gold: ન્યૂયોર્કથી લઈને મુંબઈ સુધી સોના અને ચાંદીના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. તેનું મુખ્ય કારણ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવને કારણે વધતી જતી મોંઘવારીનો ડર છે, જે કિંમતી ધાતુઓ પર દબાણ લાવી રહ્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ $109 પ્રતિ બેરલની આસપાસ રહ્યા છે, જેનાથી માત્ર ભારતમાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં મોંઘવારીનું સંકટ વધી રહ્યું છે. પરિણામે, વિશ્વની સૌથી મોટી સેન્ટ્રલ બેંક ‘ફેડરલ રિઝર્વ’ વ્યાજદરમાં વધુ એક વધારો કરવાનું વિચારી રહી છે. તેની અસર ન્યૂયોર્કથી મુંબઈ સુધી સ્પષ્ટપણે જોવા મળી રહી છે; જ્યાં અમેરિકામાં સોનાના ભાવ $4,300 પ્રતિ ઔંસની આસપાસ જોવા મળ્યા છે, ત્યાં ભારતના ફ્યુચર્સ માર્કેટમાં ભાવ પ્રતિ 10 ગ્રામ દીઠ ₹1.50 લાખના સ્તરની નજીક છે. એવી અપેક્ષા છે કે મોંઘવારી અને વધતા વ્યાજદરોને લગતી ચિંતાઓ સોનાના ભાવમાં વધુ ઘટાડો લાવી શકે છે અને સંભવિતપણે તેને ₹1.50 લાખના સ્તર સુધી નીચે લાવી શકે છે.
ચાંદીની વાત કરીએ તો, ઉત્પાદન અને પુરવઠામાં ઘટાડો તેમજ ઔદ્યોગિક માંગ જળવાઈ રહેવા છતાં આ ધાતુના ભાવમાં તેજી જોવા મળી રહી નથી. અમેરિકાના ફ્યુચર્સ માર્કેટમાં ચાંદીના ભાવ $63 ની આસપાસ છે, જ્યારે ભારતના મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર ભાવ ₹2.30 લાખથી નીચે આવી ગયા છે – જે તેના સર્વોચ્ચ સ્તરથી 40% થી વધુનો ઘટાડો દર્શાવે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે જો વૈશ્વિક સેન્ટ્રલ બેંકો મોંઘવારીનો સામનો કરવા માટે વ્યાજદરમાં વધારો કરવાનું શરૂ કરે, તો સોના અને ચાંદી બંનેના ભાવમાં તીવ્ર ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. ચાલો આ બાબતને વિગતવાર સમજીએ…
ચાલો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારથી શરૂઆત કરીએ…
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારો સ્થાનિક સ્તરે સોના અને ચાંદીના ભાવ નક્કી કરે છે, તેથી આપણે ત્યાંથી જ શરૂઆત કરવી જોઈએ. ન્યૂયોર્કના કોમેક્સ (COMEX) માર્કેટમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. સાંજે 5:55 વાગ્યે (IST), ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ $4,327 પ્રતિ ઔંસના ભાવે ટ્રેડ થઈ રહ્યા હતા, જેમાં લગભગ $82 પ્રતિ ઔંસનો ઘટાડો નોંધાયો હતો, જ્યારે સ્પોટ ગોલ્ડના ભાવ $4,296.38 પ્રતિ ઔંસ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યા હતા, જે $52.70 પ્રતિ ઔંસનો ઘટાડો દર્શાવે છે. દરમિયાન, ન્યૂયોર્ક ફ્યુચર્સ માર્કેટમાં ચાંદીના ભાવમાં લગભગ ૩ ટકાનો ઘટાડો થયો અને તે $૬૩.૩૭ પ્રતિ ઔંસના સ્તરે ટ્રેડ થઈ રહી હતી, જ્યારે સ્પોટ સિલ્વરના ભાવ ૨.૨૧ ટકા ઘટીને $૬૩.૦૬૩૫ પ્રતિ ઔંસ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યા હતા.
આ ઘટાડો સોનાના ભાવમાં છેલ્લા એક વર્ષ દરમિયાન જોવા મળેલા મજબૂત ઉછાળા બાદ આવ્યો છે; નોંધનીય છે કે સોનાના ભાવ હજુ પણ લગભગ ૧૬.૬ ટકા જેટલા ઊંચા સ્તરે છે. તાજેતરમાં સોનાના ભાવ $૪,૬૦૦ પ્રતિ ઔંસની સપાટીને વટાવી ગયા હતા, જેના કારણે નફો વસૂલવાની (પ્રોફિટ-ટેકિંગ) તક ઊભી થઈ હતી. આ ઉપરાંત, રોકાણકારો વ્યાજ દરો અને ફુગાવા અંગેના દૃષ્ટિકોણનું પુનઃમૂલ્યાંકન કરી રહ્યા છે.