pellet gun case: પેલેટ ગનના ઉપયોગ માટે સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોસિજર (SOP) શું છે? સુપ્રીમ કોર્ટે વિદ્યાર્થીઓના વિરોધ પ્રદર્શન પર સરકારને સવાલ ઉઠાવ્યા
pellet gun case: દિલ્હીના જંતર-મંતર ખાતે પ્રદર્શન દરમિયાન પ્રદર્શનકારીઓ સામે “મેટલ પેલેટ ગન” ના ઉપયોગ અંગેનો વિવાદ હવે કાનૂની સ્વરૂપ લઈ ચૂક્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હી પોલીસને પ્રદર્શનકારીઓ સામે બળપ્રયોગ અંગેના તેના સ્ટેન્ડિંગ ઓર્ડર અને સ્ટાન્ડર્ડ ઓપરેટિંગ પ્રોટોકોલ રજૂ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. અરજદારોનો દાવો છે કે પ્રદર્શન દરમિયાન મેટલ પેલેટ ગનનો ઉપયોગ વર્તમાન પોલીસ માર્ગદર્શિકા હેઠળ પ્રતિબંધિત છે.
ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત અને ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચીની બનેલી બેન્ચે આ મામલે કેન્દ્ર સરકારને નોટિસ ફટકારી હતી, અને તેનો જવાબ માંગ્યો હતો.
શું ટોળું હિંસક હતું? – અરજદાર વતી વરિષ્ઠ વકીલ દલીલ કરે છે
અરજદારોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા વરિષ્ઠ વકીલ વૃંદા ગ્રોવરે કોર્ટમાં દલીલ કરી હતી કે પોલીસ દ્વારા પ્રદર્શનકારીઓ સામે ઉપયોગમાં લેવાતા હથિયારો “મેટલ પેલેટ” હતા, જે સામાન્ય રબર અથવા પ્લાસ્ટિક ગોળીઓથી સંપૂર્ણપણે અલગ અને વધુ ઘાતક છે.
જોકે, ન્યાયાધીશ બાગચીએ જણાવ્યું હતું કે પોલીસ નિયમો ફક્ત અપવાદરૂપ પરિસ્થિતિઓમાં જ પેલેટ ગનનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપે છે. તેમણે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે જો નિયમોને પડકારવામાં ન આવે, તો ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં તેનો ઉપયોગ ‘ગ્રેડેડ અભિગમ’ ના ભાગ તરીકે ગણવામાં આવે છે.
સુપ્રીમ કોર્ટનું વલણ: અહિંસક વિરોધ પ્રદર્શનોની તરફેણમાં, પરંતુ સલામતી પણ જરૂરી છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે આ કેસમાં પેલેટના ઉપયોગની કાયદેસરતા તપાસવા તૈયાર છે, પરંતુ અરજદારોએ પહેલા સાબિત કરવું પડશે કે પોલીસે નિયમોનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે.
મુખ્ય ન્યાયાધીશે સૂચન કર્યું કે અરજદારોએ સમગ્ર નિયમોને પડકારવાને બદલે પેલેટ ગનના ઉપયોગ અંગે કોર્ટ પાસેથી યોગ્ય માર્ગદર્શિકા લેવી જોઈએ. ન્યાયાધીશ બાગચીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે કોર્ટ વિદ્યાર્થીઓના અહિંસક વિરોધ પ્રદર્શનના અધિકારને સમર્થન આપે છે, પરંતુ પોલીસની સલામતી અને પરિસ્થિતિની ગંભીરતાને આધારે, તબક્કાવાર રીતે બળનો ઉપયોગ જરૂરી બને છે.