Job: એકમાત્ર નોકરી હવે માનસિક શાંતિ કે સુરક્ષાની ખાતરી આપતી નથી; યુવાનો હવે ‘બેકઅપ’ કારકિર્દી (વૈકલ્પિક વ્યવસાય) વિકસાવી રહ્યા છે અને AIના યુગમાં વિવિધ કૌશલ્યો કેળવવા પર ધ્યાન આપી રહ્યા છે

job: એક દાયકા પહેલાં સુધી, સારી નોકરી, નિયમિત પગાર અને વાર્ષિક પગારવધારો એ કારકિર્દીની સુરક્ષાના મુખ્ય માપદંડો ગણાતા હતા; જોકે, AIનો વધતો ઉપયોગ, વારંવાર થતી છટણી (layoffs), ધીમી ભરતી પ્રક્રિયા અને આર્થિક અનિશ્ચિતતાએ આ વિશ્વાસને ડગમગાવી દીધો છે.

હવે, મોટી સંખ્યામાં યુવા વ્યાવસાયિકો માત્ર એક નોકરી પર નિર્ભર રહેવાને બદલે નવા કૌશલ્યો શીખવા, ફ્રીલાન્સ કામ કરવા, ઓનલાઇન વ્યવસાયો શરૂ કરવા અથવા આવકના વધારાના સ્ત્રોત ઊભા કરવા તરફ વળી રહ્યા છે. નિષ્ણાતો આને “સ્ટેબિલિટી સ્ટેકિંગ” (stability stacking) કહે છે – એટલે કે ભવિષ્યના જોખમો સામે રક્ષણ મેળવવા માટે સુરક્ષાના અનેક સ્તરો ઊભા કરવા. આ વલણ અમેરિકામાં ‘મિલેનિયલ’ (millennial) પેઢીમાં સ્પષ્ટપણે જોવા મળે છે, અને ભારતમાં પણ સ્થિતિ કંઈ ખાસ અલગ નથી.

છેલ્લા ત્રણ વર્ષોમાં IT અને સ્ટાર્ટઅપ ક્ષેત્રોમાં હજારો કર્મચારીઓને નોકરીમાંથી છૂટા કરવામાં આવ્યા છે. AIને કારણે એન્ટ્રી-લેવલ (શરૂઆતના સ્તરની) અને નિયમિત પ્રકારની નોકરીઓ અંગે ચિંતાઓ ઊભી થઈ છે. રહેઠાણ, શિક્ષણ અને સ્વાસ્થ્ય સંભાળના વધતા ખર્ચને કારણે વધારાની આવકની જરૂરિયાત વધી છે. પોતાની મુખ્ય નોકરીની સાથે સાથે, યુવાનો યુટ્યુબ ચેનલ્સ, કન્ટેન્ટ ક્રિએશન, ઓનલાઇન ટ્યુટરિંગ, શેરબજારમાં રોકાણ, એફિલિએટ માર્કેટિંગ અને ફ્રીલાન્સિંગ જેવા માધ્યમો અપનાવી રહ્યા છે. ત્રણ કિસ્સાઓ (case studies) આ બદલાતા વલણને સ્પષ્ટ કરે છે.

AI તરફ વળતા IT પ્રોફેશનલ: નોઈડાના ૩૪ વર્ષીય સોફ્ટવેર એન્જિનિયર રોહિત પાસે સુરક્ષિત નોકરી છે, પરંતુ તેમણે છેલ્લા બે વર્ષમાં પોતાની કંપનીમાં છટણીના અનેક તબક્કા જોયા છે. તેમણે AIનો કોર્સ પૂર્ણ કર્યો અને સપ્તાહના અંતે (વીકેન્ડમાં) નાના વ્યવસાયો માટે વેબસાઇટ્સ બનાવીને વધારાની આવક મેળવવાનું શરૂ કર્યું. હવે આ કામ તેમની માસિક આવકનો લગભગ ૨૦% હિસ્સો ધરાવે છે.

બેંક કર્મચારીની નવી વ્યૂહરચના: મુંબઈના ૩૮ વર્ષીય બેંક અધિકારી નેહાએ ડિજિટલ માર્કેટિંગમાં સર્ટિફિકેટ કોર્સ પૂર્ણ કર્યો છે. તેમનું માનવું છે કે જો બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં ઓટોમેશન વધશે, તો તેમની પાસે કારકિર્દી બદલવાનો વિકલ્પ ઉપલબ્ધ રહેશે. મેનેજરનું જોબ પોર્ટફોલિયો
બેંગલુરુના ૪૧ વર્ષીય પ્રોડક્ટ મેનેજર સુહાસ તેમની પૂર્ણ-સમયની નોકરીની સાથે ઓનલાઇન મેન્ટરિંગ અને કારકિર્દી કોચિંગનું કામ પણ કરે છે. તેમનું માનવું છે કે આવકના માત્ર એક જ સ્ત્રોત પર નિર્ભર રહેવું હવે જોખમી છે. સ્ટેબિલિટી સ્ટેકિંગ શું છે?

બહુવિધ આવકના સ્ત્રોતો બનાવવા; નવી તકનીકી અને AI કુશળતા શીખવી; વ્યાવસાયિક નેટવર્ક્સનો વિસ્તાર કરવો; ફ્રીલાન્સ અથવા કન્સલ્ટિંગ કાર્ય હાથ ધરવું; જો જરૂરી હોય તો કારકિર્દી બદલવા માટે તૈયાર રહેવું; અને બચત અને રોકાણોનો મજબૂત પાયો બનાવવો.

કર્મચારીઓ સુરક્ષા માટે તૈયારી કરી રહ્યા છે

ગ્લાસડોરના અહેવાલ મુજબ, જ્યારે લોકો ભૂતકાળમાં પ્રમોશનની રાહ જોતા હતા, ત્યારે તેઓ હવે સક્રિયપણે વિકલ્પો બનાવે છે. નવું કારકિર્દી મોડેલ ફક્ત એક જ નોકરી સુધી મર્યાદિત નથી; કર્મચારીઓ હવે સક્રિયપણે પોતાની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરી રહ્યા છે. વિકસિત ટેકનોલોજી, AI અને અનિશ્ચિત નોકરી બજાર વચ્ચે, નવી પેઢીનો મંત્ર સ્પષ્ટ છે: કામ કરતા રહો, પરંતુ ફક્ત તે જ નોકરી પર આધાર રાખશો નહીં.