pakistan: સાઉદી અરેબિયા પર હુથી હુમલો: પાકિસ્તાનની વળતી કાર્યવાહીની ચેતવણી; આ આકરા વલણ પાછળનું કારણ શું છે?

pakistan: જ્યારે યમનના હુથી વિદ્રોહીઓએ સાઉદી અરેબિયા પર મિસાઇલ અને ડ્રોન દ્વારા હુમલો કર્યો, ત્યારે પાકિસ્તાને તરત જ પોતાની સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી. પાકિસ્તાનના સંરક્ષણ મંત્રી ખ્વાજા આસિફે જણાવ્યું હતું કે સાઉદી અરેબિયા પરના હુમલાને માત્ર સાઉદી અરેબિયાની જ લડાઈ તરીકે જોવામાં આવશે નહીં. પાકિસ્તાન, સાઉદી અરેબિયા અને તુર્કી વચ્ચે થયેલા ‘મક્કા સંરક્ષણ કરાર’નો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે કહ્યું કે એક સભ્ય પરનો હુમલો ત્રણેય સભ્યો પરનો હુમલો ગણવામાં આવશે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, જો સાઉદી અરેબિયા કોઈ સંકટનો સામનો કરે તો પાકિસ્તાન પીછેહઠ કરશે નહીં. જોકે, પાકિસ્તાને એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે આ કરારનો ઉદ્દેશ્ય અન્ય દેશો પર હુમલો કરવાનો નથી.

પાકિસ્તાન, સાઉદી અરેબિયા અને તુર્કીએ ગયા વર્ષે ઓગસ્ટમાં મક્કામાં સંરક્ષણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ કરાર હેઠળ, એક સભ્ય પરના હુમલાને ત્રણેય સભ્યો પરનો હુમલો માનવામાં આવે છે. ખ્વાજા આસિફે સાઉદી અરેબિયા પ્રત્યે પાકિસ્તાનની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો અને આ કરારને આક્રમક લશ્કરી જોડાણને બદલે રક્ષણાત્મક સ્વરૂપનો ગણાવ્યો.

વાસ્તવમાં શું થયું?
મંગળવારે, ઈરાન-સમર્થિત હુથીઓએ સાઉદી અરેબિયાના અનેક વિસ્તારોને નિશાન બનાવ્યા. મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલામાં શહેરો તેમજ આર્થિક અને ઊર્જા માળખાગત સુવિધાઓને નિશાન બનાવવામાં આવી હતી, જેમાં ઓછામાં ઓછા 73 નાગરિકો ઘાયલ થયા હતા. હુમલા બાદ, સાઉદી અરેબિયાએ પોતાની સાર્વભૌમત્વના રક્ષણ માટે જરૂરી પગલાં લેવાની જાહેરાત પણ કરી હતી. આ સૂચવે છે કે યમનનો સંઘર્ષ હવે સાઉદીની ધરતી અને તેના મહત્વપૂર્ણ સ્થાપનો સુધી વિસ્તર્યો છે.

પાકિસ્તાને હુથીઓને શું ચેતવણી આપી?
ખ્વાજા આસિફે જણાવ્યું હતું કે જો યમનના સંઘર્ષને સાઉદી અરેબિયા સુધી ફેલાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે, તો મક્કા કરારની સામૂહિક સંરક્ષણની જોગવાઈઓ લાગુ કરવામાં આવી શકે છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે આ બાબતે કોઈ અસ્પષ્ટતા ન હોવી જોઈએ; પાકિસ્તાન કરારની શરતોથી બંધાયેલું છે અને જરૂર પડ્યે સાઉદી અરેબિયાની પડખે ઊભું રહેશે. જોકે, રસપ્રદ વાત એ છે કે આસિફે એ પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો કે હુથી હુમલા બાદ પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચે કોઈ સીધો સંપર્ક થયો હોય તે વિશે તેમને જાણકારી નથી. શું પાકિસ્તાન હવે હુથીઓ સાથે સીધા સંઘર્ષમાં ઉતરશે?
તેમ કહેવું ઉતાવળ ગણાશે. ખુદ આસિફે કહ્યું હતું કે મક્કા કરાર કોઈ આક્રમક કરાર નથી; આનો અર્થ એ છે કે પાકિસ્તાન, સાઉદી અરેબિયા અને તુર્કી કોઈ પણ દેશ પર હુમલો શરૂ કરશે નહીં. તેમણે એ પણ નોંધ્યું હતું કે આ ત્રણેય દેશોની સંયુક્ત સૈન્ય શક્તિ કોઈપણ સંભવિત આક્રમણખોરને મજબૂત સંદેશ આપે છે. આસિફના મતે, દરેક હુમલાનો જવાબ સીધી સૈન્ય કાર્યવાહી દ્વારા આપવો જરૂરી નથી. તેમણે ટિપ્પણી કરી, “આપણે ઈંટનો જવાબ પથ્થરથી આપવાની જરૂર નથી.”