car: વૈશ્વિક એનર્જી થિંક ટેન્ક ‘એમ્બર’ (Ember) ના એક નવા અહેવાલ મુજબ, એપ્રિલ ૨૦૨૬થી શરૂ કરીને સતત છ મહિના સુધી, કુલ નવી કારના વેચાણમાં બેટરી સંચાલિત ઈલેક્ટ્રિક વાહનો (BEVs) ના હિસ્સાની બાબતમાં ભારતે અમેરિકાને પાછળ છોડી દીધું છે. જોકે ભારતમાં વેચાયેલી ઈલેક્ટ્રિક કારની કુલ સંખ્યા હજુ પણ અમેરિકા કરતાં ઓછી છે, પરંતુ નવી કારના બજારમાં ઈલેક્ટ્રિક વાહનોના હિસ્સાની દ્રષ્ટિએ આ એક નોંધપાત્ર પરિવર્તન છે.
એમ્બરનો વૈશ્વિક ડેટા: એમ્બરનું નવું ‘EV સેલ્સ ટ્રેકર’ (જે ૫૬ દેશોને આવરી લે છે) દર્શાવે છે કે એપ્રિલથી, ભારતમાં દર મહિને કુલ વેચાણમાં BEVનો હિસ્સો અમેરિકા કરતાં સતત વધારે રહ્યો છે. પરિણામે, ૨૦૨૬ દરમિયાન આ બાબતમાં અમેરિકા કરતાં વધુ સારું પ્રદર્શન કરનારા ૧૫ દેશોની યાદીમાં ભારત પણ સામેલ થઈ ગયું છે.
ટકાવારી વિરુદ્ધ કુલ સંખ્યા: આ સરખામણી વેચાયેલા વાહનોની કુલ સંખ્યાને બદલે, નવી કારના કુલ વેચાણમાં ઈલેક્ટ્રિક કારની ટકાવારી પર આધારિત છે. હાલમાં, એમ્બર દ્વારા ટ્રેક કરવામાં આવતા ૫૬ દેશોમાંથી ૪૯ દેશોમાં, ઈલેક્ટ્રિક વાહનોના વેચાણનો હિસ્સો અમેરિકા કરતાં વધુ છે.
અમેરિકાના ઈલેક્ટ્રિક વાહન બજારમાં ઘટાડો કેમ આવ્યો?
૨૦૨૬ના પ્રથમ આઠ મહિના દરમિયાન, અમેરિકામાં કુલ ‘લાઇટ-વ્હીકલ’ (હળવા વાહનો) ના વેચાણમાં બેટરી સંચાલિત ઈલેક્ટ્રિક વાહનોનો બજાર હિસ્સો ઘટીને ૬ ટકા થઈ ગયો છે.
ફેડરલ પ્રોત્સાહનો પાછા ખેંચવા: એમ્બરના મતે, ઈલેક્ટ્રિક વાહનો માટેના ફેડરલ પ્રોત્સાહનો (જે અગાઉ ઈલેક્ટ્રિક કારની માંગને ટેકો આપતા હતા) દૂર કરવા એ આ મંદીનું મુખ્ય કારણ છે.
ભારતની સ્થિતિ: આની વિપરીત, ભારતમાં ઈલેક્ટ્રિક વાહન બજાર ઝડપથી વિસ્તરી રહ્યું છે. આ વૃદ્ધિ પાછળ નવા મોડલ્સનું આગમન, વધુ સારા વાહનોની ઉપલબ્ધતા અને ગ્રાહકો દ્વારા વધતો સ્વીકાર જેવા પરિબળો જવાબદાર છે. મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, ૨૦૨૭ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ છ મહિનામાં ભારતમાં ઈલેક્ટ્રિક પેસેન્જર વાહનોનું વેચાણ ૧,૯૨,૦૦૦ યુનિટને વટાવી ગયું છે, જેમાં માત્ર સપ્ટેમ્બર મહિનામાં જ રિટેલ સ્તરે રેકોર્ડ ૩૬,૯૦૪ યુનિટ્સનું વેચાણ થયું હતું.
ભારતીય બજારમાં ઈલેક્ટ્રિક વાહનોની ગતિશીલતા કેવી છે અને તેમાં ટાટા મોટર્સનું વર્ચસ્વ કેટલું છે? ટાટા મોટર્સનો બજાર હિસ્સો: જાન્યુઆરીથી સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ દરમિયાન ભારતમાં ૧,૦૧,૪૮૪ ઈલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs) વેચવા સાથે, ટાટા મોટર્સ આ ક્ષેત્રમાં અગ્રણી કંપની બની રહી છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, ભારતમાં વેચાયેલા કુલ ૨,૫૫,૩૨૬ ઈલેક્ટ્રિક પેસેન્જર વાહનોમાં ટાટાનો હિસ્સો લગભગ ૪૦ ટકા રહ્યો હતો.
પેનિટ્રેશન રેટ (બજારમાં પ્રવેશનો દર): ‘વાહન’ (VAHAN) રજિસ્ટ્રેશન ડેટા અનુસાર, ભારતમાં ઈલેક્ટ્રિક વાહનોનો પેનિટ્રેશન રેટ એપ્રિલ ૨૦૨૬માં વધીને ૫.૮ ટકા થયો છે, જે અગાઉના વર્ષના સમાન સમયગાળામાં ૩.૭ ટકા હતો. તે જ મહિનામાં, ભારત આ બાબતે યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ (અમેરિકા) થી આગળ નીકળી ગયું, જ્યાં BEV (બેટરી ઈલેક્ટ્રિક વ્હીકલ) નો પેનિટ્રેશન રેટ ૫.૧ ટકા હતો.