pitru paksh: કુંડળીમાં પિતૃ દોષ (પૂર્વજોને લગતો દોષ) હોવાને કારણે ઘણીવાર આર્થિક સંકટ, કારકિર્દીમાં અવરોધો અને પારિવારિક કલેશ જેવી સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડે છે. જો કે, પિત્રુ પક્ષ દરમિયાન ચોક્કસ ધાર્મિક વિધિઓ કરીને તમે તમારા પૂર્વજોને પ્રસન્ન કરી શકો છો. ચાલો આ વિશે વધુ જાણીએ. હિંદુ ધર્મમાં પિત્રુ પક્ષના સમયગાળાનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્વ છે. વર્ષ ૨૦૨૬માં, પિત્રુ પક્ષ શનિવાર, ૨૬ સપ્ટેમ્બર (ભાદ્રપદ પૂર્ણિમા) ના રોજ શરૂ થશે અને સર્વ પિતૃ અમાવસ્યા સુધી ચાલશે. આ પવિત્ર અવસર પર, લોકો અત્યંત શ્રદ્ધા સાથે શ્રાદ્ધ અને તર્પણ કરે છે અને પૂર્વજોની આત્માની શાંતિ માટે પ્રાર્થના કરે છે. જેમની કુંડળીમાં પિતૃ દોષ હોય, તેમના માટે પિત્રુ પક્ષ દરમિયાન તર્પણ, બ્રાહ્મણ ભોજન, દાન અને પિંડ દાન જેવી વિધિઓ કરવાથી પૂર્વજોને શાંતિ મળે છે. આ ધાર્મિક કાર્યો કરવાથી પિતૃ દોષની અસરોમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થાય છે. જો તમે પિતૃ દોષમાંથી મુક્તિ મેળવવા અને પૂર્વજોના આશીર્વાદ પ્રાપ્ત કરવા માંગતા હોવ, તો અહીં કેટલાક સરળ ઉપાયો છે જેનું તમે આ સમયગાળા દરમિયાન પાલન કરી શકો છો.
તર્પણ, પીપળાના વૃક્ષની પૂજા અને ગયા તથા હરિદ્વારમાં વિધિઓ
પિતૃ દોષના નિવારણ માટે દક્ષિણ દિશા તરફ મુખ રાખીને તર્પણ કરો, કારણ કે આ દિશા પૂર્વજો સાથે જોડાયેલી છે. કાળા તલ, જવ, ફૂલ, ખાંડના થોડા દાણા અને ચોખા મિશ્રિત જળ વડે તમારા પૂર્વજોને તર્પણ અર્પણ કરો. જો શક્ય હોય તો, આ વિધિઓ કરવા માટે ગયા અથવા હરિદ્વારની મુલાકાત લો. આ ઉપરાંત, અમાવસ્યા અને શનિવારે પીપળાના વૃક્ષના મૂળમાં કાચું દૂધ અને કાળા તલ અર્પણ કરો. આમ કરવાથી પૂર્વજોને શાંતિ મળે છે અને દોષની અસર ઓછી કરવામાં મદદ મળે છે. દક્ષિણ દિશા તરફ મુખ રાખીને જળ અર્પણ કરવાથી અને પીપળાના વૃક્ષની પૂજા કરવાથી પૂર્વજોના આત્માને સંતોષ મળે છે. ગયા અને હરિદ્વાર જેવા પવિત્ર સ્થળોએ ‘તર્પણ’ કરવાથી પિતૃઓ અત્યંત પ્રસન્ન થાય છે અને તેમના આશીર્વાદ હંમેશાં પ્રાપ્ત થાય છે.
પશુ-પક્ષીઓની સેવા, મંત્ર જાપ અને દાન-પુણ્ય:
‘પિતૃ પક્ષ’ દરમિયાન ‘પિતૃ દોષ’નું નિવારણ કરવા માટે, તમારા રોજિંદા ભોજનનો અમુક હિસ્સો ગાય, કૂતરા અને કાગડા માટે અલગ રાખો. આ ઉપરાંત, આ પવિત્ર સમયગાળા દરમિયાન ‘શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા’ના સાતમા અધ્યાયનો પાઠ કરવો અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે. પિતૃ પક્ષ દરમિયાન દરરોજ “ૐ પિતૃભ્યો નમઃ” મંત્રનો સતત જાપ કરો. ગરીબ અને જરૂરિયાતમંદ લોકોને નિઃસ્વાર્થ ભાવે મદદ કરો અને તમારી ક્ષમતા મુજબ દાન કરો. પશુ-પક્ષીઓને ભોજન કરાવવું, મંત્ર જાપ કરવા અને જરૂરિયાતમંદોને મદદ કરવાથી પિતૃ દોષની નકારાત્મક અસરો દૂર કરવામાં મદદ મળે છે. આ સાત્વિક વિધિઓનું પાલન કરવાથી પિતૃઓના આશીર્વાદ પ્રાપ્ત થાય છે અને જીવનમાં સુખ, સમૃદ્ધિ અને શાંતિનો સંચાર થાય છે.
પિતૃ પક્ષ દરમિયાન ‘શ્રાદ્ધ’ અને ‘તર્પણ’ કરવાની સાચી રીત:
સ્નાન અને વસ્ત્ર: સવારે સ્નાન કરો, સ્વચ્છ અને સાત્વિક વસ્ત્રો પહેરો અને પૂજા કરવાનો સંકલ્પ લો.
દિશા અને આસન: શ્રાદ્ધ અને તર્પણ (જળ અર્પણ) કરતી વખતે દક્ષિણ દિશા તરફ મુખ રાખીને બેસો.
તર્પણની સામગ્રી: તાંબાના પાત્રમાં પાણી ભરો અને તેમાં કાળા તલ, જવ, દૂધ અને કુશ ઘાસ (દર્ભ) મિશ્રિત કરો.
જળ અર્પણ: તમારા પિતૃઓનું ધ્યાન ધરો, અંજલિ દ્વારા જળ અર્પણ કરો અને તેમના આત્માની શાંતિ માટે પ્રાર્થના કરો.
પિંડ-દાન વિધિ: રાંધેલા ચોખા, તલ અને દૂધને મિશ્રિત કરીને ‘પિંડ’ (વિધિપૂર્વક અર્પણ કરવાનો ગોળો) તૈયાર કરો અને શ્રદ્ધાપૂર્વક તમારા પિતૃઓને અર્પણ કરો.
પંચબલિ અને દાન: ગાય, કૂતરા, કાગડા અને દેવતાઓ માટે ભોજનનો હિસ્સો અલગ રાખો; વળી, બ્રાહ્મણોને સાત્વિક ભોજન પીરસો અને તેમને દક્ષિણા (ધાર્મિક સન્માન-ભેટ) અર્પણ કરો.