airplane: 9/11 પછી, આતંકવાદીઓ સામે કોકપિટને સુરક્ષિત બનાવવામાં આવ્યા હતા; પરંતુ જ્યારે અંદર રહેલો પાયલટ જ ખતરો બની જાય ત્યારે શું થાય?
airplane: 9/11ના હુમલા બાદ, આતંકવાદીઓથી બચાવવા માટે કોકપિટને સુરક્ષિત કિલ્લા જેવા બનાવવામાં આવ્યા હતા; જોકે, ફ્લાયદુબઈ (Flydubai)ની ઘટનાએ પાયલટો દ્વારા જ ઊભા થતા જોખમ અને વિમાનની સુરક્ષામાં રહેલી ખામીઓ અંગે પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે. 30 સપ્ટેમ્બરે દુબઈથી તેલ અવીવ જઈ રહેલી ફ્લાયદુબઈની ફ્લાઇટ FZ1073માં બનેલી એક ઘટનાએ ઉડ્ડયન સુરક્ષા અંગે ચિંતા જગાવી છે. 174 મુસાફરોને લઈ જતું બોઈંગ 737 MAX 8 વિમાન આશરે 34,000 ફૂટની ઊંચાઈએ ઉડી રહ્યું હતું ત્યારે બંને પાયલટો વચ્ચે ઉગ્ર ઝઘડો થયો હતો. ઈઝરાયેલી અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, સહ-પાયલટે ભારતીય કેપ્ટન સ્મિત મચર પર છરી વડે હુમલો કર્યો અને વિમાનને નીચે પાડી દેવાનો પ્રયાસ કર્યો. જોકે, તપાસ બાકી હોવાથી આ બાબતની હજુ સત્તાવાર પુષ્ટિ થવાની બાકી છે. ફ્લાયદુબઈએ જણાવ્યું હતું કે ફ્લાઇટ ડેક (કોકપિટ)માં ઝપાઝપી થઈ હતી અને ફરજ પરના અન્ય ક્રૂ સભ્યોએ વિમાનને સુરક્ષિત કર્યું હતું.
આશરે 5:21 GMT વાગ્યે, વિમાને ઝડપથી નીચે ઉતરવાનું શરૂ કર્યું. ફ્લાઇટ-ટ્રેકિંગ ડેટા સૂચવે છે કે તે ટૂંકા ગાળામાં 14,000 ફૂટથી વધુ નીચે ઉતર્યું અને ત્યારબાદ લગભગ 15,000 ફૂટની ઊંચાઈએ સ્થિર થયું. ત્યારબાદ, વિમાને ‘કોડ 7700’ પ્રસારિત કર્યો, જે સામાન્ય કટોકટીનો સંકેત આપે છે. ત્યારબાદ ‘કોડ 7500’ આપવામાં આવ્યો, જેનો ઉપયોગ હાઈજેકિંગ અથવા વિમાનમાં ગેરકાયદેસર દખલગીરીની જાણ કરવા માટે થાય છે. બીબીસી (BBC)ના અહેવાલ મુજબ, ફ્લાઇટમાં સવાર ફ્લાયદુબઈના બે પાયલટોએ (જેઓ તે સમયે ફરજ પર નહોતા) મુસાફરો અને ક્રૂની મદદથી પરિસ્થિતિને કાબૂમાં લીધી હતી. ઘાયલ કેપ્ટને કોકપિટનો દરવાજો ખોલ્યો, જેથી અન્ય લોકો હુમલાખોરને કાબૂમાં લઈ શક્યા. વિમાને સાઉદી અરેબિયાના તબુકમાં સુરક્ષિત રીતે ઈમરજન્સી લેન્ડિંગ કર્યું.
9/11 પછી કોકપિટને કિલ્લા જેવા કેમ બનાવવામાં આવ્યા હતા?
11 સપ્ટેમ્બર, 2001ના હુમલા દરમિયાન, આતંકવાદીઓએ વિમાનોનો હથિયાર તરીકે ઉપયોગ કર્યો હતો. અગાઉ, કોકપિટ સુરક્ષાનો ઉદ્દેશ્ય હાઈજેકિંગની સ્થિતિમાં મુસાફરો અને ક્રૂનું રક્ષણ કરવાનો હતો. હુમલાઓ પછી, અમેરિકાએ 2002 માં નવા ફ્લાઇટ ડેક સુરક્ષા ધોરણો લાગુ કર્યા; કોકપીટ દરવાજાને વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવ્યા, ફ્લાઇટ દરમિયાન તેમને લૉક રાખવા ફરજિયાત બન્યા, અને કડક ઓપરેશનલ નિયમો સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા. આ ધોરણો આંતરરાષ્ટ્રીય ઉડ્ડયન સુરક્ષા પ્રોટોકોલ સાથે પણ સુસંગત હતા.
જોકે, 2015 માં જર્મનવિંગ્સ ફ્લાઇટ 9525 ક્રેશથી એક અલગ પ્રકારનો ખતરો બહાર આવ્યો. કો-પાયલોટે કોકપીટનો દરવાજો અંદરથી બંધ કરી દીધો, કેપ્ટનને બહાર કાઢ્યો. વિમાન ક્રેશ થયું, જેના પરિણામે 150 લોકો મૃત્યુ પામ્યા. ત્યારબાદ, યુરોપિયન યુનિયન એવિએશન સેફ્ટી એજન્સી (EASA) એ ભલામણ કરી કે ફ્લાઇટ દરમિયાન કોકપીટમાં ઓછામાં ઓછા બે વ્યક્તિઓ હાજર રહે. પાછળથી આ નીતિમાં માનસિક મૂલ્યાંકન અને સુરક્ષા તપાસનો સમાવેશ કરીને જોખમ મૂલ્યાંકનના આધારે સુધારો કરવામાં આવ્યો.