Israel: ઈઝરાયેલમાં વડાપ્રધાનની પસંદગી કેવી રીતે થાય છે? સમગ્ર ચૂંટણી પ્રક્રિયાને સમજો અને જાણો કે તે ભારતની વ્યવસ્થાથી કેવી રીતે અલગ છે

Israel: ઈઝરાયેલમાં, જનતા વ્યક્તિગત ઉમેદવારોને મત આપતી નથી; તેના બદલે, તેઓ રાજકીય પક્ષોને મત આપે છે. ૧૨૦ બેઠકો ધરાવતી ‘નેસેટ’ (સંસદ)માં સરકાર રચવા માટે ૬૧ બેઠકોના સમર્થનની જરૂર હોય છે. ચાલો, સંપૂર્ણ ચૂંટણી પ્રક્રિયા પર એક નજર કરીએ.

ઈઝરાયેલમાં ચૂંટણીનો માહોલ ગરમાઈ રહ્યો છે. આ મહિનાની ૨૭મી ઓક્ટોબરે, ઈઝરાયેલની જનતા રાજકીય પક્ષોને મત આપવા માટે મતદાન મથકો પર જશે. ૨૦૧૯ પછી દેશમાં યોજાનારી આ છઠ્ઠી સામાન્ય ચૂંટણી છે. વધુમાં, ૩૮ વર્ષમાં પહેલીવાર એવું બની રહ્યું છે કે સંસદ પોતાનો સંપૂર્ણ કાર્યકાળ પૂર્ણ કર્યા બાદ ચૂંટણી તરફ આગળ વધી રહી છે. આ ચૂંટણીના પરિણામો નક્કી કરશે કે બેન્જામિન નેતન્યાહુ સૌથી લાંબા સમય સુધી વડાપ્રધાન રહેવાનો પોતાનો રેકોર્ડ આગળ વધારશે, કે પછી તેમણે સત્તા છોડવી પડશે.

આ સામાન્ય ચૂંટણી માત્ર ઈઝરાયેલ માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર મધ્ય પૂર્વ (મિડલ ઈસ્ટ) માટે મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે ગાઝામાં પેલેસ્ટિનિયનો સાથેની હિંસા અને ઈરાન તથા ઈઝરાયેલ વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષના સમયગાળા બાદ યોજાઈ રહી છે. ઈઝરાયેલની ચૂંટણી પ્રણાલી ભારત, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને અન્ય ઘણા દેશોની વ્યવસ્થાથી અલગ છે. મતદારો કોઈ ચોક્કસ વડાપ્રધાન પદના ઉમેદવારને મત આપતા નથી; તેના બદલે, તેઓ રાજકીય પક્ષને મત આપે છે અને ત્યારબાદ તે પક્ષોને બેઠકો ફાળવવામાં આવે છે. ચાલો વિગતવાર સમજીએ કે ઈઝરાયેલમાં ચૂંટણી પ્રક્રિયા કેવી રીતે કામ કરે છે અને તે ભારતની વ્યવસ્થાથી કેવી રીતે ભિન્ન છે.

ઈઝરાયેલમાં ચૂંટણી કેવી રીતે યોજાય છે?

ઈઝરાયેલમાં, વડાપ્રધાન પદના ઉમેદવાર કે સંસદના વ્યક્તિગત સભ્યો માટે સીધો મત આપવામાં આવતો નથી. જનતા રાજકીય પક્ષોને મત આપે છે અને ત્યારબાદ મળેલા મતોના આધારે આ પક્ષો વચ્ચે બેઠકોની વહેંચણી કરવામાં આવે છે. જે નેતા સંસદમાં બહુમતી મેળવે છે, તે સરકારની રચના કરે છે. ‘નેસેટ’ તરીકે ઓળખાતી સંસદમાં કુલ ૧૨૦ બેઠકો છે, અને સરકાર બનાવવા માટે ૬૧ સભ્યો (બેઠકો)ના સમર્થનની જરૂર પડે છે. સંસદનો કાર્યકાળ ચાર વર્ષનો હોય છે, અને વડાપ્રધાન માટે કાર્યકાળની કોઈ મર્યાદા નથી. આ ઉપરાંત, સંસદમાં પ્રતિનિધિત્વ મેળવવા માટે, કોઈપણ રાજકીય પક્ષને કુલ માન્ય મતોના ઓછામાં ઓછા ૩.૨૫ ટકા મત મેળવવા જરૂરી છે.