israel: હુથી બળવાખોરો ચીનની મદદથી બેલેસ્ટિક મિસાઈલ બનાવવાની તૈયારીમાં; શું સાઉદી અરેબિયા અને ઈઝરાયેલ તેમના નિશાન પર છે?

israel: યમનમાં ઈરાન સમર્થિત હુથી બળવાખોરો પોતાની શસ્ત્ર ક્ષમતા વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. એક નવા અહેવાલ મુજબ, આ જૂથ ચીનમાંથી મેળવેલા ચોક્કસ ઘટકોનો ઉપયોગ કરીને અદ્યતન મધ્યમ-અંતરની બેલેસ્ટિક મિસાઈલો વિકસાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. આ ઘટનાક્રમ પશ્ચિમ એશિયામાં સુરક્ષા ચિંતાઓ વધારી શકે છે, કારણ કે આવી મિસાઈલો હુથીઓને સાઉદી અરેબિયા અને ઈઝરાયેલ જેવા દેશોને નિશાન બનાવવાની ક્ષમતા પૂરી પાડી શકે છે.

આ અહેવાલ બુધવારે યુકે સ્થિત સંસ્થા ‘કોન્ફ્લિક્ટ આર્મામેન્ટ રિસર્ચ’ (Conflict Armament Research) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો, જે સંઘર્ષગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં શસ્ત્રોના પુરવઠા અને ઉપયોગ પર નજર રાખે છે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે, હુથીઓએ ચીની સપ્લાયરો પાસેથી એવા ઘટકો મેળવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો જેનો ઉપયોગ ઈરાનની ‘ખૈબર શેકન’ (Kheibar Shekan) મિસાઈલના એક પ્રકારને બનાવવા માટે થઈ શકે છે—જેની મારક ક્ષમતા લગભગ ૨,૦૦૦ કિલોમીટર હોવાનું કહેવાય છે.

મિસાઈલ ઉત્પાદન માટે હુથીઓની મહત્વાકાંક્ષા અગાઉના અંદાજ કરતાં ઘણી વધારે છે

આ અહેવાલ તૈયાર કરનાર સંસ્થાના વરિષ્ઠ વિશ્લેષક ફેબિયન હિન્ઝે નોંધ્યું છે કે, સ્થાનિક સ્તરે શસ્ત્રો બનાવવાની હુથીઓની મહત્વાકાંક્ષા અગાઉના અંદાજો કરતાં ઘણી વધારે છે. તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે મળી આવેલા કેટલાક ઘટકો અત્યંત વિશિષ્ટ છે, જેના માટે સંબંધિત મિસાઈલોના ચોક્કસ ડિઝાઈન ડેટાની જરૂર પડી શકે છે. હિન્ઝે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આ વસ્તુઓને સામાન્ય, નાગરિક અને લશ્કરી બંને ઉપયોગમાં લઈ શકાય તેવી (dual-use) સામગ્રી તરીકે વર્ગીકૃત કરી શકાય નહીં. દરમિયાન, ચીની દૂતાવાસે આ બાબતે ટિપ્પણી કરવાની વિનંતીનો કોઈ જવાબ આપ્યો નથી. આ ઘટનાક્રમ પશ્ચિમ એશિયામાં સુરક્ષા ચિંતાઓમાં વધારો કરી શકે છે, કારણ કે આવી મિસાઈલો સાઉદી અરેબિયા અને ઈઝરાયેલ જેવા દેશો પર હુમલો કરવાની હુથીઓની ક્ષમતાને નોંધપાત્ર રીતે પ્રભાવિત કરી શકે છે. ચીનથી આવેલી એક ખેપમાં મિસાઈલ સંબંધિત ઘટકો મળી આવ્યા છે.

આ અહેવાલ જુલાઈ મહિનામાં યમન સરકારના અધિકારીઓ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવેલી માહિતી પર આધારિત છે, જેમણે શંકાસ્પદ સાધનો ધરાવતી બે ખેપ (shipments) પકડી પાડી હતી. આ ખેપ ચીનથી આવી હતી અને યમનના હોદૈદાહ (Hodeidah) બંદર પર પહોંચવાની હતી. અહેવાલ મુજબ, મિસાઈલના સંચાલન માટે જરૂરી અનેક મહત્વપૂર્ણ ઘટકો મળી આવ્યા છે, જેમાં મિસાઈલને સ્થિર રાખતી પાંખો (stabilization fins) માટેના ભાગો, રોકેટ મોટર્સના પાછળના ભાગ માટેના ઘટકો અને ઈગ્નાઈટર્સ (igniters)નો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, ‘ફિનોલિક રેઝિન’ (phenolic resin) નામનો પદાર્થ પણ મળી આવ્યો છે, જેનો ઉપયોગ ગરમી-પ્રતિરોધક રક્ષણાત્મક સ્તરો બનાવવા માટે થાય છે.