Trump: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે અમેરિકા અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચેના પરમાણુ કરાર અંગે એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ કરાર ફક્ત ઉર્જા અને અન્ય નાગરિક જરૂરિયાતો માટે છે, પરંતુ તેમાં એક મહત્વપૂર્ણ શરત શામેલ છે: સાઉદી અરેબિયાએ અબ્રાહમ કરાર હેઠળ ઇઝરાયલ સાથે સંબંધો સામાન્ય કરવા જોઈએ. ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્રુથ સોશિયલ પર આ માહિતી શેર કરી હતી. જ્યારે યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ એનર્જીએ મૂળ કરારની જાહેરાત કરી ત્યારે આ શરત જાહેર કરવામાં આવી ન હતી.
પોતાના નિવેદનમાં, ટ્રમ્પે ભાર મૂક્યો હતો કે આ કરાર હેઠળ કોઈ યુરેનિયમ સંવર્ધન થશે નહીં, સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તે ફક્ત બિન-લશ્કરી હેતુઓ માટે છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે સમગ્ર કરાર સાઉદી અરેબિયાના અબ્રાહમ કરારમાં જોડાવા અને ઇઝરાયલ સાથેના સંબંધો સામાન્ય કરવા પર આધારિત છે. ટ્રમ્પના પ્રથમ કાર્યકાળ દરમિયાન અમેરિકા દ્વારા અબ્રાહમ કરારની મધ્યસ્થી કરવામાં આવી હતી; આ કરારો હેઠળ, સંયુક્ત આરબ અમીરાત, બહેરીન, સુદાન અને મોરોક્કો જેવા મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતા દેશોએ ઇઝરાયલ સાથેના સંબંધો સામાન્ય કર્યા.
પરમાણુ કરારની મુખ્ય શરતો શું છે?
કરારની જાહેરાત કરવામાં આવી ત્યારે યુએસ ઉર્જા વિભાગે ઇઝરાયલ સાથેના સંબંધોને સામાન્ય બનાવવા માટેની શરતનો ઉલ્લેખ કર્યો ન હતો.
જાહેરાતમાં યુરેનિયમ સંવર્ધન પર પ્રતિબંધ મૂકતી કોઈપણ શરતોનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો ન હતો.
કરારનો સંપૂર્ણ ટેક્સ્ટ હજુ સુધી જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી.
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે પણ કરારની વિગતવાર શરતો જાહેર કરી નથી.
આ કરાર પર યુએસ ઉર્જા સચિવ ક્રિસ રાઈટ અને સાઉદી ઉર્જા પ્રધાન પ્રિન્સ અબ્દુલ અઝીઝ બિન સલમાન દ્વારા હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા.
આ કરાર હજુ પણ યુએસ કોંગ્રેસની મંજૂરીની રાહ જોઈ રહ્યો છે.
યુએસ ઉર્જા વિભાગ અનુસાર, આ કરાર ઘણા દાયકાઓ સુધી ચાલતી બહુ-અબજ ડોલરની ભાગીદારી માટે કાનૂની પાયો નાખશે.
વિભાગે જણાવ્યું હતું કે આ ભાગીદારીનો હેતુ પરમાણુ પ્રસાર અટકાવવા અને યુએસ અને સાઉદી અરેબિયા દ્વારા શેર કરાયેલા વિવિધ આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક લક્ષ્યોને આગળ વધારવાનો છે.
સાઉદી અરેબિયા અને પેલેસ્ટાઇનનું વલણ શું રહ્યું છે? અગાઉ, સાઉદી અરેબિયાને યુરેનિયમ સંવર્ધન કરવાની મંજૂરી આપતા કોઈપણ કરાર માટે ઇઝરાયલ સાથે સંબંધોને સામાન્ય બનાવવાને પૂર્વશરત માનવામાં આવતી હતી. જો કે, સાઉદી નેતૃત્વ લાંબા સમયથી જાળવી રાખ્યું છે કે પેલેસ્ટિનિયન રાજ્ય તરફ નક્કર અને અર્થપૂર્ણ પ્રગતિ વિના ઇઝરાયલ સાથે સંબંધોને સામાન્ય બનાવવા શક્ય નથી. આ સંદર્ભમાં, ટ્રમ્પની નવી શરત બંને રાષ્ટ્રો વચ્ચેની ભવિષ્યની વાટાઘાટોને અસર કરી શકે છે.