Israel: ઈઝરાયેલી કંપનીએ જાસૂસી માટે ઓનલાઈન જાહેરાતોનો ઉપયોગ કર્યો; ૧,૨૦,૦૦૦ વેબસાઈટ્સ અને ૭૫,૦૦૦ એપ્સ સુધી પહોંચ મેળવી

israel: ઈઝરાયેલની એક કંપની, ‘ડિસ્કવર-ટેક’ (Discover-Tech) પર ઓનલાઈન જાહેરાતો દ્વારા લાખો લોકોની જાસૂસી કરવાનો આરોપ છે. અહેવાલો અનુસાર, તેની જાહેરાતો ૧,૨૦,૦૦૦ વેબસાઈટ્સ અને ૭૫,૦૦૦ એપ્સ સુધી પહોંચી હતી. ઈઝરાયેલની ડિજિટલ જાહેરાત કંપની ‘ડિસ્કવર-ટેક’ પર ઓનલાઈન જાહેરાતો દ્વારા વ્યક્તિઓની જાસૂસી કરવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે. બે સંશોધન જૂથોનું કહેવું છે કે કંપનીએ ઈન્ટરનેટ વપરાશકર્તાઓની ઓળખ કરવા અને તેમની પ્રવૃત્તિઓ પર નજર રાખવા માટે જાહેરાતોનો ઉપયોગ કર્યો હતો. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, આ જાહેરાતો દ્વારા વપરાશકર્તાઓના મોબાઈલ ઉપકરણો અને કમ્પ્યુટર્સમાં ‘સ્પાયવેર’ (જાસૂસી સોફ્ટવેર) નાખવાનો પ્રયાસ પણ કરવામાં આવ્યો હતો.

આ માહિતી ગુરુવારે કેનેડાના સાયબર-સંશોધન જૂથ ‘સિટિઝન લેબ’ (Citizen Lab) અને ન્યૂ યોર્ક સ્થિત જાહેરાત-સુરક્ષા કંપની ‘કોન્ફિઅન્ટ’ (Confiant) દ્વારા અલગ-અલગ અહેવાલોમાં જાહેર કરવામાં આવી હતી. રોઇટર્સના જણાવ્યા અનુસાર, ‘ડિસ્કવર-ટેક’ની સેવાઓએ ઈઝરાયેલની સ્પાયવેર કંપની ‘કેન્ડિરુ’ (Candiru) અને અન્ય દેખરેખ (સર્વેલન્સ) કરતી કંપનીઓને ગૂગલ, કોમકાસ્ટ (Comcast) અને રશિયન કંપની ‘યાનડેક્સ’ (Yandex) દ્વારા સંચાલિત જાહેરાત નેટવર્ક્સ સુધી પહોંચ પૂરી પાડી હતી.

જાહેરાત લોડ થતાની સાથે જ જાસૂસી શરૂ થઈ જતી હતી
‘સિટિઝન લેબ’ના જણાવ્યા અનુસાર, ‘ડિસ્કવર-ટેક’ની જાહેરાતો ૧,૨૦,૦૦૦થી વધુ વેબસાઈટ્સ અને ૭૫,૦૦૦ એપ્સ પર જોવા મળી હતી. તેમાં મોબાઈલ ફોન અને ઈયરબડ્સ જેવી સામાન્ય વસ્તુઓની જાહેરાતોનો સમાવેશ થતો હતો. આ વેબસાઈટ્સ કે એપ્સ પર માત્ર જાહેરાત લોડ થવાથી જ વપરાશકર્તાની ઓળખ કરવા અને તેના પર નજર રાખવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ જતી હતી. સંશોધન જૂથો નોંધે છે કે, કેટલાક કિસ્સાઓમાં સ્માર્ટફોન વપરાશકર્તાઓના ફોન નંબર મેળવવાના પ્રયાસો પણ કરવામાં આવ્યા હતા. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, વપરાશકર્તાઓએ કોઈ લિંક પર ક્લિક કરવાની પણ જરૂર નહોતી; માત્ર જાહેરાત લોડ થવી જ જાસૂસી કરવા માટે પૂરતી હતી.

બંને સંશોધન જૂથો જણાવે છે કે આમાંની કેટલીક જાહેરાતોનો ઉપયોગ વપરાશકર્તાઓના ઉપકરણોમાં ‘કેન્ડિરુ’ (Candiru)ના સ્પાયવેરને પહોંચાડવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, ‘કોન્ફિઅન્ટ’નું કહેવું છે કે ‘કેન્ડિરુ’ સાથે જોડાયેલી જાહેરાતો કંપનીના કુલ જાહેરાત જથ્થાના ખૂબ જ નાના હિસ્સા સમાન હતી.

રોજની ૧ કરોડ (૧૦ મિલિયન) જાહેરાતો પીરસવાનો દાવો
‘કોન્ફિઅન્ટ’ના સહ-સ્થાપક જેરોમ ડેંગુના જણાવ્યા અનુસાર, આ કંપની વિશ્વભરમાં દરરોજ ઓછામાં ઓછી ૧ કરોડ (૧૦ મિલિયન) જાહેરાતો પીરસતી હતી. “કુકી મેચિંગ” (cookie matching) તરીકે ઓળખાતી એક પ્રક્રિયા દ્વારા કંપનીઓ વચ્ચે ડેટાની આપ-લે કરવામાં આવતી હતી. આનાથી વ્યક્તિઓને અન્ય પ્લેટફોર્મ્સ પર પણ ટ્રેક કરવાનું શક્ય બનતું હતું, ભલે પછી ત્યાં તે ચોક્કસ જાહેરાતો દેખાઈ ન હોય. ડાંગુના અંદાજ મુજબ, લાખો લોકો આ નેટવર્કથી પ્રભાવિત થયા હોઈ શકે છે.

ડિસ્કવર-ટેક (Discover-Tech) ની સ્થાપના ૨૦૨૦માં થઈ હતી. કંપની અને તેના સીઈઓ, ડેકેલ બોનીએ, ટિપ્પણી માંગતા સંદેશાઓનો કોઈ જવાબ આપ્યો નથી. રોઇટર્સને પણ કેન્ડિરુ (Candiru) ના માલિકો તરફથી કોઈ પ્રતિસાદ મળ્યો નથી.