Gallantry award: ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન પાકિસ્તાનના જુઠ્ઠાણાનો પર્દાફાશ કરવા બદલ કર્નલ સોફિયા કુરેશીને વિશિષ્ટ સેવા મેડલ (VSM) એનાયત

Gallantry award: ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન પાકિસ્તાનના જુઠ્ઠાણાનો પર્દાફાશ કરવા બદલ કર્નલ સોફિયા કુરેશીને વિશિષ્ટ સેવા મેડલ (VSM) એનાયત કરવામાં આવ્યો. ભારતીય સેનાના અધિકારી કર્નલ સોફિયા કુરેશીને 2026 ના પ્રજાસત્તાક દિવસ પર વિશિષ્ટ સેવા મેડલ (VSM) એનાયત કરવામાં આવશે. આ એવોર્ડ તેમની વિશિષ્ટ સેવા માટે, ખાસ કરીને પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા પછી ઓપરેશન સિંદૂરના ઉદ્દેશ્યોને વિશ્વ સમક્ષ પહોંચાડવામાં તેમની ભૂમિકા માટે આપવામાં આવી રહ્યો છે. પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા પછી જ્યારે ભારત દ્વારા પાકિસ્તાનમાં આતંકવાદી ઠેકાણાઓનો નાશ કરવા માટે શરૂ કરાયેલ ઓપરેશન સિંદૂર વિશે અફવાઓ ફેલાઈ રહી હતી, ત્યારે સેનાના કર્નલ સોફિયા કુરેશી અને વાયુસેનાના વિંગ કમાન્ડર વ્યોમિકા સિંહ કમાન્ડમાં હતા.

બંને મહિલા લશ્કરી અધિકારીઓએ પાકિસ્તાનના જુઠ્ઠાણાનો પર્દાફાશ કર્યો અને ઓપરેશન સિંદૂરના ઉદ્દેશ્યો વિશે વિશ્વને માહિતી આપી. કર્નલ સોફિયા કુરેશી સૌપ્રથમ ત્યારે ચર્ચામાં આવ્યા જ્યારે તેમણે બહુરાષ્ટ્રીય લશ્કરી કવાયતમાં ભારતીય ટુકડીનું નેતૃત્વ કર્યું, અને તે આવું કરનારી સેનાની પ્રથમ મહિલા અધિકારી બની. એક્સરસાઇઝ ફોર્સ 18 નામની આ કવાયત, ભારત દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી વિદેશી લશ્કરી કવાયત હતી. આ કવાયતમાં ભાગ લેનાર 18 ટુકડીઓમાં તે એકમાત્ર મહિલા અધિકારી હતી.

કર્નલ સોફિયા કુરેશી કોણ છે?

લેફ્ટનન્ટ કર્નલ સોફિયા કુરેશી ભારતીય સેનામાં આંતરરાષ્ટ્રીય લશ્કરી કવાયતમાં ભારતીય ટુકડીનું નેતૃત્વ કરનારી પ્રથમ મહિલા અધિકારી છે. ગુજરાતના વડોદરાના વતની કર્નલ સોફિયા કુરેશીનો જન્મ 1981 માં થયો હતો. સોફિયા કુરેશીનો જન્મ અને ઉછેર ગુજરાતના વડોદરામાં થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ તાજુદ્દીન કુરેશી છે અને તેમની માતાનું નામ હનીમા કુરેશી છે. તેમના દાદા અને પિતા બંને ભારતીય સેનામાં સેવા આપતા હતા. આ જ કારણ છે કે લશ્કરી શિસ્ત અને રાષ્ટ્ર સેવાની ભાવના સોફિયાના લોહીમાં છે.

સોફિયાએ વડોદરાની મહારાજા સયાજીરાવ યુનિવર્સિટીમાંથી બી.એસસી. અને પછી એમ.એસસી. (બાયોકેમિસ્ટ્રી) પૂર્ણ કરી. તેમનું શરૂઆતનું સ્વપ્ન પ્રોફેસર બનવાનું હતું. તેમણે યુનિવર્સિટીમાં સહાયક લેક્ચરર તરીકે શિક્ષણ આપવાનું શરૂ કર્યું અને સાથે સાથે પીએચડી પણ કરી.

સેનામાં જોડાવાનો નિર્ણય

જ્યારે સોફિયાને શોર્ટ સર્વિસ કમિશન (SSC) દ્વારા ભારતીય સેનામાં જોડાવાની તક મળી, ત્યારે તેમણે પીએચડી અને શિક્ષણ કારકિર્દી છોડી દીધી. 1999 માં, તેમને આર્મીના કોર્પ્સ ઓફ સિગ્નલ્સમાં કમિશન આપવામાં આવ્યું. તેમના નિર્ણયથી માત્ર તેમના પરિવારને જ નહીં પરંતુ દેશભરની યુવતીઓને પણ પ્રેરણા મળી.

સેનામાં સેવા અને ઐતિહાસિક સિદ્ધિઓ

* સોફિયા કુરેશીને સેનામાં ઘણા મહત્વપૂર્ણ હોદ્દા સંભાળવાની તક મળી.

* 2006 માં, તેમણે કોંગોમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર શાંતિ રક્ષા કામગીરી (યુએન શાંતિ રક્ષા કામગીરી) માં છ વર્ષ સેવા આપી. ત્યાં, તેમણે બહુરાષ્ટ્રીય સૈન્ય સાથે સહયોગમાં મહિલાઓ અને બાળકોના રક્ષણમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી.

* 2016 માં, તેઓ બહુરાષ્ટ્રીય લશ્કરી કવાયત ફોર્સ 18 માં ભારતીય ટુકડીનું નેતૃત્વ કરનાર પ્રથમ મહિલા અધિકારી બન્યા. આ કવાયતમાં ભારત, જાપાન, ચીન, રશિયા, યુએસએ, કોરિયા, ઓસ્ટ્રેલિયા વગેરે સહિત 18 દેશોએ ભાગ લીધો હતો.

* આ કવાયત 2 થી 8 માર્ચ 2016 દરમિયાન પુણેમાં યોજાઈ હતી અને તે કવાયતમાં સોફિયા ભારતીય ટુકડીની કમાન્ડર બનનારી એકમાત્ર મહિલા હતી.