trump: ઈરાન અને ઈઝરાયલ વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધે વિશ્વભરમાં તેલ સંકટ ઉભું કર્યું છે. દરમિયાન, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ વધતા જતા સંકટ પર એક વિચિત્ર નિવેદન બહાર પાડ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે તેલના ભાવમાં વધારો અમેરિકાને આર્થિક રીતે ફાયદો કરાવી શકે છે. તેમણે ઈરાનને “દુષ્ટ સામ્રાજ્ય” ગણાવ્યું અને ચેતવણી આપી કે પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવવાના તેના પ્રયાસો માત્ર પશ્ચિમ એશિયા જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વની સ્થિરતા માટે જોખમી બની શકે છે.
ટ્રમ્પની ટિપ્પણી
ટ્રમ્પે ટ્રુથ સોશિયલ પર લખ્યું, “યુએસએ વિશ્વનો સૌથી મોટો તેલ ઉત્પાદક દેશ છે, તેથી જ્યારે તેલના ભાવ વધે છે, ત્યારે આપણને પણ નોંધપાત્ર ફાયદો થાય છે. જો કે, મારા માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે “ખતરનાક શક્તિ” ઈરાનને પરમાણુ શસ્ત્રો પ્રાપ્ત કરતા અટકાવવા, કારણ કે આ મધ્ય પૂર્વ અને સમગ્ર વિશ્વ માટે જોખમી બની શકે છે.”
તેમણે દાવો કર્યો, “હું ક્યારેય એવું થવા દઈશ નહીં.” ટ્રમ્પની ટિપ્પણીઓ એવા સમયે આવી છે જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા એજન્સી (IEA) એ ચેતવણી આપી છે કે ઈરાનના વધતા હુમલાઓ ઇતિહાસમાં વિશ્વના સૌથી મોટા તેલ પુરવઠામાં વિક્ષેપ લાવી શકે છે. બુધવારે ઓહિયોમાં બોલતા, ટ્રમ્પે ગેસના ભાવમાં વધારો થવા અંગે કહ્યું, “હું કહીશ કે તે અમારા વિચાર કરતાં થોડો ઓછો વધ્યો છે.” પછી તેમણે ખાતરી આપી, “તે એટલો નીચે જશે કે કોઈ સમજી શકશે નહીં.”
આ નિવેદન ત્યારે આવ્યું છે જ્યારે ઈરાન સાથે ચાલી રહેલ સંઘર્ષ 13મા દિવસમાં પ્રવેશી ગયો છે. એક દિવસ પહેલા, ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે ઈરાન સાથે યુદ્ધ “ટૂંક સમયમાં” સમાપ્ત થઈ શકે છે. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે યુએસ દળોએ તેહરાનની સેનાને નોંધપાત્ર નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. એક્સિઓસ સાથે વાત કરતા, ટ્રમ્પે કહ્યું કે ઈરાનમાં નિશાન બનાવવા માટે કંઈ બચ્યું નથી. તેમણે કહ્યું, “થોડુંક અહીં અને ત્યાં… આ યુદ્ધ જ્યારે પણ હું ઈચ્છું ત્યારે સમાપ્ત થઈ શકે છે.” તેમણે એમ પણ કહ્યું કે સંઘર્ષ અપેક્ષા કરતા વધુ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યો છે.
અહેવાલો અનુસાર, ઈરાન સામે લશ્કરી અભિયાનના પહેલા અઠવાડિયામાં અમેરિકાએ આશરે $11.3 બિલિયન ખર્ચ કર્યા છે. ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સ અનુસાર, આ અંદાજ પેન્ટાગોન દ્વારા કોંગ્રેસને સુપરત કરવામાં આવ્યો હતો. આ યુદ્ધના ખર્ચનું અત્યાર સુધીનું સૌથી વિગતવાર મૂલ્યાંકન માનવામાં આવે છે, ભલે યુદ્ધ તેના 13મા દિવસમાં પ્રવેશી ગયું હોય અને તેના અંતના કોઈ સ્પષ્ટ સંકેતો ન હોય.
૩૨ સભ્ય દેશોના કટોકટી ભંડારમાંથી ૪૦૦ મિલિયન બેરલ તેલ છોડવા સંમતિ આપી
પશ્ચિમ એશિયા કટોકટી વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેતા, IEA સભ્ય દેશોએ બુધવારે તેલ બજારમાં વિક્ષેપોને પહોંચી વળવા માટે ૩૨ સભ્ય દેશોના કટોકટી ભંડારમાંથી ૪૦૦ મિલિયન બેરલ તેલ છોડવા સંમતિ આપી. આ કટોકટી ભંડાર દરેક સભ્ય દેશના રાષ્ટ્રીય સંજોગોને અનુરૂપ સમયમર્યાદામાં બજારમાં ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે. કેટલાક દેશો વધારાના કટોકટીનાં પગલાં પણ લેશે. ભારતે પણ આ પગલાનું સ્વાગત કર્યું છે.
IEA સભ્ય દેશો સામૂહિક રીતે ૧.૨ અબજ બેરલથી વધુનો કટોકટી ભંડાર ધરાવે છે, જ્યારે ઉદ્યોગો સરકારી જવાબદારી હેઠળ આશરે ૬૦૦ મિલિયન બેરલ વધારાના ભંડાર ધરાવે છે. IEA ના ઇતિહાસમાં આ છઠ્ઠી વખત છે જ્યારે તેલ ભંડારનું આટલું સંકલિત પ્રકાશન થયું છે. અગાઉ, ૧૯૯૧, ૨૦૦૫, ૨૦૧૧ અને ૨૦૨૨માં બે વાર આ પ્રકારનું પગલું લેવામાં આવ્યું હતું. આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા એજન્સીની સ્થાપના ૧૯૭૪માં થઈ હતી.
IEA અનુસાર, IEAના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર ફાતિહ બિરોલે પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે બજારની સ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરવા અને પુરવઠામાં વિક્ષેપોને દૂર કરવા માટેના વિકલ્પો પર વિચાર કરવા માટે સભ્ય દેશોની એક ખાસ બેઠક બોલાવ્યા બાદ આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. ૨૮ ફેબ્રુઆરીથી શરૂ થયેલા પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા તેલ પુરવઠો ખોરવી નાખ્યો છે. હાલમાં, ક્રૂડ ઓઇલ અને રિફાઇન્ડ ઉત્પાદનોની નિકાસ સંઘર્ષ પહેલાના સ્તરના ૧૦ ટકાથી ઓછી થઈ ગઈ છે.





