વૃક્ષો ફરી ઉગી શકે છે; સુપ્રીમ કોર્ટે Gujaratમાં વૃક્ષ કાપવાની પ્રક્રિયા પર કેમ રોક ના લગાવી?

Gujarat News: મંગળવારે એક મહત્વપૂર્ણ કેસની સુનાવણી કરતી વખતે સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે વિકાસ અને પર્યાવરણીય સંરક્ષણ સાથે સાથે ચાલવા જોઈએ. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ આર. મહાદેવન અને ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચીની બનેલી બેન્ચ અમદાવાદના હાંસોલ ગામના રહેવાસી દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજી પર સુનાવણી કરી રહી હતી. અરજીમાં સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ ડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટના બીજા તબક્કા માટે મોટા પાયે વૃક્ષો કાપવા પર રોક લગાવવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. જોકે, કોર્ટે કાપવામાં દખલ કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.

બાર એન્ડ બેચના અહેવાલ મુજબ, કોર્ટે સુનાવણી દરમિયાન ટિપ્પણી કરી હતી કે કાપવામાં આવેલા વૃક્ષો “જંગલી વૃદ્ધિ”નો ભાગ હતા અને તેમના પુનઃઉત્પાદન માટે વધુ પ્રયત્નોની જરૂર પડશે નહીં. સીજેઆઈ સૂર્યકાંતે કહ્યું હતું કે વૃક્ષો સમય જતાં ફરીથી ઉગી શકે છે અને વનીકરણની ઘણી સફળતાની વાર્તાઓ છે જે વિકાસને કારણે થતા પર્યાવરણીય નુકસાનની ભરપાઈ કરી શકે છે. અગાઉ, નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલ (NGT) એ પણ આ આધાર પર હસ્તક્ષેપ કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો કે કાપવામાં આવતા વૃક્ષો “ગાંડો બાવળ” પ્રજાતિના છે, જે સંરક્ષિત વનસ્પતિની શ્રેણીમાં આવતા નથી.

અરજદારના વકીલે દલીલ કરી હતી કે લગભગ 4,000 સંપૂર્ણ ઉગાડેલા વૃક્ષો કાપી નાખવામાં આવ્યા છે, જે 50-60 વર્ષ જૂના પરિપક્વ જંગલનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. તેમણે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે અધિકારીઓને કોઈ વૈકલ્પિક રસ્તો મળ્યો નથી અને નીલગાય જેવા વન્યજીવ પણ આ વિસ્તારમાં રહે છે. વકીલે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે જૂના વૃક્ષને નવા વૃક્ષથી બદલવા અશક્ય છે, કારણ કે તેને ઉગાડવામાં દાયકાઓ લાગે છે. તેમણે એવો પણ પ્રશ્ન કર્યો હતો કે ખેડૂતો માટે જારી કરાયેલા નોટિફિકેશનના આધારે આટલા મોટા પાયે વૃક્ષ કાપવાનું કેવી રીતે શક્ય છે.

સીજેઆઈએ કહ્યું, “આ વૃક્ષો કુદરતી રીતે ઉગ્યા છે. કટોકટીની સ્થિતિમાં પરિવહન માટે રસ્તા જેવી સુવિધાઓનું શું? જુઓ, આ છોડ ઉગાડવા માટે વધારે મહેનત કરવાની જરૂર નથી. જંગલ હોય કે ન હોય, તે દરેક જગ્યાએ ઉગશે. રાજસ્થાનમાં આના ઘણા સફળ ઉદાહરણો છે.” મુખ્ય ન્યાયાધીશે નોંધ્યું હતું કે વિકાસની માંગણીઓને પહોંચી વળવા ક્યારેક આવા નુકસાન થઈ શકે છે.

બેન્ચે નોંધ્યું હતું કે આ સૂચિત વન વિસ્તાર નથી. કોર્ટે એ પણ નોંધ્યું હતું કે અધિકારીઓએ બમણી રકમના વળતર તરીકે વૃક્ષારોપણની ખાતરી આપી હતી. અંતે, સુપ્રીમ કોર્ટે અરજી બંધ કરી દીધી, અને NGT ને એવી જમીન ઓળખવા માટે એક સમિતિ બનાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો જ્યાં વળતરરૂપ વૃક્ષારોપણ કરી શકાય.