GST કાઉન્સિલે ટેક્સના દરોમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી, પરંતુ નોંધણી (registration), રિફંડ, ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ (ITC), નાના વ્યવસાયો, માલના પરિવહન અને ઈ-કોમર્સ સંબંધિત નિયમોને સરળ બનાવવા માટે અનેક દરખાસ્તો રજૂ કરી છે. GST કાઉન્સિલની 57મી બેઠક દરમિયાન ટેક્સના દરોમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો ન હતો; જોકે, GST સિસ્ટમને સરળ, ઝડપી અને વધુ સ્વચાલિત (automated) બનાવવા માટે મહત્વપૂર્ણ પ્રક્રિયાગત સુધારાઓ શરૂ કરવામાં આવ્યા હતા. કાઉન્સિલે નોંધણી, રિટર્ન, રિફંડ, ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ, વ્યવસાય બંધ કરવો, માલનું પરિવહન અને ઈ-કોમર્સ સંબંધિત નિયમોમાં સુધારો કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું.
બે-સ્તરીય (two-tier) દર પ્રણાલીના એક વર્ષમાં ટેક્સના દાયરામાં વિસ્તરણ
બે-સ્તરીય GST દર પ્રણાલીના અમલીકરણ પછીના વર્ષમાં, કરપાત્ર પુરવઠો (taxable supplies) માસિક ₹40.19 લાખ કરોડથી વધીને ₹50.58 લાખ કરોડ થયો છે – જે 25.8 ટકાનો વધારો દર્શાવે છે. ગ્રાહકોને કરવામાં આવતા પુરવઠામાં પણ માસિક ₹5.98 લાખ કરોડથી ₹7.58 લાખ કરોડ સુધીનો વધારો થયો છે. દરમિયાન, કુલ ટેક્સ જવાબદારીમાં 13.6 ટકાનો વધારો થયો છે અને તે માસિક ₹6.64 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી છે. સ્થાનિક પુરવઠા પરનો અસરકારક ટેક્સ દર 14.55 ટકાથી ઘટીને 13.13 ટકા થયો છે.
ઓછા જોખમ ધરાવતા વ્યવસાયોને ત્રણ દિવસમાં નોંધણી મળશે
ઓછા જોખમ ધરાવતા અરજદારો અને એવા વ્યવસાયો માટે ત્રણ કામકાજના દિવસોમાં નોંધણી આપવાની સિસ્ટમ ચાલુ રહેશે, જેમની નોંધાયેલ સંસ્થાઓને કરવામાં આવતા પુરવઠા પરની આઉટપુટ ટેક્સ જવાબદારી માસિક ₹2.5 લાખથી વધુ નથી. હાલમાં, 61 ટકા નોંધણી પ્રક્રિયા આ સ્વચાલિત ચેનલ દ્વારા કરવામાં આવે છે. નોંધણીમાં સુધારા દરમિયાન ટ્રેડ નેમ (વ્યાપારી નામ), ડિરેક્ટર્સ/ભાગીદારો અથવા વ્યવસાયના વધારાના સ્થળોના સરનામાં અંગેના ફેરફારોને પણ આપમેળે મંજૂરી આપવામાં આવશે.
રિફંડ પ્રક્રિયા ઝડપી બનશે
રિફંડ દાવાઓની સ્વીકૃતિ અથવા તેમાં રહેલી ખામીઓ દર્શાવતી સૂચનાઓ જારી કરવાની સમયમર્યાદા 15 દિવસથી ઘટાડીને 10 દિવસ કરવામાં આવશે. જો 10 દિવસની અંદર આ બંનેમાંથી કોઈ પણ બાબતે કાર્યવાહી કરવામાં નહીં આવે, તો દાવાને સ્વીકૃત માનવામાં આવશે. જોખમ-આધારિત મૂલ્યાંકનના આધારે, સિસ્ટમ 90 ટકા રિફંડને મંજૂરી આપશે અને ત્રણ કામકાજના દિવસોમાં ઓર્ડર જારી કરવામાં આવશે. કેશ લેજરમાં રહેલી વધારાની રકમનું રિફંડ સંપૂર્ણપણે સ્વચાલિત (ઓટોમેટેડ) હશે.
પ્રામાણિક ખરીદદારો માટે ‘ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ’ની તપાસ કરવા સમિતિ
એવી સમસ્યાના નિવારણ માટે અધિકારીઓની એક સમિતિની રચના કરવામાં આવશે જેમાં પ્રામાણિક ખરીદદારો—જેમની પાસે માન્ય ઇન્વોઇસ હોય, જેમણે માલ મેળવ્યો હોય અને સપ્લાયરને સંપૂર્ણ ચુકવણી કરી હોય—તેમને ‘ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ’થી વંચિત ન રહેવું પડે. આ સમિતિ ત્રણ મહિનાની અંદર પોતાનો અહેવાલ રજૂ કરશે અને આ બાબતને કાઉન્સિલની આગામી બેઠકના કાર્યસૂચિમાં સામેલ કરવામાં આવશે.