china: ચીને CIA દ્વારા એક સમયે ઓપરેશન માટે ઉપયોગમાં લેવાતા એરબેઝ પર 8 જેટ તૈનાત કર્યા; કયા દેશો ચિંતિત છે?

china: લાઓસમાં એક નવા ચીની લશ્કરી કેન્દ્ર પર આઠ K-8 જેટ પહોંચ્યા છે – એક સ્થળ જે એક સમયે CIA સાથે જોડાયેલી એરલાઇન દ્વારા ગુપ્ત કામગીરી માટે કેન્દ્ર તરીકે સેવા આપતું હતું. લાઓસમાં ચીનની વધતી લશ્કરી હાજરીએ સમગ્ર દક્ષિણપૂર્વ એશિયામાં નવી વ્યૂહાત્મક ચિંતાઓ ઉભી કરી છે. ચીને લાઓસમાં બાન કેયુન એરબેઝ પર તેના આઠ જેટ તૈનાત કર્યા છે. શી જિનપિંગનું આ પગલું થાઇલેન્ડ, વિયેતનામ અને—નોંધપાત્ર રીતે—યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ માટે વ્યૂહાત્મક પડકાર ઉભો કરે છે, કારણ કે ચીન આ ક્ષેત્રમાં તેના લશ્કરી પદચિહ્નનો વ્યાપ વિસ્તૃત કરી રહ્યું છે.

રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, સેટેલાઇટ છબીઓ બાન કેયુનમાં નિર્માણાધીન નવા ચીન-લાઓસ સંયુક્ત લશ્કરી તાલીમ કેન્દ્ર પર આઠ K-8 હળવા હુમલો જેટ અને બે ડઝનથી વધુ સહાયક વાહનો દર્શાવે છે. આ છબીઓ 30 સપ્ટેમ્બરના રોજ વાણિજ્યિક ઉપગ્રહ કંપની વેન્ટોર દ્વારા લેવામાં આવી હતી.

થાઇલેન્ડ અને વિયેતનામ શા માટે ચિંતિત છે?
બાન કેયુનનું સ્થાન ચીન માટે વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. લાઓસ ચીન, થાઇલેન્ડ અને વિયેતનામ સાથે સરહદો ધરાવે છે; પરિણામે, અહીં લશ્કરી કેન્દ્ર સ્થાપિત કરવાથી ચીન દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના આ ભાગમાં તેની હાજરી મજબૂત કરી શકે છે.
આ ખાસ કરીને થાઇલેન્ડ માટે મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે લાઓસ તેની પશ્ચિમી સરહદ દેશ સાથે વહેંચે છે. તેવી જ રીતે, વિયેતનામની પશ્ચિમી સરહદ લાઓસને જોડે છે.

જો એરફિલ્ડમાં ભવિષ્યમાં મોટા વિમાનો, સર્વેલન્સ સિસ્ટમ્સ અથવા ઇલેક્ટ્રોનિક ગુપ્તચર ક્ષમતાઓનો સમાવેશ થતો હોય, તો ચીનની પ્રાદેશિક દેખરેખ ક્ષમતા પણ વધી શકે છે.

વિદેશમાં ચીનની વધતી જતી લશ્કરી હાજરી
છેલ્લા બે દાયકામાં, ચીને તેની સેનાને ઝડપથી આધુનિક બનાવી છે. આ હોવા છતાં, તેના વિદેશી લશ્કરી થાણાઓનું નેટવર્ક યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ કરતા નોંધપાત્ર રીતે નાનું રહે છે. ચીન જીબુટીમાં લોજિસ્ટિક્સ બેઝ ચલાવે છે; વધુમાં, તેણે કંબોડિયાના રીમ ખાતે બંદર ઍક્સેસ સુરક્ષિત કરી છે અને દક્ષિણ ચીન સમુદ્રમાં મજબૂત લશ્કરી હાજરી જાળવી રાખી છે.

હવે, લાઓસમાં આ નવું કેન્દ્ર ચીનને મુખ્ય ભૂમિ દક્ષિણપૂર્વ એશિયામાં બીજી વ્યૂહાત્મક હાજરી પૂરી પાડી શકે છે. ઓસ્ટ્રેલિયન સ્ટ્રેટેજિક પોલિસી ઇન્સ્ટિટ્યૂટના વરિષ્ઠ વિશ્લેષક રશેલ વેન્ડેનબ્રિંકના મતે, બાન કેનનો વિકલ્પ મહત્વપૂર્ણ લશ્કરી જરૂરિયાત વિશે ઓછો અને ઉપલબ્ધ તકનો લાભ લેવા વિશે વધુ હોઈ શકે છે. ચીન માટે લાઓસ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તે ચીન સાથે સરહદ વહેંચે છે અને બંને દેશોને જોડતી અનેક માળખાગત કડીઓ—જેમાં રેલવેનો પણ સમાવેશ થાય છે—ધરાવે છે. આ જોડાણ ચીન માટે સૈનિકો અને લશ્કરી સાધનોની હેરફેરને સરળ બનાવી શકે છે.

K-8 જેટ શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?
સેટેલાઇટ તસવીરોનું વિશ્લેષણ કરતા સુરક્ષા નિષ્ણાતોએ ત્યાં દેખાતા વિમાનોની ઓળખ ‘હોંગદુ JL-8’ (અથવા K-8) તરીકે કરી છે. ચીન અને લાઓસ બંનેની વાયુસેના આ પ્રકારના વિમાનનો ઉપયોગ કરે છે.
K-8 એ બે સીટ ધરાવતું વિમાન છે જેનો ઉપયોગ પાઇલટની તાલીમ અને હળવા હુમલાના મિશન—બંને માટે થઈ શકે છે. તે ચીન અને પાકિસ્તાન દ્વારા સંયુક્ત રીતે વિકસાવવામાં આવ્યું હતું અને તેની અન્ય ઘણા દેશોમાં નિકાસ કરવામાં આવી છે.
‘ઇન્ટરનેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર સ્ટ્રેટેજિક સ્ટડીઝ’ના અહેવાલ મુજબ, લાઓસ પાસે હાલમાં આવા ચાર વિમાનો છે. જોકે, નિષ્ણાતોએ આ વિમાનોની વર્તમાન કાર્યક્ષમતા (ઓપરેશનલ સ્ટેટસ) અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે.