India and US વચ્ચે એક સંયુક્ત પત્રકાર પરિષદ યોજાઈ હતી, જેમાં અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો અને ભારતના વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકરે પોતાના સંબોધનો રજૂ કર્યા હતા.
અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોએ નવી દિલ્હીમાં ભારતીય વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકર સાથે સંયુક્ત પત્રકાર પરિષદ સંબોધી હતી. રુબિયોએ જણાવ્યું હતું કે જ્યારે આપણી પાસે ઘણા પ્રકારના જોડાણો અને ભાગીદારી છે, ત્યારે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી અલગ છે.
રુબિયોએ જણાવ્યું હતું કે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીનો અર્થ એ છે કે બંને દેશોના હિતો ઊંડાણપૂર્વક જોડાયેલા છે અને તેઓ મુખ્ય પડકારોનો સામનો કરવા માટે વ્યૂહાત્મક સ્તરે સાથે મળીને કામ કરે છે. ભારત આજે અમેરિકાના સૌથી મહત્વપૂર્ણ વ્યૂહાત્મક ભાગીદારોમાંનું એક છે. આ ભાગીદારી આપણા સહિયારા મૂલ્યો પર આધારિત છે. આપણે વિશ્વના બે સૌથી મોટા લોકશાહી દેશો છીએ. લોકશાહીની ઓળખ એ છે કે તેઓ સીધા જનતા પ્રત્યે જવાબદાર છે. આપણી પાસે સ્વતંત્ર મીડિયા છે, અને તમારી પાસે પણ એક જીવંત મીડિયા અને મજબૂત તપાસ વાતાવરણ છે. આપણે આપણા મતદારો પ્રત્યે જવાબદાર છીએ, અને તમારી પાસે મજબૂત વિરોધ પક્ષ અને મીડિયા પણ છે. આ જ કારણો છે જેના કારણે આપણા હિતો કુદરતી રીતે એકરૂપ થાય છે.
આતંકવાદનો મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્યો
રુબિયોએ કહ્યું કે વૈશ્વિક આતંકવાદી નેટવર્કને કારણે બંને દેશોએ પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે આતંકવાદનો સામનો કર્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અવિરત ચાલુ રહેવો જોઈએ. કોઈપણ દેશ દ્વારા કોઈપણ આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગનું રાષ્ટ્રીયકરણ સામાન્ય રીતે સ્વીકારવું જોઈએ નહીં.
એ નોંધવું જોઈએ કે રુબિયોએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અંગે ઈરાનના દાવાઓને સ્પષ્ટપણે નિશાન બનાવ્યા હતા.
ભારતીય વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકરે શું કહ્યું?
ભારતીય વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકરે કહ્યું, “અમે દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો કરી છે અને પ્રેસ કોન્ફરન્સ પછી બાકીની ચર્ચાઓ ચાલુ રાખીશું. આ તેમની (માર્કો રુબિયોની) ભારતની પ્રથમ મુલાકાત છે. તેઓ પદ સંભાળ્યા પછીથી અમારી સાથે સતત સંપર્કમાં છે, અને અમારી ચર્ચાઓ ચાલુ છે. આ મુલાકાત યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે અમારી વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીના સંદર્ભમાં છે.”
જયશંકરે કહ્યું, “અમારી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી છે. ગઈકાલે, વિદેશ મંત્રીએ વડા પ્રધાન મોદી સાથે મુલાકાત કરી હતી. ગઈકાલે અમારી મુલાકાત દરમિયાન, અમે પશ્ચિમ એશિયાના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી હતી. મેં તેમની સાથે મારી તાજેતરની કેરેબિયન મુલાકાતના મારા અનુભવો પણ શેર કર્યા હતા.”
જયશંકરે કહ્યું, “અમે ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં નવા વિકાસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીશું. યુક્રેન અને ઇન્ડો-પેસિફિક પર પણ ચર્ચા કરવામાં આવશે. આ વિષયો QUAD મીટિંગના એજન્ડામાં છે.”
તેમણે કહ્યું, “સંરક્ષણ અને સુરક્ષા સહયોગના સંદર્ભમાં, 10-વર્ષના મુખ્ય સંરક્ષણ ભાગીદારી ફ્રેમવર્ક કરારને અપડેટ કરવામાં આવ્યો છે. અમે પાણીની અંદરના ક્ષેત્ર જાગૃતિ પર એક વ્યાપક રોડમેપ કરાર પર પણ હસ્તાક્ષર કર્યા. અમે સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં મેક ઇન ઇન્ડિયા અભિગમને ધ્યાનમાં લેવા અને તાજેતરના સંઘર્ષોમાંથી શીખેલા પાઠ પર નિર્માણ કરવાના મહત્વ પર ચર્ચા કરી.”
આર્થિક મોરચે, તેમણે કહ્યું, “અમે પરસ્પર ફાયદાકારક વેપાર પર ડ્રાફ્ટ વચગાળાના કરારને શક્ય તેટલી વહેલી તકે પૂર્ણ કરવાના મહત્વ પર ચર્ચા કરી. અમારી ટીમ પહેલાથી જ યુએસની મુલાકાત લઈ ચૂકી છે, અને અમે અપેક્ષા રાખીએ છીએ કે યુએસ ટીમ ટૂંક સમયમાં ભારતની મુલાકાત લેશે. અમે ઉર્જા મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા કરી, અને અમારી સરકારની પ્રાથમિક જવાબદારી 1.4 અબજ લોકોની ઉર્જા જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવાની છે.”
પરમાણુ ઉર્જા પર ચર્ચા કરવામાં આવી, અને કાયદેસર પ્રવાસીઓ માટે વિઝા મેળવવાનો પડકાર ઉઠાવવામાં આવ્યો.
જયશંકરે કહ્યું, “અમે પરમાણુ ઊર્જા પર પણ થોડો સમય વિતાવ્યો. પીસકીપિંગ ઓપરેશન્સ એક્ટ પસાર થવાથી નવી શક્યતાઓ ખુલી છે. યુએસ પ્રતિનિધિમંડળે ભારતની મુલાકાત લીધી. અમને પરમાણુ ક્ષેત્રમાં સહકારની સંપૂર્ણ સંભાવનાનો ખ્યાલ આવશે તેવી આશા છે. મેં યુએસ પક્ષ સાથે કેટલાક નિયમનકારી મુદ્દાઓ પણ ઉઠાવ્યા. તમે બધા મહત્વપૂર્ણ ખનિજોનું મહત્વ જાણો છો. અમે PAX સિલિકામાં ભાગ લીધો છે.”
જયશંકરે કહ્યું, “AI સમિટે ભારત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે અસ્તિત્વમાં રહેલી પ્રચંડ સંભાવનાઓને પ્રકાશિત કરી છે. મેં સચિવ રુબિયોને કાયદેસર મુસાફરોને વિઝા આપવામાં આવતી પડકારો વિશે માહિતી આપી. અમે ગેરકાયદેસર હિલચાલનો સામનો કરવા માટે સહકાર આપીશું, પરંતુ આશા રાખીએ છીએ કે કાયદેસર ગતિશીલતા પર પ્રતિકૂળ અસર નહીં પડે.”
આતંકવાદ પર પણ ચર્ચા થઈ
જયશંકરે કહ્યું, “ભારત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે ઘણા સહિયારા હિતો અને પડકારો છે. આતંકવાદ તેમાંથી એક છે. આતંકવાદના ફેલાવા સામે અમારી શૂન્ય-સહિષ્ણુતા નીતિ છે. અમારા બંને દેશો આ ક્ષેત્રમાં સહયોગ વધારશે.”