Russia: ૪૦,૦૦૦ ટન ડીઝલ ભરેલા ત્રણ ટેન્કરો રશિયાથી અમેરિકા જવા માટે રવાના થયા છે. ૨૦૨૩ પછીની આ પ્રકારની આ પ્રથમ ખેપ છે. ટ્રમ્પ અને પુતિન વચ્ચે થયેલા આ કરારને ઈંધણના ભાવ ઘટાડવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે. અમેરિકાને રશિયા પાસેથી ડીઝલ મળવાનું શરૂ થઈ ગયું છે. રશિયાના પ્રિમોર્સ્ક બંદરથી ડીઝલ ભરેલા ત્રણ ટેન્કરો અમેરિકા તરફ નીકળી ગયા છે. રશિયાના નાયબ વડાપ્રધાન એલેક્ઝાન્ડર નોવાકે આ વાતની પુષ્ટિ કરી છે. આ ત્રણ ટેન્કરોમાં કુલ ૪૦,૦૦૦ ટન ડીઝલ છે. ૨૦૨૩ પછી આ પહેલીવાર છે જ્યારે રશિયાથી અમેરિકા તરફ ડીઝલની ખેપ મોકલવામાં આવી હોય. આ સોદો અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન વચ્ચે થયેલી ટેલિફોનિક વાતચીતના લગભગ બે અઠવાડિયા પછી થયો છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ટ્રમ્પનો ઉદ્દેશ્ય અમેરિકામાં વધી રહેલા ઈંધણના ભાવને નિયંત્રિત કરવાનો છે, ખાસ કરીને જ્યારે દેશમાં મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓ નજીક આવી રહી છે.
યુક્રેન અને અમેરિકામાં આ સોદાની ટીકા
યુક્રેનમાં આ કરારની ટીકા થઈ રહી છે; રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમીર ઝેલેન્સ્કીએ તેને “મજબૂત સાથીઓ” દ્વારા લેવાયેલો એક “નબળો નિર્ણય” ગણાવ્યો છે. અમેરિકામાં પણ રિપબ્લિકન અને ડેમોક્રેટિક બંને પક્ષોના નેતાઓએ આ પગલાની ટીકા કરી છે, અને કેટલાક લોકોએ તો ટ્રમ્પ પર અમેરિકી કાયદાના ઉલ્લંઘનનો આરોપ પણ લગાવ્યો છે. ગયા મહિને, ટ્રમ્પે એક કાયદા પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા જે રશિયા પાસેથી ઊર્જા ખરીદતા પાંચ સૌથી મોટા દેશો પર ૧૦૦% સુધીનો વધારાનો ટેક્સ લાદવાની જોગવાઈ કરતો હતો; જોકે, બાદમાં આ પગલાને અટકાવી દેવામાં આવ્યું હતું. ક્રેમલિનના પ્રવક્તા દિમિત્રી પેસ્કોવે પ્રથમ ખેપ રવાના થયાની પુષ્ટિ કરતા જણાવ્યું કે, પહેલું ટેન્કર નીકળી ચૂક્યું છે અને હવે નિયમિત પુરવઠો ચાલુ રહેશે.
અમેરિકાને કેટલું ડીઝલ મળશે?
નોવાકના જણાવ્યા અનુસાર, ઓક્ટોબર મહિનામાં અમેરિકાને ૫,૦૦,૦૦૦ મેટ્રિક ટન ડીઝલ મળવાની શક્યતા હતી. ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે રશિયા તાત્કાલિક ૩,૦૦,૦૦૦ ટનથી વધુ ડીઝલનો પુરવઠો પૂરો પાડશે. ત્યારબાદ નવેમ્બરમાં ૫,૦૦,૦૦૦ ટનની ખેપ આવશે અને તે પછી વધુ ૧ મિલિયન (૧૦ લાખ) ટન ડીઝલનો પુરવઠો આવશે. ત્રણ ટેન્કરોમાં વહન કરવામાં આવી રહેલું ૪૦,૦૦૦ ટન ડીઝલ આશરે ૩,૦૦,૦૦૦ બેરલ જેટલું થાય છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં દરરોજ લગભગ ૪૦ લાખ (૪ મિલિયન) બેરલ ડીઝલનો વપરાશ થાય છે; આમ, આ જથ્થો તેના એક દિવસના કુલ વપરાશના લગભગ ૭% જેટલો છે.
રશિયા પર પ્રતિબંધો લાદવાનો નિર્ણય મુલતવી રખાયો
આ સમજૂતીના થોડા દિવસો બાદ, ટ્રમ્પે લિન્ડસે ઓ. ગ્રેહામ સાથે સંકળાયેલા તે કાયદા હેઠળની કાર્યવાહી અટકાવી દીધી, જે રશિયા અને ઈરાન પર પ્રતિબંધો લાદવા સાથે સંબંધિત છે. આ કાયદો રશિયા પાસેથી તેલ અને ગેસ ખરીદતા પાંચ મુખ્ય દેશો પર ૧૦૦% સુધીનો ટેક્સ (કર) લાદવાની જોગવાઈ કરે છે—જેમાં ભારત અને અન્ય ચાર દેશોનો સમાવેશ થઈ શક્યો હોત. રાષ્ટ્રીય હિતોને ટાંકીને, ટ્રમ્પે હાલ પૂરતું આ પ્રતિબંધોનું અમલીકરણ મુલતવી રાખ્યું છે; જોકે, આવી કાર્યવાહી કરવાની સત્તા હજુ પણ યથાવત છે. દરમિયાન, ટ્રમ્પ અને ઝેલેન્સ્કી વચ્ચેના સંબંધોમાં તણાવ વધ્યો છે. ટ્રમ્પે આરોપ લગાવ્યો છે કે ઝેલેન્સ્કી રશિયા સાથેના યુદ્ધનો અંત લાવવા ઈચ્છતા નથી.