RBI એ Paytm Payments Bank ને ‘શિડ્યુલ્ડ બેંકો’ની યાદીમાંથી દૂર કરી; જાણો આ અંગેની મહત્વની વિગતો
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ Paytm Payments Bank ને શિડ્યુલ્ડ બેંકોની યાદીમાંથી દૂર કરી છે. બેંકનું લાયસન્સ રદ થયા બાદ આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે. જાણો આ નિર્ણયની Paytm વપરાશકર્તાઓ અને બેંકિંગ સેવાઓ પર શું અસર પડશે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ Paytm Payments Bank Limited (PPBL) ને શિડ્યુલ્ડ બેંકોની યાદીમાંથી દૂર કરી છે. બેંકનું લાયસન્સ રદ થયા બાદ આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. RBI એ અગાઉ Paytm Payments Bank નું બેંકિંગ લાયસન્સ રદ કર્યું હતું.
આ નિર્ણય શા માટે લેવામાં આવ્યો?
લાયસન્સ રદ કરતી વખતે, RBI એ જણાવ્યું હતું કે બેંકની કામગીરી અને વ્યવસ્થાપન થાપણદારોના હિતો પર પ્રતિકૂળ અસર કરી રહ્યા હતા. સેન્ટ્રલ બેંકના જણાવ્યા અનુસાર, બેંક લાયસન્સની શરતો અને બેંકિંગ નિયમોનું પાલન કરવામાં પણ નિષ્ફળ રહી હતી. ત્યારબાદ, Paytm Payments Bank ની બેંકિંગ કામગીરી બંધ કરવાની પ્રક્રિયા આગળ વધી. RBI એ બેંકને બંધ કરવા માટે હાઈકોર્ટમાં અરજી પણ દાખલ કરી હતી.
RBI ની કાર્યવાહી અગાઉથી જ ચાલી રહી હતી
Paytm Payments Bank સામે RBI ની કાર્યવાહી રાતોરાત થઈ ન હતી. સેન્ટ્રલ બેંકે જાન્યુઆરી 2024 માં બેંક પર વ્યવસાયિક પ્રતિબંધો મૂક્યા હતા. ગ્રાહકોને તેમની ઉપલબ્ધ બેલેન્સ ઉપાડવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, પરંતુ નવી થાપણો, ક્રેડિટ વ્યવહારો અને વિવિધ બેંકિંગ સેવાઓ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો. RBI એ માર્ચ 2024 થી બેંકની ઘણી સેવાઓ પર પ્રતિબંધો લાગુ કર્યા હતા. આ પછી, Paytm ના પેમેન્ટ વ્યવસાયમાં અન્ય ભાગીદાર બેંકોની ભૂમિકા વધી ગઈ.
શિડ્યુલ્ડ બેંકોની યાદીમાંથી દૂર કરવાનો અર્થ શું છે?
શિડ્યુલ્ડ બેંક એટલે એવી બેંક જેનો સમાવેશ RBI એક્ટ, 1934 ની બીજી અનુસૂચિ (Second Schedule) માં કરવામાં આવ્યો હોય. આવી બેંકોને RBI તરફથી કેટલીક સુવિધાઓ મળે છે, જેમ કે બેંક રેટ પર લોન મળવી અને ક્લિયરિંગ હાઉસની સદસ્યતા પ્રાપ્ત થવી.
આ યાદીમાંથી Paytm Payments Bank ને દૂર કરવી એ તેના બેંકિંગ લાયસન્સ રદ થયા પછીની નિયમનકારી પ્રક્રિયાનો એક ભાગ છે. આનો અર્થ એ છે કે PPBL હવે સામાન્ય બેંકિંગ કામગીરી કરતી શિડ્યુલ્ડ બેંક રહી નથી.
ગ્રાહકો અને Paytm વપરાશકર્તાઓ પર શું અસર થશે?
Paytm Payments Bank અને Paytm ની પેમેન્ટ સેવાઓને એક સમાન ગણવી જોઈએ નહીં. Paytm એપ પરની ઘણી સેવાઓ ભાગીદાર બેંકો અને અન્ય નાણાકીય સંસ્થાઓ દ્વારા કાર્યરત રહી શકે છે. RBIએ અગાઉ જ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ગ્રાહકોને તેમના Paytm પેમેન્ટ્સ બેંક ખાતામાં રહેલી રકમ ઉપાડવાની અથવા તેનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. દરમિયાન, બેંકનું લાયસન્સ રદ કરવાની પ્રક્રિયા બાદ, હવે મુખ્ય ધ્યાન બેંકના કામકાજને સમેટી લેવા અને થાપણદારો પ્રત્યેની જવાબદારીઓ પૂરી કરવા પર કેન્દ્રિત છે. દિલ્હી હાઈકોર્ટે પણ Paytm પેમેન્ટ્સ બેંક બંધ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો અને એક અધિકૃત લિક્વિડેટરની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી.