hasina: ૬૬૩ કેસ અને મૃત્યુદંડની સજા ભોગવી રહેલી શેખ હસીના બાંગ્લાદેશ કેમ પાછા ફરવા માંગે છે?

hasina: બાંગ્લાદેશના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન શેખ હસીનાએ આ વર્ષે દેશમાં પાછા ફરવાનો પોતાનો ઇરાદો જાહેર કર્યો છે. આ નિવેદનથી ઢાકા અને નવી દિલ્હી બંનેમાં એક નવી રાજકીય ચર્ચા શરૂ થઈ છે. લગભગ ૨૨ મહિનામાં પહેલી વાર આવામી લીગના વડાએ જાહેરમાં સ્વદેશ પાછા ફરવાની વાત કરી છે.

હાલમાં હસીના પર બાંગ્લાદેશમાં ૬૬૩ કાનૂની કેસ ચાલી રહ્યા છે. ઢાકાની એક કોર્ટે તેમને માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાઓ સાથે સંકળાયેલા કેસમાં મૃત્યુદંડની સજા પણ ફટકારી છે, જોકે કાનૂની પ્રક્રિયા હજુ પણ ચાલુ છે. આ સંજોગોને જોતાં, તેમના પાછા ફરવાના નિર્ણયથી બાંગ્લાદેશમાં ચાલી રહેલા રાજકીય વિકાસ અંગે પ્રશ્નો ઉભા થયા છે.

હસીના કેમ પાછા ફરવા માંગે છે?

૭૮ વર્ષીય હસીના બાંગ્લાદેશ આવામી લીગના પ્રમુખ રહ્યા છે. જ્યારથી તેમણે બાંગ્લાદેશ છોડી દીધું અને ભારતમાં રહેવાનું શરૂ કર્યું, ત્યારથી પાર્ટીની પ્રવૃત્તિઓ મોટાભાગે અટકી ગઈ છે, અને દેશમાં તેના પર પ્રતિબંધો હજુ પણ લાગુ છે. તે જ સમયે, રાજકીય વર્તુળોમાં હસીના પર પાર્ટીનું નેતૃત્વ બીજા કોઈને સોંપવા માટે દબાણ વધી રહ્યું છે. આમ કરવાથી તેમના પરિવારનો આવામી લીગ પર લાંબા સમયથી ચાલતો પ્રભાવ નબળો પડી શકે છે, જેના કારણે તેમનું રાજકીય રીતે પુનરાગમન મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.

આ અટકળોને શું વેગ આપી રહ્યું છે?

તાજેતરની ઘણી ઘટનાઓએ એવી અટકળોને વેગ આપ્યો છે કે બાંગ્લાદેશમાં રાજકીય પરિદૃશ્ય બદલાઈ શકે છે:

1. સ્થાનિક ચૂંટણીઓમાં આવામી લીગના કાર્યકરોને પરવાનગી

બાંગ્લાદેશ ચૂંટણી પંચે આવામી લીગના કાર્યકરોને આગામી સ્થાનિક પંચાયત ચૂંટણીઓ સ્વતંત્ર ઉમેદવારો તરીકે લડવાની મંજૂરી આપી છે, જો તેઓ જરૂરી સોગંદનામા રજૂ કરે. આ સામાન્ય ચૂંટણીઓ દરમિયાન લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધોથી દૂર થવાનું ચિહ્નિત કરે છે. રાજકીય વિશ્લેષકો માને છે કે આ નિર્ણય આ વર્ષના અંતમાં યોજાનારી સ્થાનિક ચૂંટણીઓ પહેલાં બદલાતા રાજકીય સમીકરણોને પ્રતિબિંબિત કરી શકે છે.

**2. ** જમાત-એ-ઇસ્લામી પર પ્રતિબંધ માટે નવેસરથી હાકલ

બાંગ્લાદેશી સંસદમાં જમાત-એ-ઇસ્લામી પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો મુદ્દો ફરી ઉભરી આવ્યો છે. BNP સાંસદ રફીકુલ ઇસ્લામે પાર્ટી સામે કાર્યવાહીની માંગ કરી હતી, જ્યારે BNPના વરિષ્ઠ નેતા ફખરુલ ઇસ્લામ આલમગીરે જણાવ્યું હતું કે જમાતે 1971ના મુક્તિ યુદ્ધ દરમિયાન તેની ભૂમિકા માટે ક્યારેય માફી માંગી નથી અને દેશની સ્વતંત્રતાનો આદર કરતી નથી.

3. રાજકીય પરિવર્તનના દાવા

જમાત નેતા એટીએમ અઝહરે આરોપ લગાવ્યો છે કે અવામી લીગને મુખ્ય પ્રવાહના રાજકારણમાં પાછા લાવવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે. તેમના દાવા મુજબ, આ યોજનામાં જમાતને નબળી પાડવાનો અને શેખ હસીનાના નેતૃત્વ હેઠળના અવામી લીગને – જે રાજકીય રીતે નબળી પડી ગઈ છે – સંસદીય વિપક્ષ તરીકે સ્થાપિત કરવાનો સમાવેશ થાય છે. બાંગ્લાદેશ સરકારે આ દાવાઓની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી નથી.

હસીનાની જાહેરાતથી બાંગ્લાદેશના બદલાતા રાજકીય પરિદૃશ્યને ફરી એકવાર ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવવામાં આવ્યું છે. તે જોવાનું બાકી છે કે તે ખરેખર પરત ફરશે કે નહીં અને આ પગલાની દેશની રાજનીતિ પર શું અસર પડશે.