dal: કઠોળ (દાળ) એ વનસ્પતિ-આધારિત પ્રોટીનનો ઉત્તમ સ્ત્રોત છે અને તે વિવિધ વિટામિન્સ અને ખનિજો પણ પૂરા પાડે છે. સૌથી સારી વાત એ છે કે તે ભારતીય ભોજનનો મુખ્ય ભાગ છે; લોકો અઠવાડિયામાં ઓછામાં ઓછા ત્રણ વાર દાળ રાંધતા હોય છે. જો કે, તેના પોષક લાભો મેળવવા માટે તેને યોગ્ય રીતે રાંધવી ખૂબ જરૂરી છે. દાળ રાંધતી વખતે ઘણા લોકો સામાન્ય ભૂલો કરે છે, જેના કારણે તેઓ તેના પોષક તત્વોનો સંપૂર્ણ લાભ મેળવી શકતા નથી.
દાળને યોગ્ય રીતે કેવી રીતે રાંધવી
દાળને પલાળી રાખો
શેફ પંકજ ભદૌરિયા સલાહ આપે છે કે દાળ રાંધતા પહેલા તેને ધોઈ લો અને ઓછામાં ઓછા ૩૦ મિનિટ સુધી પલાળી રાખો. પલાળેલું પાણી કાઢી નાખો અને દાળ રાંધવા માટે તાજા પાણીનો ઉપયોગ કરો. પલાળેલા પાણીમાં ‘ફાઇટિક એસિડ’ (એક એન્ટી-ન્યુટ્રિઅન્ટ) હોય છે, જે આયર્ન, ઝિંક અને કેલ્શિયમ જેવા આવશ્યક પોષક તત્વોના શરીર દ્વારા શોષણમાં અવરોધ ઊભો કરે છે.
તાજા પાણીમાં દાળ રાંધો
શેફ તાજા પાણીમાં દાળ ઉકાળવાનું અને ઉપરના ભાગે જામતા ફીણને ચમચા વડે દૂર કરવાનું સૂચન કરે છે. આ ફીણમાં સેપોનિન અને અશુદ્ધિઓ હોય છે જે પાચનમાં અવરોધ લાવી શકે છે અને પેટમાં ભારેપણું અનુભવી શકે છે.
મસાલા ઉમેરવાનો યોગ્ય સમય
જ્યારે દાળ ઉકળવા લાગે અને ફીણ દૂર કરી દેવામાં આવે, ત્યારે તેમાં મીઠું અને હળદર ઉમેરો અને પછી પ્રેશર કૂકરમાં રાંધો. આ પદ્ધતિને અનુસરવાથી પોષક તત્વોથી ભરપૂર અને પાચન માટે ઉત્તમ દાળ તૈયાર થશે. હવે પછી જ્યારે તમે દાળ બનાવો, ત્યારે તમે આ પદ્ધતિ અપનાવી શકો છો. દાળના સેવનના ઘણા ફાયદા છે.
પ્રોટીનના ઉત્તમ સ્ત્રોત તરીકે, દાળ આપણા સ્નાયુઓને મજબૂત રાખવામાં મદદ કરે છે.
દાળ ખાવાથી લાંબા સમય સુધી પેટ ભરેલું લાગે છે અને તેમાં કેલરી ઓછી હોય છે, જે વજન ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.
કઠોળનો ગ્લાયસેમિક ઇન્ડેક્સ ઓછો હોય છે, જે તેને હાઈ બ્લડ સુગર લેવલ ધરાવતા લોકો માટે ફાયદાકારક બનાવે છે.
દાળ રાંધીને ખાવા ઉપરાંત, તમે તેને ફણગાવેલા સ્વરૂપમાં પણ ખાઈ શકો છો, જે વધુ પોષક તત્વોથી ભરપૂર હોય છે.