“દરેક વ્યક્તિને દોષિત ઠેરવવામાં આવે તે પહેલાં જામીન મેળવવાનો અધિકાર છે,” ભૂતપૂર્વ CJI ડી.વાય. ચંદ્રચુડે JLF ખાતે જણાવ્યું 

JLF: ભૂતપૂર્વ મુખ્ય ન્યાયાધીશ ડી.વાય. ચંદ્રચુડે રવિવારે જયપુર સાહિત્ય મહોત્સવમાં હાજરી આપી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે દોષિત ઠેરવવામાં આવે તે પહેલાં જામીન મૂળભૂત અધિકાર હોવો જોઈએ. જોકે, તેમણે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને લગતા કેસોમાં, જામીન આપતા પહેલા કોર્ટની સંપૂર્ણ તપાસ કરવાની ફરજ છે.

કોઈ પણ વ્યક્તિ દોષિત સાબિત ન થાય ત્યાં સુધી દોષિત નથી: ચંદ્રચુડ

જ્યારે વરિષ્ઠ પત્રકાર વીર સંઘવીએ તેમને ઉમર ખાલિદની જામીન અરજી ફગાવી દેવા અંગે પ્રશ્ન કર્યો, ત્યારે ચંદ્રચુડે કહ્યું, “આપણો કાયદો નિર્દોષતાની ધારણા પર આધારિત છે. દોષિત સાબિત ન થાય ત્યાં સુધી કોઈ પણ વ્યક્તિને દોષિત માનવામાં આવતો નથી.” તેમણે વધુમાં કહ્યું, “જો કોઈ પાંચ કે સાત વર્ષ જેલમાં વિતાવે છે અને પછીથી નિર્દોષ સાબિત થાય છે, તો ગુમાવેલા સમયની ભરપાઈ કેવી રીતે થશે?”

કયા સંજોગોમાં જામીન રોકી શકાય છે?

પૂર્વ CJIએ સમજાવ્યું કે જામીન ફક્ત ત્યારે જ રોકી શકાય છે જો આરોપી ફરીથી ગુનો કરે તેવું જોખમ હોય. પુરાવા સાથે છેડછાડ અથવા જામીનનો લાભ લઈને કાયદાથી છટકી જવાની શક્યતા રહે છે. જો આ ત્રણ શરતો પૂરી ન થાય, તો જામીન મંજૂર કરવા જ જોઈએ. તેમણે જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સાથે સંકળાયેલા કેસોમાં, કોર્ટની જવાબદારી છે કે તે આ મામલાની સંપૂર્ણ તપાસ કરે. ચંદ્રચુડે એમ પણ કહ્યું હતું કે જિલ્લા અને સત્ર અદાલતો દ્વારા જામીન નકારવા એ ચિંતાનો વિષય છે, કારણ કે ન્યાયાધીશોને ડર છે કે તેમની પ્રામાણિકતા પર પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવી શકે છે. આ જ કારણ છે કે જામીનના મામલા ઘણીવાર સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચે છે.

તેમણે ટ્રાયલ્સમાં વિલંબ અંગે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા હતા.

ભૂતપૂર્વ CJI એ જણાવ્યું હતું કે ભારતીય ન્યાયિક પ્રણાલીમાં કેસોનો બેકલોગ અને ટ્રાયલ્સમાં વિલંબ ચિંતાનું કારણ હોવું જોઈએ. તેમણે કહ્યું હતું કે બંધારણ સર્વોચ્ચ કાયદો છે અને તેમાં કોઈ અપવાદ નથી. જો ઝડપી ટ્રાયલ્સમાં વિલંબ થાય છે, તો આરોપીને જામીન મેળવવાનો અધિકાર છે.

કોલેજિયમમાં આ વ્યક્તિઓનો સમાવેશ કરવાનું સૂચન કર્યું

ભૂતપૂર્વ CJI એ એવું પણ સૂચન કર્યું હતું કે ઉચ્ચ અદાલતો અને સુપ્રીમ કોર્ટમાં ન્યાયાધીશોની નિમણૂક માટે પસંદગી સમિતિ (કોલેજિયમ)માં સમાજના પ્રતિષ્ઠિત વ્યક્તિઓનો સમાવેશ કરવામાં આવે, જેથી પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા આવે અને ન્યાયતંત્રમાં લોકોનો વિશ્વાસ મજબૂત થાય. તે જ સમયે, નિવૃત્તિ પછી કોઈપણ પદ ન સ્વીકારવાના પ્રશ્ન પર, ચંદ્રચુડે કહ્યું કે હાલમાં તેઓ તેમના અંગત જીવનનો આનંદ માણી રહ્યા છે.