America: પર્સિયન ગલ્ફ, સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગ પર અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ વધી ગયો છે. યુએસ ટ્રેઝરી ડિપાર્ટમેન્ટના ફોરેન એસેટ્સ કંટ્રોલ ઓફિસ (OFAC) એ વિશ્વભરના જહાજો અને શિપિંગ કંપનીઓને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે જો તેઓ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ સંબંધિત બાબતો પર કોઈપણ ઈરાની સંગઠન સાથે માહિતી શેર કરશે તો તેમને ગંભીર યુએસ પ્રતિબંધોનો સામનો કરવો પડશે. યુએસ વહીવટીતંત્રના જણાવ્યા અનુસાર, ઈરાની સંગઠનો દ્વારા વિનંતી કરાયેલ માહિતી પૂરી પાડતા જહાજો પર પ્રતિબંધોનો સામનો કરવો પડશે, ભલે બદલામાં કોઈ નાણાકીય વ્યવહાર કે ચુકવણી કરવામાં ન આવે.
3. ઈરાની સંસ્થાઓને નિશાન બનાવવી અને ‘ઈકોનોમિક ડી-ડે’ વ્યૂહરચના
વોશિંગ્ટને તેના કડક વલણમાં ખાસ કરીને ત્રણ ઈરાની સંસ્થાઓનું નામ આપ્યું છે: પર્સિયન ગલ્ફ સ્ટ્રેટ ઓથોરિટી, પર્સિયન ગલ્ફ મરીન ઈન્સ્યોરન્સ કંપની અને હોર્મુઝસેફ મેરીટાઇમ સર્વિસીસ ઓથોરિટી. યુએસ તરફથી આ કડક ચેતવણી તેના ‘ઈકોનોમિક ડી-ડે’ ઝુંબેશનો એક ભાગ છે, જેના હેઠળ વોશિંગ્ટન ઈરાન પર આર્થિક દબાણ વધારવા અને તેના વૈશ્વિક વેપાર અને નાણાકીય સંસાધનોને મર્યાદિત કરવા માંગે છે. અગાઉ, યુએસએ આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજોને ચેતવણી આપી હતી કે આ દરિયાઈ માર્ગ દ્વારા પરિવહન માટે ઈરાનને કોઈપણ ફી અથવા ટોલ ચૂકવવા નહીં.
ઈરાનનો બદલો લેવાની ધમકી અને તેલ પુરવઠા સંકટ
બીજી બાજુ, ઈરાને આ પગલા પર કડક પ્રતિક્રિયા આપી છે, તેને “આર્થિક આતંકવાદ” ગણાવ્યો છે. ઈરાની સંગઠનોનો દાવો છે કે 46 જહાજોએ ટ્રાન્ઝિટ પ્રોટોકોલનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે અને ભવિષ્યમાં તેમની સામે ગંભીર કાર્યવાહીની ધમકી આપી છે, જેમાં ભારે દંડ, અટકાયત અથવા જપ્તીનો સમાવેશ થાય છે. બંને દેશો વચ્ચેના તણાવને કારણે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજોની અવરજવરમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. પરિણામે, વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલ અને LNG સપ્લાયમાં વિક્ષેપ પડવાનો ભય છે, જે વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર અને દરિયાઈ સુરક્ષા માટે ગંભીર ખતરો છે.




