al-qaeda: કરાચી અને કાબુલથી ઢાકા સુધી સક્રિય: ભારતના પડોશમાં અલ-કાયદાનું નેટવર્ક કેટલું વ્યાપક છે?

al-qaeda: સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UNSC) ના એક અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે દિલ્હી વિસ્ફોટ પાછળ અલ-કાયદાના આતંકવાદીઓનો હાથ હતો. હાલમાં, અલ-કાયદાના આતંકવાદીઓ પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ અને અફઘાનિસ્તાનમાં સક્રિય છે.

UNSC ના એક અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે દિલ્હીના લાલ કિલ્લા પાસે થયેલા વિસ્ફોટમાં અલ-કાયદાના આતંકવાદીઓ સામેલ હતા. 10 નવેમ્બર, 2025 ના રોજ સાંજે, નવી દિલ્હીના લાલ કિલ્લા પાસે એક કારમાં વિસ્ફોટ થયો હતો. આ વિસ્ફોટમાં અગિયાર લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા, અને ઘણા લોકો ઘાયલ થયા હતા. ભારતની રાષ્ટ્રીય તપાસ એજન્સી (NIA) સમગ્ર મામલાની તપાસ કરી રહી છે.

અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે અલ-કાયદાના આતંકવાદીઓ હવે નાના જૂથો બનાવી રહ્યા છે અને આતંકવાદી હુમલા કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. NIA એ પણ આ હુમલા માટે અલ-કાયદાને જવાબદાર ઠેરવ્યું હતું. ઓસામા બિન લાદેને ૧૯૮૮માં અલ-કાયદાની સ્થાપના કરી હતી અને ૨૦૧૧ સુધી તેનો નેતા રહ્યો.

લાદેનના માર્યા પછી, સંગઠનનું કમાન અલ-ઝવાહિરીને સોંપાયું હતું, પરંતુ ૨૦૨૨માં તેનો પણ ખાત્મો બોલાવવામાં આવ્યો હતો. આ પછી, અલ-કાયદા નોંધપાત્ર રીતે નબળું પડી ગયું હતું. જોકે, નવા UNSC રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે અલ-કાયદાએ તેના લોજિસ્ટિકલ અને નાણાકીય નેટવર્ક ફરીથી બનાવ્યા છે.

ભારતના પડોશમાં અલ-કાયદા કેટલું મજબૂત છે?

૨૦૨૨માં, UNSCએ અલ-કાયદાની એશિયા વિંગ અંગે એક રિપોર્ટ બહાર પાડ્યો હતો, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે તે સમયે એશિયામાં ૨૫૦ અલ-કાયદા આતંકવાદીઓ સક્રિય હતા. દરમિયાન, અફઘાનિસ્તાન દાવો કરે છે કે પાકિસ્તાનના સમર્થનથી તેની સરહદોમાં ૪૦૦ અલ-કાયદા આતંકવાદીઓ સક્રિય છે. અફઘાનિસ્તાનમાં તાલિબાન સરકારનો આરોપ છે કે પાકિસ્તાન અલ-કાયદા આતંકવાદીઓને શસ્ત્રો પૂરા પાડે છે.

નવા UNSC રિપોર્ટમાં હવે જણાવાયું છે કે અલ-કાયદા બાંગ્લાદેશમાં પણ પોતાનો પગપેસારો કરી રહ્યું છે. તેનો હેતુ નાના, વિકેન્દ્રિત જૂથો દ્વારા મોટા હુમલાઓને અંજામ આપવાનો છે. રિપોર્ટમાં એ પણ ઉલ્લેખ છે કે અલ-કાયદાના આતંકવાદીઓ રાસાયણિક હથિયારો વિકસાવી રહ્યા છે. 2014 માં, અલ-ઝવાહિરીએ અલ-કાયદાની અંદર અલ-કાયદા સધર્ન કમાન્ડની સ્થાપના કરી. હાલમાં, આ સંગઠનની અંદર સૌથી શક્તિશાળી એકમ છે.