Kutch News: ગુજરાતના કચ્છમાંથી વન્યજીવન પ્રેમીઓ અને વૈજ્ઞાનિકો માટે રોમાંચક સમાચાર આવ્યા છે. દોઢ સદી કરતાં વધુ સમય પહેલા નોંધાયેલો એક દુર્લભ સાપ જોવા મળ્યો છે. “આફ્રો-એશિયન સેન્ડ સ્નેક” તરીકે ઓળખાતો આ સાપ કચ્છના શુષ્ક લેન્ડસ્કેપમાં નોંધપાત્ર રીતે પાછો ફર્યો છે, જેનાથી નિષ્ણાતો અને વન વિભાગ બંનેને આશ્ચર્ય થયું છે. આ રસપ્રદ ઘટના 6 સપ્ટેમ્બરની સાંજે બની હતી જ્યારે ભુજ ઉત્તર રેન્જ ફોરેસ્ટ ઓફિસર જયેશ ડુમડિયા અને તેમની ટીમ કચ્છના સૌથી ઊંચા બિંદુ કાલા ડુંગર નજીક પેટ્રોલિંગમાંથી પાછા ફરી રહ્યા હતા. સાંજના સમયે અચાનક તેમના વાહનની સામે એક પાતળો, ઝડપી સાપ દેખાયો. આ સાપ તેમના માટે સંપૂર્ણપણે નવો હતો, તેથી અધિકારીએ તરત જ તેના ફોટા અને વીડિયો કેદ કર્યા. જ્યારે આ પુરાવા વૈજ્ઞાનિકો અને સર્પ નિષ્ણાતોને ઓળખ માટે મોકલવામાં આવ્યા, ત્યારે તેઓએ સર્વાનુમતે પુષ્ટિ આપી કે તે “આફ્રો-એશિયન સેન્ડ સ્નેક” છે.
આટલું ખાસ શું છે?
Kutchમાં આ સાપની છેલ્લી હાજરી 1872 માં મહાન ચેક પેલિયોન્ટોલોજિસ્ટ ફર્ડિનાન્ડ સ્ટોલિઝ્કા દ્વારા નોંધાઈ હતી. ત્યારથી આ વિસ્તારમાં તેનું કોઈ સત્તાવાર અને નક્કર દૃશ્ય જોવા મળ્યું નથી. લગભગ 150 વર્ષ પછી આ પ્રજાતિનું પુનઃઉદભવ વન્યજીવન સંરક્ષણના ઇતિહાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ માનવામાં આવે છે. આફ્રો-એશિયન રેતીના સાપની ભૌગોલિક શ્રેણી વિશાળ છે. તે મુખ્યત્વે ભારતના ગુજરાત અને રાજસ્થાનના શુષ્ક પ્રદેશોમાં તેમજ પશ્ચિમ એશિયા અને આફ્રિકાના દરિયાકાંઠાના પ્રદેશોમાં જોવા મળે છે. જોકે તે હળવો ઝેરી સાપ છે, તે સામાન્ય રીતે માનવો માટે જોખમી નથી. આ પ્રાણી મુખ્યત્વે દિવસ દરમિયાન શિકાર કરે છે અને ગરોળી, ઉંદરો અને નાના પક્ષીઓનો શિકાર કરે છે.
“આ શોધ એક મોટી સિદ્ધિ છે”
કચ્છ વન સંરક્ષક ધીરજ મિત્તલે આ શોધને એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ ગણાવી. તેમણે કહ્યું કે આટલા વર્ષો પછી 1872 ના ઐતિહાસિક સર્વે રેકોર્ડની ભૌતિક રીતે ચકાસણી કરવી એ કોઈ નાની સિદ્ધિ નથી. આ દુર્લભ ઘટના એ વાતનો મજબૂત પુરાવો છે કે કચ્છનો સૂકો અને ઉજ્જડ દેખાતો વિસ્તાર ખરેખર અનન્ય જૈવવિવિધતાથી ભરેલો છે.