Hormuz : ઈરાન-હોર્મુઝ તણાવ વચ્ચે, ફ્રાન્સે તેના એરક્રાફ્ટ કેરિયર સ્ટ્રાઈક ગ્રુપને લાલ સમુદ્રમાં મોકલ્યું છે. રાષ્ટ્રપતિ મેક્રોને તેને દરિયાઈ સુરક્ષા પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે એક રક્ષણાત્મક મિશન તરીકે વર્ણવ્યું છે. બ્રિટન સહિત અનેક દેશો તેમાં જોડાઈ શકે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં શિપિંગ ટ્રાફિક અને વીમા ખર્ચ પર ગંભીર અસર પડી છે.
ઈરાન યુદ્ધ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વધતા તણાવ વચ્ચે, ફ્રાન્સે તેની લશ્કરી પ્રવૃત્તિઓને તીવ્ર બનાવી દીધી છે. ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને બુધવારે જાહેરાત કરી હતી કે ફ્રેન્ચ એરક્રાફ્ટ કેરિયર સ્ટ્રાઈક ગ્રુપ સુએઝ કેનાલની દક્ષિણમાં અને લાલ સમુદ્ર તરફ જઈ રહ્યું છે. આ પગલું ફ્રાન્સ અને બ્રિટન વચ્ચે સંભવિત સંયુક્ત રક્ષણાત્મક મિશનની તૈયારીમાં છે. ફ્રાન્સનું પરમાણુ સંચાલિત ફ્રિગેટ “ચાર્લ્સ ડી ગૌલે” અને તેની સાથેના યુદ્ધ જહાજોને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ નજીક તૈનાત કરવામાં આવી રહ્યા છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં અસંખ્ય જહાજો ફસાયેલા છે.
આ યુદ્ધ જહાજોને તે જ દરિયાઈ માર્ગ પર તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે જ્યાં ચાલી રહેલા ઈરાન યુદ્ધને કારણે શિપિંગ ખોરવાઈ ગયું છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં મોટી સંખ્યામાં જહાજો ફસાયેલા છે, અને આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા એજન્સી (IEA) એ તેને વૈશ્વિક તેલ બજારના ઇતિહાસમાં સૌથી મોટો પુરવઠો વિક્ષેપ ગણાવ્યો છે. ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ મેક્રોને જણાવ્યું હતું કે ફ્રાન્સ અને બ્રિટન દ્વારા પ્રસ્તાવિત આ મિશન દરિયાઈ સુરક્ષા પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યું છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ફ્રાન્સ સહિત તમામ દેશો ઇચ્છે છે કે હોર્મુઝમાં પરિસ્થિતિ શક્ય તેટલી વહેલી તકે સામાન્ય થાય.
“યુરોપિયન દેશો તેમની ભૂમિકા ભજવશે.”
મેક્રોને X પર લખ્યું હતું કે, “આ મિશન જહાજ માલિકો અને વીમા કંપનીઓનો વિશ્વાસ પુનઃસ્થાપિત કરવામાં મદદ કરી શકે છે. આ યુદ્ધમાં સામેલ પક્ષોથી સ્વતંત્ર એક રક્ષણાત્મક પ્રયાસ હશે.” તેમણે જણાવ્યું હતું કે તેમણે બુધવારે ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયન સાથે વાત કરી હતી અને એમ પણ કહ્યું હતું કે તેઓ યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથે આ મુદ્દા પર ચર્ચા કરશે. મેક્રોને કહ્યું હતું કે, “હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં શાંતિ પાછી લાવવાથી પરમાણુ મુદ્દાઓ, બેલિસ્ટિક મિસાઇલો અને પ્રાદેશિક પરિસ્થિતિ પર વાટાઘાટો આગળ વધારવામાં મદદ મળશે. યુરોપિયન દેશો આમાં તેમની ભૂમિકા ભજવશે.”
“ઈરાન સહિત તમામ દેશોની સંમતિ જરૂરી છે.”
ફ્રેન્ચ આર્મી ચીફ ઓફ સ્ટાફના પ્રવક્તા કર્નલ ગુઇલાઉમ વર્ને જણાવ્યું હતું કે ફ્રાન્સ, બ્રિટન અને 50 થી વધુ દેશોનું પ્રસ્તાવિત ગઠબંધન ફક્ત ત્યારે જ કામગીરી શરૂ કરશે જ્યારે બે શરતો પૂર્ણ થશે: પ્રથમ, દરિયાઈ જહાજો માટેનો ખતરો ઓછો થશે, અને બીજું, શિપિંગ ઉદ્યોગ આ માર્ગનો ઉપયોગ ફરી શરૂ કરવા માટે પૂરતો વિશ્વાસ ધરાવે છે. તેમણે સમજાવ્યું કે કોઈપણ લશ્કરી કાર્યવાહી માટે ઈરાન સહિત પડોશી દેશોની સંમતિની જરૂર પડશે. 28 ફેબ્રુઆરીના રોજ અમેરિકા અને ઇઝરાયલી હુમલાના જવાબમાં ઈરાને આ માર્ગ વર્ચ્યુઅલ રીતે બંધ કરી દીધો છે.
જહાજો માટે વીમા ખર્ચમાં 4-5 ગણો વધારો થયો છે.
એ નોંધનીય છે કે યુદ્ધને કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજો માટે વીમા પ્રિમીયમમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. ઉદ્યોગના અંદાજ મુજબ યુદ્ધ પહેલાની સરખામણીમાં વીમા ખર્ચમાં ચારથી પાંચ ગણો વધારો થયો છે. દુશ્મનાવટ ફાટી નીકળ્યા બાદ, ફ્રાન્સે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં નેવિગેશનની સ્વતંત્રતા પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે બહુરાષ્ટ્રીય પહેલ શરૂ કરી. મેક્રોન અને કીર સ્ટાર્મરે 17 એપ્રિલે પેરિસમાં એક સમિટમાં ઘણા દેશોનું આયોજન કર્યું હતું. 30 થી વધુ દેશોના લશ્કરી આયોજકોએ ઓપરેશન માટેની વ્યૂહરચનાને અંતિમ સ્વરૂપ આપ્યું હતું.




