Gujarat High Court: MBBS પ્રવેશ મુદ્દે ગુજરાત હાઈકોર્ટનો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય, રાજ્ય બહારથી 10મું અને 12મું પાસ કરનારા વિદ્યાર્થીઓ રાજ્ય ક્વોટાનો લાભ મેળવી શકતા નથી

Gujarat High Court: ગુજરાતમાં જન્મેલા અને NEET પરીક્ષામાં ઉત્તમ ગુણ મેળવનારા વિદ્યાર્થીઓને રાજ્યના ડોમિસાઇલ ક્વોટા મેળવવામાં મુશ્કેલી પડી રહી છે, ભલે તેઓ ગુજરાતની બહાર તેમનું શાળાકીય શિક્ષણ પૂર્ણ કરે. એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદામાં, ગુજરાત હાઇકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચે સ્પષ્ટતા કરી છે કે જો કોઈ વિદ્યાર્થીએ તેમના પિતાની બદલીને કારણે ગુજરાતની બહાર ધોરણ 10 અને 12 પૂર્ણ કર્યું હોય, તો તેઓ MBBS પ્રવેશ માટે રાજ્ય ક્વોટાનો લાભ લઈ શકતા નથી.

શું મામલો હતો?

ગુજરાતમાં એક ખાનગી બેંકમાં કામ કરતા અનુસૂચિત જાતિના અધિકારીના પુત્રનો જન્મ ગુજરાતમાં થયો હતો. જોકે, તેમના પિતાની બદલી મહારાષ્ટ્રના પુણેમાં થઈ હતી, તેથી તેમણે ત્યાં 10 અને 12 ધોરણ પૂર્ણ કર્યા. ત્યારબાદ, તેમણે NEET પરીક્ષામાં ઉત્તમ ગુણ મેળવ્યા, જે અનુસૂચિત જાતિ અનામત શ્રેણી માટેના કટ-ઓફ સેટ કરતાં વધુ હતા. વિદ્યાર્થીએ ગુજરાત રાજ્ય ક્વોટા હેઠળ MBBS પ્રવેશ માટે અરજી કરી હતી. જોકે, રાજ્યના પ્રવેશ નિયમો અનુસાર, તેમને ગેરલાયક ઠેરવવામાં આવ્યા હતા. વહીવટના આ નિર્ણય સામે વિદ્યાર્થીએ હાઇકોર્ટના સિંગલ જજ સમક્ષ અરજી દાખલ કરી હતી. સિંગલ જજે અરજી ફગાવી દીધી હતી, અને આ નિર્ણયને ડિવિઝન બેન્ચમાં પડકારવામાં આવ્યો હતો.

હાઈકોર્ટના મુખ્ય અવલોકનો અને નિર્ણયો

અરજદારે ડિવિઝન બેન્ચ સમક્ષ દલીલ કરી હતી કે, “વિદ્યાર્થીનો જન્મ ગુજરાતમાં થયો હતો અને ત્યાંથી તેનું ડોમિસાઇલ સર્ટિફિકેટ છે. વધુમાં, તેણે સૌથી વધુ ગુણ મેળવ્યા છે. તેના પિતાની નોકરી માટે ટ્રાન્સફર થઈ હોવાથી, તેને સ્થાનિક ક્વોટાથી વંચિત રાખવું અન્યાયી છે.”

બીજી બાજુ, રાજ્ય સરકારે નીતિ નિયમોનો ઉલ્લેખ કરીને સ્પષ્ટતા કરી હતી કે ફક્ત રાજ્ય સરકારી કર્મચારીઓના બાળકો કે જેઓ વિદેશમાં ડેપ્યુટેશન પર છે, અથવા ONGC અથવા નેવી જેવી ચોક્કસ સરકારી સંસ્થાઓના કર્મચારીઓ જ આ મુક્તિ માટે પાત્ર છે. આ લાભ અન્ય બેંકો અથવા સંસ્થાઓના ટ્રાન્સફરેબલ કર્મચારીઓને ઉપલબ્ધ નથી.

બંને પક્ષોને સાંભળ્યા પછી, ડિવિઝન બેન્ચે સિંગલ જજના નિર્ણયને માન્ય રાખ્યો હતો, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે, વર્તમાન નીતિ મુજબ, રાજ્યની બહારથી 10મું અને 12મું પાસ કરનારા વિદ્યાર્થીઓને સ્થાનિક વિદ્યાર્થીઓ ગણી શકાય નહીં. આવા વિદ્યાર્થીઓને ફક્ત ઓલ ઈન્ડિયા ક્વોટા હેઠળ પ્રવેશ મળશે.