Iranમાં અશાંતિ, અત્યાર સુધીમાં 572 લોકો માર્યા ગયા; પરંતુ સાઉદી અરેબિયા કેમ મૌન ધારણ કરી રહ્યું છે?

Iran: લગભગ નવ વર્ષ પહેલાં ઈરાનના સુપ્રીમ લીડરને નવો હિટલર કહેનાર સાઉદી અરેબિયા આજે ઈરાન કટોકટી પર મૌન છે. ઈરાનમાં બે અઠવાડિયાથી ચાલી રહેલા હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનોમાં 572 લોકો માર્યા ગયા છે. ઈરાન ઈરાન કટોકટી અંગે અમેરિકા સાથે સંપર્કમાં છે, પરંતુ ખુલ્લું વલણ અપનાવી રહ્યું નથી.

લગભગ નવ વર્ષ પહેલાં, સાઉદી અરેબિયાના ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાન (MBS) એ ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર, આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીને, નવો હિટલર કહ્યા હતા. તેમણે ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સ સાથેની એક મુલાકાતમાં આ નિવેદન આપ્યું હતું. તે સમયે બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો અત્યંત વણસેલા હતા. ઈરાને આ નિવેદનનો જવાબ આપ્યો અને સાઉદી શાસકોની મજાક ઉડાવી. જોકે, 2023 પછી, પરિસ્થિતિ બદલાવા લાગી. ચીનની મધ્યસ્થીથી, સાઉદી અરેબિયા અને ઈરાને સંબંધો પુનઃસ્થાપિત કર્યા.

પરિણામે, સાઉદી અરેબિયાએ અબ્દુલ્લા બિન સઉદ અલ-અનાઝીને ઈરાનમાં તેના રાજદૂત તરીકે તેહરાન મોકલ્યા. દરમિયાન, ઈરાને પણ સાઉદી અરેબિયામાં રાજદૂત તરીકે અલી રેઝા ઇનાયતીની નિમણૂક કરી. 2026 માં, 31 ઈરાની પ્રાંતોમાં 500 થી વધુ સરકાર વિરોધી વિરોધ પ્રદર્શનો થયા. હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનોમાં 572 લોકો માર્યા ગયા. જોકે, સાઉદી અરેબિયાએ સત્તાવાર રીતે મૌન જાળવી રાખ્યું છે.

એમબીએસનું વિઝન 2030 શું છે?

આ મૌન પાછળનું સૌથી મોટું કારણ સાઉદી ક્રાઉન પ્રિન્સની મહત્વાકાંક્ષી યોજના, વિઝન 2030 છે. આ યોજનાનો હેતુ સાઉદી અર્થતંત્રને તેલની નિર્ભરતામાંથી મુક્ત કરવાનો, વિદેશી રોકાણ આકર્ષવાનો અને મોટા વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સ પૂર્ણ કરવાનો છે. સાઉદી નેતૃત્વને ડર છે કે ઈરાનમાં અસ્થિરતા અથવા મોટો સંઘર્ષ સમગ્ર પ્રદેશમાં પરિસ્થિતિને વધુ ખરાબ કરી શકે છે, જેનાથી રોકાણકારોનો વિશ્વાસ ઓછો થઈ શકે છે.

સાઉદી મીડિયામાં ઈરાન પર રિપોર્ટિંગ

સાઉદી સરકાર ચૂપ છે, પરંતુ સાઉદી મીડિયા સંપૂર્ણપણે ચૂપ નથી. અલ-અરેબિયા, અલ-હદથ અને લંડન સ્થિત અખબાર અશર્ક અલ-અવસત નિયમિતપણે ઈરાનની પરિસ્થિતિ પર રિપોર્ટિંગ કરી રહ્યા છે. ઈરાનમાં ઇન્ટરનેટ અને ફોન સેવા બંધ હોવા છતાં, કેટલાક પત્રકારો ગુપ્ત રીતે ઈરાની નાગરિકોનો સંપર્ક કરી રહ્યા છે અને રિપોર્ટિંગ કરી રહ્યા છે.

સાઉદી મીડિયાએ ઈરાની વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીની લેબનોન મુલાકાત પર ખાસ ધ્યાન આપ્યું. સાઉદી મીડિયાના અહેવાલો અનુસાર, બૈરુતમાં તેમનું ઠંડુ સ્વાગત થયું. લેબનોનના વિદેશ મંત્રી યુસુફ રાજાઝી વાટાઘાટોમાં રસ ધરાવતા ન હતા, અને બેઠક વહેલી સમાપ્ત થઈ ગઈ. અરાઘચી સમય પહેલા પાછા ફર્યા. અરાઘચીએ એવા અહેવાલોને પણ નકારી કાઢ્યા કે તેઓ તેમના પરિવારને સ્થાનાંતરિત કરવા માટે લેબનોન આવ્યા હતા.

ઈરાન મુદ્દે સાઉદી અમેરિકાના સંપર્કમાં છે

પડદા પાછળ, રિયાધ અને વોશિંગ્ટન સતત સંપર્કમાં છે. સાઉદી અરેબિયા ઈરાનની પરિસ્થિતિ પર નજર રાખવાની ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની નીતિ સાથે સંમત દેખાય છે પરંતુ હાલમાં સીધી હસ્તક્ષેપ ટાળી રહ્યું છે. વધુમાં, મોહમ્મદ બિન સલમાન સીરિયા અને લેબનોન પર અમેરિકાને સલાહ આપી રહ્યા છે. જો કે, જોર્ડન અને ઇજિપ્તને જાણી જોઈને આ ચર્ચાઓથી દૂર રાખવામાં આવ્યા છે.

ઈરાન પર સાઉદી અરેબિયાનું મૌન નબળાઈ નથી, પરંતુ ઇરાદાપૂર્વકની વ્યૂહરચના છે. પ્રાદેશિક સ્થિરતા, વિઝન 2030 અને પોતાના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે રિયાધ પરિસ્થિતિને વધુ ખરાબ થવા દેવાને બદલે રાહ જોવા માંગે છે.