rahul gandhiનો મોટો દાવો: ભાજપની રાજ્યોમાં સતત જીત; ચૂંટણીમાં ગરબડ થઈ હોવાની ‘૧૦૦% ખાતરી’
rahul gandhi: કોંગ્રેસના નેતા અને લોકસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ એક પત્રકાર પરિષદ દરમિયાન ચૂંટણી પ્રણાલી અંગે મહત્વપૂર્ણ દાવો કર્યો હતો. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે ભારતની લોકસભા અને વિધાનસભા ચૂંટણીઓમાં ગરબડ થઈ હતી અને કહ્યું કે આ સાબિત કરવા માટે તેમની પાસે પૂરતા પુરાવા છે. રાહુલ ગાંધીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આ માત્ર ચૂંટણી પ્રક્રિયાને લગતો મુદ્દો નથી, પરંતુ દેશના લોકતાંત્રિક માળખા સાથે જોડાયેલો વિષય છે.
રાહુલ ગાંધીએ ભારપૂર્વક કહ્યું કે તેઓ આ નિવેદનો કોઈ આધાર વિના નથી કરી રહ્યા. તેમના મતે, તેમની પાસે રહેલી માહિતી અને પુરાવા એ સાબિત કરવા માટે પૂરતા છે કે ભારતીય ચૂંટણીઓમાં ૧૦૦ ટકા ચોકસાઈ સાથે ગરબડ થઈ હતી. તેમણે ખાસ કરીને ૨૦૨૪ની લોકસભા ચૂંટણી અને વિવિધ વિધાનસભા ચૂંટણીઓનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
‘જો મત સુરક્ષિત નહીં રહે, તો બંધારણ કામ નહીં કરે’
ચૂંટણી પંચની ભૂમિકા પર સવાલ ઉઠાવતા રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે જનતાના મતનું રક્ષણ કરવું એ પંચની જવાબદારી છે. તેમણે ટિપ્પણી કરી કે જો મતદાન પ્રણાલી સાથે ચેડાં થાય, તો બંધારણ તેની તાકાત ગુમાવે છે, જેની અસર કાયદાના શાસન અને લોકતાંત્રિક સંસ્થાઓ પર પડે છે.
તેમણે ચૂંટણી પંચને દેશના મતદારોના મતોનું રક્ષણ કરવાની જવાબદારી ધરાવતી બંધારણીય સંસ્થા તરીકે વર્ણવી. રાહુલના મતે, મતનું રક્ષણ કરવામાં નિષ્ફળતા માત્ર ચૂંટણી પૂરતી સીમિત નથી રહેતી, પરંતુ સમગ્ર લોકતાંત્રિક માળખાને અસર કરે છે.
સત્તાવિરોધી લહેર (એન્ટી-ઇન્કમબન્સી) અંગે ઉઠાવેલા સવાલો
અનેક રાજ્યોમાં ભાજપના સતત ચૂંટણી પ્રદર્શનનો ઉલ્લેખ કરતા, રાહુલ ગાંધીએ ‘એન્ટી-ઇન્કમબન્સી’ (સત્તાધારી પક્ષ વિરુદ્ધનો જનઆક્રોશ)ની ઘટના અંગે પણ સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ભારતમાં સામાન્ય રીતે સરકારો વિરુદ્ધ એન્ટી-ઇન્કમબન્સી જોવા મળે છે, પરંતુ ઘણા રાજ્યોમાં તે અદૃશ્ય થઈ રહી હોય તેવું લાગે છે. તેમણે હરિયાણા, મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાતના ઉદાહરણો આપતા કહ્યું કે તેમને સમજાતું નથી કે આ વિવિધ રાજ્યોમાં એન્ટી-ઇન્કમબન્સી કેવી રીતે સાવ ગાયબ થઈ જાય છે. ત્યારબાદ તેમણે ઈરાક અને ઉત્તર કોરિયાના ઉદાહરણો ટાંકીને કહ્યું કે જ્યાં લોકશાહી નથી હોતી, ત્યાં એન્ટી-ઇન્કમબન્સી પણ હોતી નથી.
‘મતની ચોરીથી લઈને કાયદા અને સંસ્થાઓની ચોરી સુધી’
રાહુલ ગાંધીએ તેમના નિવેદનમાં ‘મતની ચોરી’ અને કાયદા તથા સંસ્થાઓને નબળા પાડવાની પ્રક્રિયા વચ્ચે સંબંધ દર્શાવ્યો હતો. તેમણે દલીલ કરી હતી કે જો ચૂંટણી દરમિયાન મતો સાથે ચેડાં કરવામાં આવે અને તેના આધારે સાંસદો ચૂંટાઈ આવે, તો તેમના દ્વારા ઘડવામાં આવેલા કાયદા અને કરવામાં આવેલા સંસ્થાકીય ફેરફારો પણ તપાસના દાયરામાં આવે છે. તેમણે કહ્યું કે મતની ચોરીથી શરૂ થઈને કાયદાની ચોરી અને ત્યારબાદ સંસ્થાઓની ચોરી સુધીનો ક્રમ આગળ વધે છે. રાહુલ ગાંધીએ ભારપૂર્વક કહ્યું હતું કે તેમણે ઉઠાવેલા મુદ્દાઓ નજીકના ભવિષ્યમાં સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ થઈ જશે.
‘ચૂંટણી કમિશનરોએ CEC જ્ઞાનેશ કુમાર અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા’
રાહુલ ગાંધીએ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમાર અંગે પણ ગંભીર આક્ષેપો કર્યા હતા. તેમણે જણાવ્યું હતું કે બે ચૂંટણી કમિશનરોએ જ્ઞાનેશ કુમારની કાર્યશૈલી અને ચૂંટણી પ્રક્રિયા સંબંધિત નિર્ણયો અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા હતા. આ નિવેદન ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસના એ અહેવાલની પૃષ્ઠભૂમિમાં આવ્યું છે જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ચૂંટણી કમિશનરો સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીએ છેલ્લા દસ મહિનામાં ચૂંટણી પંચના અમુક નિર્ણયો અને પ્રક્રિયાઓ અંગે વારંવાર વાંધાઓ નોંધાવ્યા હતા. અહેવાલ મુજબ, આ વાંધાઓ મતદાર યાદી, નવા મતદારોની નોંધણી અને ડેટાની સુલભતા જેવા મુદ્દાઓને આવરી લેતા હતા.