pm modi: સોશિયલ મીડિયા પર નીરજ ચોપરાના જેવલિન (ભાલા)ની હરાજી અંગે સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ સુહેલ સેઠે વડાપ્રધાન મોદી દ્વારા અનુસરવામાં આવતી ૨૫ વર્ષ જૂની પરંપરા પર પ્રકાશ પાડ્યો છે. માત્ર ભેટોનો સંગ્રહ કરવાને બદલે, વડાપ્રધાન મોદી ઉમદા કાર્યોને સમર્થન આપવા માટે તેની હરાજી કરે છે. તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પર એવા દાવાઓ ફરતા થયા હતા કે ટોક્યો ઓલિમ્પિકમાં ગોલ્ડ મેડલ જીતવા માટે નીરજ ચોપરાએ વાપરેલા જેવલિનની—જે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને ભેટમાં આપવામાં આવ્યું હતું—ત્યારબાદ ૧.૫ કરોડ રૂપિયામાં હરાજી કરવામાં આવી હતી. જાણીતા ભારતીય ઉદ્યોગપતિ, કટારલેખક, લેખક અને અભિનેતા સુહેલ સેઠે આ દાવાઓ અંગે એક લેખ લખ્યો હતો. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ૨૦૧૪ પહેલા મળેલી ભેટોનું સંચાલન કેવી રીતે થતું હતું અને લોકો તેને શોકેસમાં પ્રદર્શિત કરવા માટે કેટલી હદ સુધી જતા હતા.
તેમણે ઉલ્લેખ કર્યો કે ગયા સપ્તાહના અંતે એક વિવાદાસ્પદ ઘટનાક્રમ સામે આવ્યો. તેમના સોશિયલ મીડિયા ફીડ પર એક ‘રીલ’ (વીડિયો) જોવા મળી જેમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો કે વડાપ્રધાને નીરજ ચોપરા દ્વારા ભેટમાં આપવામાં આવેલા જેવલિનની હરાજી કરીને તેમનું અપમાન કર્યું છે. આ બાબત રસપ્રદ હતી કારણ કે તેમાં તેમને ગમતા અનેક વિષયોનો સમાવેશ થતો હતો – વડાપ્રધાન, હરાજી, રાજકીય પ્રતિક્રિયા અને અલબત્ત, રમતગમત. આ બાબતની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરતા તેમને કેટલીક રસપ્રદ વિગતો જાણવા મળી.
સુહેલ સેઠે કહ્યું, “દાયકાઓ દરમિયાન, મેં ઘણા શક્તિશાળી પુરુષો અને મહિલાઓને ભેટો મેળવતા જોયા છે. એવી ઘડિયાળો જે તેઓ ક્યારેક જ પહેરે છે; એવી મૂર્તિઓ જેના પરથી તેઓ ક્યારેય ધૂળ પણ સાફ કરતા નથી; ક્યારેક ખભા પર ઓઢવામાં આવતી મોંઘી શાલ. સામાન્ય રીતે, સત્તા વસ્તુઓ એકત્રિત કરવાની વૃત્તિને પ્રોત્સાહન આપે છે. ભેટમાં મળેલી વસ્તુઓનો સંગ્રહ કરવામાં આવે છે અને તેને પ્રદર્શિત કરવા માટે શોકેસ બનાવવામાં આવે છે.” “ભારતમાં, આપણે વડાપ્રધાનોને ભેટ તરીકે મર્સિડીઝ કાર મેળવતા જોયા છે, જેને તેઓ ગર્વથી રાજધાનીના રસ્તાઓ પર ચલાવતા હતા.” હરાજીની આવક સત્કાર્યોમાં વપરાય છે
તેમણે કહ્યું, “નરેન્દ્ર મોદીએ એવા સમયે આ પ્રથા બદલી નાખી જ્યારે આપણામાંથી મોટા ભાગના લોકોએ તેના પર ધ્યાન પણ આપ્યું ન હતું; તેઓ લગભગ ૨૫ વર્ષથી આવું કરી રહ્યા છે—જે લોકશાહીમાં એક પ્રકારનો વિક્રમ છે. કોઈપણ સક્ષમ મુખ્યમંત્રીની જેમ, તેમની પાસે પણ યાદગાર ભેટોનો વિશાળ સંગ્રહ એકત્રિત થતો હતો, પરંતુ સરકારી વખારોમાં ધૂળ ખાવાને બદલે આ ભેટોની હરાજી કરવામાં આવી. આ વસ્તુઓને હરાજી માટે મૂકવામાં આવી અને વેચવામાં આવી, અને તેમાંથી મળેલી રકમ સત્કાર્યોમાં વાપરવામાં આવી—એટલે કે, ઘરે કોઈ શેલ્ફ પર વસ્તુઓ સજાવીને રાખવાને બદલે કન્યા શિક્ષણને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી.”
૨૦૧૪ પછી, ‘નમામિ ગંગે’ (ગંગા નદીને સ્વચ્છ કરવાની પહેલ) ની શરૂઆત સાથે એક નવી ભાવનાનો ઉદય થયો. નદીને તેની મૂળ, સ્વચ્છ સ્થિતિમાં પાછી લાવવા માટે વ્યાપક પ્રયાસો હાથ ધરવામાં આવ્યા. આ સમયગાળા દરમિયાન જ વડાપ્રધાનને મળેલી ભેટો માટે એક વિશેષ હેતુ નક્કી કરવામાં આવ્યો. શાલ, તલવારો, મૂર્તિઓ, દિગ્ગજ ખેલાડીઓની સહીવાળા ક્રિકેટ બેટ, ઓલિમ્પિયન દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાયેલા જેવેલિન (ભાલા) અને દૂર-દૂરથી માત્ર તેમને એક ભેટ આપવા માટે આવેલા પ્રશંસકો દ્વારા બનાવવામાં આવેલા ચિત્રો—આ તમામ વસ્તુઓ ‘નેશનલ ગેલેરી ઓફ મોડર્ન આર્ટ’માં મોકલવામાં આવી. આ વસ્તુઓની મૂળ કિંમત (બેઝ પ્રાઈસ) માત્ર ₹૨૦૦ નક્કી કરવામાં આવે છે અને સામાન્ય ભારતીયો તેના માટે બોલી લગાવે છે.”