) કદાચ હવેથી થોડાં વર્ષો પછી જ શરૂ થઈ શકે છે. અમે અમારા અમેરિકન ભાગીદારોને આગ્રહ કરી રહ્યા છીએ કે તેઓ એવો ઉકેલ શોધે જેનાથી આ મિસાઇલો બરાબર તે સમયે ઉપયોગ માટે ઉપલબ્ધ થઈ શકે, જ્યારે ખતરો વાસ્તવિક હોય અને PAC-3 મિસાઇલોની જરૂરિયાત સૌથી વધુ નિર્ણાયક હોય.