Nasa: નાસાનું રોમન સ્પેસ ટેલિસ્કોપ લોન્ચ: બ્રહ્માંડના સૌથી ઊંડા રહસ્યો અને ડાર્ક મેટરના રહસ્યનો પર્દાફાશ?

Nasa: નાસાનું નવું અને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ‘રોમન સ્પેસ ટેલિસ્કોપ’ રવિવારે સવારે કેપ કેનાવેરલ, યુએસએ ખાતેના કેનેડી સ્પેસ સેન્ટરથી સફળતાપૂર્વક લોન્ચ કરવામાં આવ્યું. આશરે $4.3 બિલિયન (લગભગ ₹36,000 કરોડ) ના ખર્ચે બનેલ, આ ટેલિસ્કોપને સ્પેસએક્સના શક્તિશાળી ‘ફાલ્કન હેવી’ રોકેટ દ્વારા અવકાશમાં મોકલવામાં આવ્યું.

‘વેબ ટેલિસ્કોપ’ નજીક, 1.6 મિલિયન કિલોમીટર દૂર સ્થિત

આ ટેલિસ્કોપ પૃથ્વીથી આશરે 1.6 મિલિયન કિલોમીટર (1 મિલિયન માઇલ) દૂર સ્થિત ચોક્કસ અવલોકન બિંદુ પર તૈનાત કરવામાં આવશે. આ તે જ સ્થાન છે જ્યાં નાસાનું પ્રખ્યાત ‘વેબ સ્પેસ ટેલિસ્કોપ’ પહેલેથી જ કાર્યરત છે. આ બસ-કદના ટેલિસ્કોપને તેના ગંતવ્ય સ્થાન સુધી પહોંચવામાં ત્રણ મહિનાથી વધુ સમય લાગશે.

હબલ કરતા 100 ગણું પહોળું દ્રષ્ટિ; બ્રહ્માંડને સરળતાથી કેદ કરી રહ્યું છે

નાસાના સાયન્સ મિશન ડિરેક્ટોરેટના નિક્કી ફોક્સના જણાવ્યા અનુસાર, રોમન ટેલિસ્કોપનું દૃશ્ય ક્ષેત્ર હબલ ટેલિસ્કોપ કરતા 100 ગણું પહોળું છે. હબલ ટેલિસ્કોપને પૂર્ણ કરવામાં 100 વર્ષ લાગશે તેવા કાર્યો રોમન ટેલિસ્કોપ દ્વારા ફક્ત એક મહિનામાં પૂર્ણ કરવામાં આવશે. તે હજારો સુપરનોવા, અબજો તારાવિશ્વો અને અસંખ્ય તારાઓને નોંધપાત્ર ચોકસાઈથી શોધી કાઢશે.

શું ડાર્ક એનર્જી અને ડાર્ક મેટરના રહસ્યો ખુલશે?

વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે રોમન ટેલિસ્કોપ બ્રહ્માંડના છુપાયેલા ઘટકો – ખાસ કરીને ‘ડાર્ક મેટર’ અને ‘ડાર્ક એનર્જી’ – પર પ્રકાશ પાડશે જે બ્રહ્માંડનો મોટાભાગનો ભાગ બનાવે છે છતાં રહસ્યમાં છુપાયેલા છે. તે આપણી ગેલેક્સીના કેન્દ્ર, આકાશગંગાનો અત્યાર સુધીનો સૌથી વિગતવાર અને ચોક્કસ નકશો બનાવશે.

‘હબલની માતા’, નેન્સી ગ્રેસ રોમનને એક મોટી શ્રદ્ધાંજલિ
આ નાસાનું પહેલું સ્પેસ ટેલિસ્કોપ છે જેનું નામ મહિલા વૈજ્ઞાનિકના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. નાસાના પ્રથમ મુખ્ય ખગોળશાસ્ત્રી, સ્વર્ગસ્થ નેન્સી ગ્રેસ રોમનની યાદમાં તેને ‘રોમન સ્પેસ ટેલિસ્કોપ’ નામ આપવામાં આવ્યું છે. વૈજ્ઞાનિક સમુદાયમાં તેમને ‘હબલની માતા’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. 1959 માં નાસામાં જોડાયા પછી, તેમણે અવકાશમાં ટેલિસ્કોપ મૂકવાની હિમાયત કરી હતી.