Gujarat High Court on Bharuch’s Jama Masjid: ગુજરાતમાં મંદિર-મસ્જિદ વિવાદને લગતો એક નવો મામલો સામે આવ્યો છે. ભરૂચની આશરે 700 વર્ષ જૂની જામા મસ્જિદને જૈન તીર્થસ્થળ ગણાવતી અરજી પર ગુજરાત હાઈકોર્ટે નોટિસ જારી કરી છે. અરજદારોનો દાવો છે કે આ સ્થળ ઐતિહાસિક જૈન તીર્થ ‘અશ્વબોધ તીર્થ શકુનિક વિહાર’ સાથે સંકળાયેલું છે. આ મામલે કોર્ટ દ્વારા સંબંધિત પક્ષકારો પાસેથી જવાબ માગવામાં આવ્યો છે.
જામા મસ્જિદને ‘અશ્વબોધ તીર્થ’ ગણાવવાનો દાવો
સુપ્રીમ કોર્ટના વકીલ વિષ્ણુ શંકર જૈને આ મામલે સોશિયલ મીડિયા પર માહિતી આપતાં દાવો કર્યો હતો કે ભરૂચની જામા મસ્જિદના પરિસરમાં જૈન ધર્મ સાથે સંબંધિત પ્રાચીન અવશેષો અને મૂર્તિઓ હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર આ સ્થળ ઐતિહાસિક ‘અશ્વબોધ તીર્થ’ છે. જોકે, આ દાવાઓ અંગે કોર્ટમાં હજુ કાનૂની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે અને તેનો અંતિમ નિર્ણય આવ્યો નથી.
700 વર્ષ જૂની મસ્જિદ અંગે શું છે અરજી?
અરજદારોની માગ છે કે જામા મસ્જિદને ‘અશ્વબોધ તીર્થ શકુનિક વિહાર’ તરીકે જાહેર કરવામાં આવે. અરજીમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે મસ્જિદના સંકુલ અને ભોંયરામાં જૈન તીર્થંકર ભગવાન મલ્લીનાથ સહિત અન્ય પ્રાચીન દેવતાઓ સાથે સંબંધિત અવશેષો અને મૂર્તિઓ છે. આ દાવાઓની સત્યતા તપાસવા માટે અરજદારોએ સ્થળની વૈજ્ઞાનિક તપાસ કરાવવાની પણ માગ કરી છે.
વૈજ્ઞાનિક તપાસ અને પૂજાની પરવાનગીની માગ
અરજીમાં સંબંધિત સ્થળની ઐતિહાસિક અને પુરાતત્ત્વીય સ્થિતિની તપાસ કરાવવા તેમજ જૈન શ્રદ્ધાળુઓને ત્યાં પૂજા કરવાની પરવાનગી આપવાની માગ કરવામાં આવી છે. અરજદારોના દાવા અને સ્થળની ઐતિહાસિક ઓળખ અંગેનો વિવાદ હવે કાનૂની પ્રક્રિયાનો વિષય બન્યો છે.
કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર સહિતના પક્ષકારોને નોટિસ
અહેવાલ મુજબ, ગુજરાત હાઈકોર્ટે 26 ઓક્ટોબરે આ મામલે કેન્દ્ર સરકાર, ગુજરાત સરકાર, ભારતીય પુરાતત્ત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) અને જામા મસ્જિદના વ્યવસ્થાપન સાથે સંકળાયેલા પક્ષકારોને નોટિસ જારી કરી છે. જસ્ટિસ ડી.એમ. દેસાઈની અદાલતે સંબંધિત પક્ષકારો પાસેથી જવાબ માગ્યો છે.
ભરૂચ કિલ્લાના ઢોળાવ પર આવેલી જામા મસ્જિદ ભરૂચ રેલવે સ્ટેશનથી આશરે 8 કિલોમીટર દૂર હોવાનું જણાવવામાં આવે છે. હવે આ કેસમાં સંબંધિત પક્ષકારોના જવાબ, સ્થળની તપાસ અંગેના નિર્ણય અને કોર્ટની આગામી સુનાવણી પર સૌની નજર રહેશે. હાલ મસ્જિદને જૈન તીર્થસ્થળ જાહેર કરવાની માગ અરજદારોનો દાવો છે; આ અંગેનો અંતિમ નિર્ણય અદાલત દ્વારા થવાનો બાકી છે.