china: પશ્ચિમ એશિયા સંઘર્ષ: ટ્રમ્પના ‘ભેટ’ દાવા પર ચીને વળતો પ્રહાર કર્યો – અપ્રમાણિત આરોપો સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો
china: યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ચીન વચ્ચે રાજદ્વારી વિવાદ ફરી એકવાર ઉકળતા બિંદુએ પહોંચ્યો છે. તાજેતરનો વિવાદ યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા કરવામાં આવેલા દાવાથી ઉદ્ભવ્યો છે. ખાસ કરીને, યુએસ નેવીએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ નજીક એક ઈરાની જહાજને અટકાવ્યું હતું. એવો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો કે ચીન આ ઘટનામાં સામેલ હોઈ શકે છે. ચીને આ આરોપોને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યા છે, પરંતુ નક્કર પુરાવા વિના નિવેદનબાજી કરવા સામે અમેરિકાને કડક ચેતવણી પણ આપી છે.
ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ગુઓ જિયાકુને જણાવ્યું હતું કે, “ચીન એવા કોઈપણ આરોપો અથવા અટકળોને સ્વીકારતું નથી જેનો કોઈ તથ્યપૂર્ણ આધાર નથી. આ રીતે આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો અનુસાર હાથ ધરવામાં આવતા રાષ્ટ્રો વચ્ચેના સામાન્ય વેપાર સંબંધોને વિક્ષેપિત કરવા અથવા તેને લક્ષ્ય બનાવવું અયોગ્ય છે.”
ટ્રમ્પની ‘ભેટ’ ટિપ્પણીથી ઉદભવેલો વિવાદ
આ સમગ્ર વિવાદના મૂળમાં ગયા મંગળવારે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આપેલો એક ઇન્ટરવ્યુ છે. ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે યુએસ સુરક્ષા દળોએ મુસાફરી દરમિયાન એક શંકાસ્પદ ઈરાની જહાજને અટકાવ્યું હતું. તેમણે ટિપ્પણી કરી હતી કે, “આ કદાચ ચીન દ્વારા ઈરાનને મોકલવામાં આવેલી ‘ભેટ’ હોઈ શકે છે.” વધુમાં, ટ્રમ્પે નોંધ્યું હતું કે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ સાથેના તેમના અંગત સંબંધો ખૂબ મજબૂત હતા. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, “મને લાગ્યું કે અમે એક સહિયારી સમજૂતી સ્થાપિત કરી છે, પરંતુ આ ઘટનાથી મને કંઈક અંશે આશ્ચર્ય થયું છે.”
નિક્કી હેલી ગંભીર આરોપો
ટ્રમ્પની લાગણીઓનો પડઘો પાડતા, દક્ષિણ કેરોલિનાના ભૂતપૂર્વ ગવર્નર નિક્કી હેલીએ પણ આ વિવાદની જ્વાળાઓને ભડકાવી હતી. 21 એપ્રિલના રોજ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર એક પોસ્ટમાં, તેણીએ એક સનસનાટીભર્યો દાવો કર્યો હતો. હેલીના જણાવ્યા અનુસાર, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં અટકાવવામાં આવેલ જહાજ સીધું ચીનથી ઈરાન જઈ રહ્યું હતું. તેણીએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે મિસાઇલોના ઉત્પાદનમાં વપરાતા ઘાતક રાસાયણિક પદાર્થો – જહાજની અંદર છુપાવવામાં આવ્યા હતા.
એ નોંધનીય છે કે વૈશ્વિક ઊર્જા સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ છે. વિશ્વના કુલ તેલ વેપારનો લગભગ પાંચમો ભાગ પર્સિયન ગલ્ફ અને અરબી સમુદ્રને જોડતા આ સાંકડા માર્ગમાંથી પસાર થાય છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે, આ માર્ગ પર કોઈપણ લશ્કરી પ્રવૃત્તિ વૈશ્વિક બજારમાં ઉથલપાથલ મચાવી શકે છે. હાલમાં, ચીન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચેના આ શબ્દયુદ્ધે એક નવો વળાંક લીધો છે.