pm modi: એપ્રિલ-જૂન ક્વાર્ટર દરમિયાન, ભારતની સોનાની માંગમાં વાર્ષિક ધોરણે છ ટકાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો. સોનાના વપરાશના મૂલ્યમાં પચાસ ટકાનો મોટો વધારો થયો હોવા છતાં આ ઘટાડો થયો. સિઝન દરમિયાન ઓછા વેચાણ અને વધુ ડ્યુટીને કારણે ઝવેરાતની માંગમાં 15 ટકાનો ઘટાડો થયો. રોકાણની માંગ ઉત્સાહજનક રહી, જેમાં બાર અને સિક્કાની ખરીદીમાં નવ ટકાનો વધારો થયો. વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલે વાર્ષિક માંગ 650 થી 750 ટન વચ્ચે રહેવાનો અંદાજ મૂક્યો છે.
વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલના અહેવાલ મુજબ, એપ્રિલ-જૂન ક્વાર્ટરમાં ભારતની સોનાની માંગ વાર્ષિક ધોરણે 6 ટકા ઘટીને 131.4 ટન થઈ ગઈ. આ માટેના મુખ્ય કારણોમાં મોસમી પરિબળોને કારણે ઓછું વેચાણ, કસ્ટમ ડ્યુટીમાં વધારો અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સોનાની ખરીદી ઘટાડવાની અપીલનો સમાવેશ થાય છે. WGCના ‘Q2 ગોલ્ડ ડિમાન્ડ ટ્રેન્ડ્સ’ રિપોર્ટ અનુસાર, ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળા દરમિયાન કુલ માંગ 139.7 ટન હતી.
WGC ખાતે પ્રાદેશિક CEO (ભારત) સચિન જૈને નોંધ્યું હતું કે, મૂલ્યની દ્રષ્ટિએ, આ એક રેકોર્ડ છે. વપરાશ ₹1,98,100 કરોડ હતો, જે પાછલા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં ₹1,32,500 કરોડ હતો. આ પાછલા વર્ષના બીજા ક્વાર્ટર કરતા 50 ટકા વધારે છે, જે દર્શાવે છે કે ગ્રાહકો ઊંચા ભાવ હોવા છતાં સોનાને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યા છે.
આગળ જોતાં, WGC એ વર્ષ માટે માંગ 650 થી 750 ટન વચ્ચે રહેવાનો અંદાજ લગાવ્યો છે. જૈને જણાવ્યું હતું કે, “અમે હજુ પણ આ વર્ષે માંગ 650-750 ટન રેન્જમાં રહેવાની અપેક્ષા રાખીએ છીએ. જોકે, વર્તમાન ભૂ-રાજકીય પરિસ્થિતિઓ, વ્યાજ દરો અને ફુગાવાને ધ્યાનમાં લેતા, હું માનું છું કે આપણે આ રેન્જની મધ્યમાં ક્યાંક પહોંચી શકીએ છીએ.”
જો સોનાના ભાવમાં વધુ સુધારો (ઘટાડો) થાય અને કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ઘટાડો થાય, તો આપણે આ રેન્જના ઉપલા છેડા સુધી પહોંચી શકીએ છીએ. સમીક્ષા હેઠળના ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન, ભારતમાં કુલ ઝવેરાતની માંગ 15 ટકા ઘટીને 75.1 ટન થઈ, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં 88.8 ટન હતી.
પીએમ મોદીની અપીલ
તેમણે જણાવ્યું હતું કે માંગની સીઝનમાં ઘટાડો, સોનાની ખરીદી ઘટાડવાની વડા પ્રધાનની અપીલ અને કસ્ટમ ડ્યુટીમાં વધારો જેવા પરિબળોએ માંગને અસર કરી હતી. આ વર્ષના મે મહિનામાં, વડા પ્રધાન મોદીએ લોકોને બિન-આવશ્યક સોનાની ખરીદીમાં ઘટાડો કરવા અને વિદેશી હૂંડિયામણ અનામત બચાવવા માટે અન્ય રીતો પર વિચાર કરવા વિનંતી કરી હતી, કારણ કે ક્રૂડ ઓઇલના અસ્થિર ભાવોને કારણે દેશનું આયાત બિલ વધી રહ્યું હતું. જૈને ડ્યુટી વધારા પછી ગ્રે માર્કેટ (અનૌપચારિક બજાર) ના વિકાસ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી, અને એવા અહેવાલો નોંધ્યા હતા કે ગેરકાયદેસર સોનું પહેલાથી જ આ બજારોમાં પ્રવેશ કરી રહ્યું છે. તેમણે ટિપ્પણી કરી, “અમારું માનવું છે કે દાણચોરી અને બજારમાં ગેરકાયદેસર સોનાનો પ્રવાહ આ ઉદ્યોગ માટે સૌથી મોટો જોખમ ઊભો કરે છે, અને અમને પહેલાથી જ આ અંગેના અહેવાલો મળી રહ્યા છે. અમે આગામી ત્રિમાસિક ગાળામાં પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખીશું.”